Thúc đẩy ứng dụng AI thuần Việt trong giảng dạy, học tập và nghiên cứu

Theo các chuyên gia, việc sử dụng AI không thuần Việt trong giảng dạy, nghiên cứu tại Việt Nam có thể có những bất lợi về ngôn ngữ, văn hóa và nội dung…, do vậy cần thúc đẩy xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn riêng từ các mô hình mở để ứng dụng vào thực tế, đặc biệt trong giáo dục.

Thực hiện kế hoạch Tháng Thanh niên năm 2025, ngày 28/3, Ban Tuyên giáo Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Đoàn khối Nghiên cứu-Giảng dạy tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “AI trong giảng dạy và nghiên cứu ở Việt Nam hiện nay”.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Tham dự tọa đàm có PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội; đồng chí Đinh Trung Sơn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; cùng đông đảo các cán bộ, giảng viên, đoàn viên thanh niên trong toàn bộ hệ thống học viện.

Các diễn giả tại tọa đàm là 2 chuyên gia đến từ công ty AI Hay, TS Nguyễn Thọ Chương - Giám đốc Công nghệ và ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Giám đốc Vận hành.

AI Hay là công cụ tìm kiếm và phân tích dữ liệu bằng trí tuệ nhân tạo (AI) được phát triển hoàn toàn bởi đội ngũ kỹ sư người Việt Nam, với mục tiêu tạo ra sản phẩm “AI của người Việt - cho người Việt”. Sau gần 4 năm phát triển, ứng dụng này đã có hơn 15 triệu lượt tải, trong số đó có hơn một nửa là nhóm học sinh, sinh viên.

Chia sẻ về tiềm năng ứng dụng AI tạo sinh trong nghiên cứu và giảng dạy, ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Giám đốc Vận hành AI Hay cho biết, AI tạo sinh có thể hỗ trợ xây dựng bài giảng; tạo nội dung học tập (video âm thanh, văn bản…) và bài tập về nhà, bài kiểm tra; tự động hóa các nhiệm vụ hành chính, phân tích dữ liệu học sinh… Đồng thời, hỗ trợ hiệu quả việc tóm tắt và so sánh các tài liệu; hình thành ý tưởng và xây dựng giả thuyết; phân tích và diễn giải dữ liệu; hỗ trợ viết bài nghiên cứu…

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Giám đốc Vận hành AI Hay, phát biểu. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Giám đốc Vận hành AI Hay, phát biểu. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Tuy nhiên, đại diện AI Hay cũng lưu ý một số vấn đề lớn khi sử dụng các công cụ AI tạo sinh nước ngoài, chẳng hạn như tính bảo mật về dữ liệu; thiếu tính bản địa, không thuần Việt, tồn tại rào cản ngôn ngữ; kiến thức mặc định của các mô hình này có thể không phù hợp với Việt Nam; thiếu các bộ lọc nội dung đặc thù với văn hóa hoặc chính sách; không kiểm soát được nguồn tin khi phản hồi kết quả; bất ổn về nền tảng, các quy định có thể thay đổi bất cứ lúc nào…

“Hiện tại, các ứng dụng chúng ta hay sử dụng không cho phép người Việt tự chủ được nền tảng kỹ thuật, dữ liệu, văn hóa, nguồn tin. Ngoài ra, chúng ta không thể sử dụng tốt tiếng Việt trong những mô hình suy luận nâng cao”, ông Nguyễn Hoàng Hiệp cho hay.

Ông lưu ý, cơ chế AI tạo sinh là dự đoán token (chữ) tiếp theo, phù hợp với các công việc như tóm tắt mở rộng và tái tạo kiến thức cũ. Tuy nhiên, cần cẩn trọng khi dùng AI tạo sinh những tác vụ đòi hỏi tính khách quan, cảm xúc và quan sát thực tế.

Việc sử dụng AI không thuần Việt trong nghiên cứu và giảng dạy tại Việt Nam có thể có những bất lợi về ngôn ngữ, văn hóa và nội dung…, do vậy cần thúc đẩy xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn riêng từ các mô hình mở để ứng dụng vào thực tế, đặc biệt trong giáo dục.

PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Đồng tình với quan điểm này, PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, cũng cho rằng, việc sử dụng một AI không thuần Việt trong giảng dạy và nghiên cứu là một vấn đề cực kỳ lớn.

