Tiến thoái lưỡng nan ở Mali

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vừa thảo luận về tương lai của Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Mali (MINUSMA), trong bối cảnh nhiều nước đã hoặc đang cân nhắc rút quân khỏi quốc gia Tây Phi này. Thiếu hụt quân số trong khi tình hình an ninh phức tạp khiến Liên hợp quốc rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan ở Mali.
Xe quân sự của Liên hợp quốc trên đường phố Mali. (Ảnh Middle-east-online.com)
Xe quân sự của Liên hợp quốc trên đường phố Mali. (Ảnh Middle-east-online.com)

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cơ quan sẽ quyết định về việc gia hạn MINUSMA vào tháng 6 tới, lần đầu xem xét báo cáo của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, trong đó nhấn mạnh MINUSMA sẽ không thể đứng vững nếu tiếp tục duy trì ở hình thức hiện tại và không gia tăng số lượng lính mũ nồi xanh. Báo cáo của Tổng thư ký đề xuất rút quân nếu các điều kiện then chốt không được đáp ứng. Phó Ðại sứ Pháp Nathalie Broadhurst nhận định, vài tháng tới là thời gian mang tính quyết định đối với tương lai của MINUSMA. Như Tổng Thư ký đã chỉ ra, việc giữ nguyên trạng phái bộ không phải là một lựa chọn hợp lý.

Ðiều lo ngại của Tổng Thư ký Liên hợp quốc là có cơ sở, bởi tình hình an ninh tại Mali không những không được cải thiện mà còn ngày càng tồi tệ hơn. Mali đang chìm đắm trong cơn khủng hoảng an ninh kéo dài gần 11 năm qua do cuộc nổi dậy ở khu vực phía bắc leo thang thành xung đột toàn diện, khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng, hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa. Báo cáo của Liên hợp quốc nhấn mạnh, tình hình an ninh vẫn đang tiếp tục bất ổn ở trung tâm khu vực Sahel, đặc biệt là ở Burkina Faso và Mali. Báo cáo cho biết tại Mali, các nhóm vũ trang đã tiến về phía đông, giành quyền kiểm soát nhiều khu vực giáp với Niger sau khi các lực lượng quốc tế rút đi.

Trước tình hình an ninh phức tạp, Liên hợp quốc đặc biệt chỉ trích những cản trở đối với quyền tự do đi lại của binh sĩ MINUSMA, một yếu tố được cho là then chốt đối với một số thành viên của Hội đồng Bảo an trong việc tiếp tục duy trì phái bộ. Phó Ðại sứ Mỹ Richard Mills cho biết, việc tiếp tục cản trở nhiệm vụ và vi phạm thỏa thuận Quy chế lực lượng buộc Hội đồng Bảo an phải nghiêm túc xem xét lại sự ủng hộ đối với MINUSMA ở hình thức hiện tại. Báo cáo của Tổng Thư ký Antonio Guterres lưu ý rằng, tình hình an ninh tiếp tục xấu đi và phái bộ - hiện không còn sự hỗ trợ của các lực lượng nước ngoài, đặc biệt là từ Pháp, quốc gia đã rút lực lượng khỏi Mali tháng 8/2022, đã phải đối mặt nhiều thử thách khó khăn.

Cuối năm ngoái, Séc khiến tình hình thêm phức tạp khi quyết định chuyển giao quyền chỉ huy Phái bộ huấn luyện của Liên minh châu Âu (EU) tại Mali (EUTM) cho Tây Ban Nha, đồng thời rút quân khỏi phái bộ của EU. Trong suốt 10 năm tham gia EUTM, Séc đã góp công lớn khi cử 1.200 lượt binh sĩ tham gia huấn luyện hơn 22.000 nhân viên và 300 huấn luyện viên cho quân đội Mali. EUTM được thành lập năm 2013, có nhiệm vụ hỗ trợ huấn luyện quân đội Mali sau khi quốc gia châu Phi này đối mặt các cuộc tấn công vũ trang của lực lượng Hồi giáo cực đoan. Tuy nhiên, hoạt động của EUTM tại Mali thời gian gần đây bị ảnh hưởng do quan hệ căng thẳng giữa chính phủ chuyển tiếp của Mali với các nước phương Tây, đặc biệt là Pháp.

Ðiểm sáng hiếm hoi đối với triển vọng khôi phục an ninh ở Mali là việc Hội đồng châu Âu (EC) thông qua quyết định gia hạn nhiệm vụ của Phái bộ xây dựng năng lực của EU tại Mali (EUCAP Sahel Mali) đến ngày 31/1/2025, đồng thời phân bổ hơn 73 triệu euro cho giai đoạn từ tháng 2/2023 đến khi phái bộ kết thúc sứ mệnh. EC cũng quyết định điều chỉnh nhiệm vụ của EUCAP Sahel Mali để đánh giá tình hình chính trị và an ninh trong nước, theo đó phái bộ này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động triển khai Lực lượng an ninh nội bộ (ISF) đến miền nam Mali.

Giới phân tích cho rằng, hoạt động của các lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc và các đối tác quốc tế cần được tiếp tục duy trì và đẩy mạnh tại Mali. Tuy nhiên, để các hoạt động này phát huy hiệu quả, chính quyền Mali cần có những cam kết rõ ràng và hành động cụ thể, phối hợp chặt chẽ với các đối tác quốc tế trong cuộc chiến chống các nhóm vũ trang cực đoan, tiến tới khôi phục an ninh và ổn định ở quốc gia Tây Phi này.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.