Theo ông, công nghệ AI tạo sinh đang phát triển với một tốc độ chóng mặt và được ứng dụng ngày càng phổ biến trong cuộc sống hằng ngày, đặt Việt Nam ở trong một nguy cơ lớn về mất chủ quyền trong lĩnh vực văn hóa, xã hội.

“AI được đào tạo từ dữ liệu của người ta sẽ nói theo giọng điệu của người ta. Đặc biệt, đối với những người công tác trong lĩnh vực lý luận chính trị, câu chuyện nắm giữ “voice of Việt Nam” cực kỳ quan trọng, nếu không làm chủ được thì sẽ mất bản quyền”, PGS, TS Nguyễn Đức Minh lưu ý.

Một vấn đề nữa được vị chuyên gia này đề cập là vấn đề đạo đức khi sử dụng AI trong nghiên cứu, học tập, giảng dạy. Câu hỏi đặt ra là nội dung tạo ra là sản phẩm suy nghĩ của người dùng hay sản phẩm suy nghĩ của AI, việc phân tách này rất quan trọng.

TS Nguyễn Thọ Chương, Giám đốc Công nghệ AI Hay chia sẻ. (Ảnh: VĂN TOẢN)

TS Nguyễn Thọ Chương, Giám đốc Công nghệ AI Hay chia sẻ. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Nói về thách thức khi ứng dụng AI, TS Nguyễn Thọ Chương, Giám đốc Công nghệ AI Hay cho biết, rất khó xác minh được chất lượng và nguồn gốc về nội dung mà AI đưa ra, cũng như tính minh bạch và chọn lọc thông tin phù hợp với định hướng phát triển của quốc gia. Mặt khác, AI thường thu thập và xử lý lượng lớn dữ liệu cá nhân của người dùng, điều này đặt ra thách thức lớn về bảo mật và quyền riêng tư.

Để giải quyết những vấn đề trên, ứng dụng AI Hay được phát triển với khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên bằng tiếng Việt chính xác, tích hợp dữ liệu thời gian thực từ nguồn chính xác và cung cấp các công cụ hỗ trợ học tập đa dạng.

Điểm nhấn của AI Hay là có bộ sắp xếp các nguồn thông tin xác thực, phù hợp với văn hóa của Việt Nam, có thể xuất ra những câu trả lời có độ tin cậy cao. Để giải quyết vấn đề "ảo giác AI" (AI tự nghĩ ra thông tin mới, thông tin không có thực), AI Hay có những bộ lọc làm cho thông tin sạch, tin cậy.

“Thông tin này đến từ nguồn nhất quán nào, các nguồn có đối chọi nhau hay không, câu trả lời này có phù hợp với ngữ cảnh hay không? Đây là những tầng logic AI Hay đưa ra để mong muốn khi có một câu trả lời thì câu trả lời phải đến từ nguồn xác thực, phải được trích dẫn từ những nguồn đấy”, TS Nguyễn Thọ Chương nói.

Trao đổi về ứng dụng AI Hay vào giảng dạy và học tập, TS Nguyễn Thọ Chương cho biết AI Hay giúp quá trình chuẩn bị bài, chuẩn bị thông tin dễ dàng hơn, trực quan hơn với người học, hệ thống hóa kiến thức của mình dưới dạng mindmap (sơ đồ tư duy); đưa ra tóm tắt về bài học, tương ứng mỗi thông tin đưa ra đều có nguồn tin cụ thể kèm theo; thiết kế bài giảng theo yêu cầu…

Đồng chí Đinh Trung Sơn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Đồng chí Đinh Trung Sơn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Đồng ý việc AI có thể giúp đề xuất ý tưởng, tuy nhiên có ý kiến đại biểu cho rằng, trong nghiên cứu khoa học, điều quan trọng không chỉ là ý tưởng mà còn là tính mới. AI chưa chắc đem lại tính mới trong nghiên cứu khoa học, chính người dùng từ ý tưởng đó phải phát triển thành tính mới thì mới tạo giá trị cho đề tài.

Các đại biểu nhấn mạnh việc phải làm chủ AI, chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ chứ không nên lệ thuộc hoàn toàn vào nó. Đặc biệt, trong giảng dạy lý luận chính trị, khi dùng AI cần thận trọng, nếu lệ thuộc vào AI và cho ra kết quả không xác thực được thì rất nguy hiểm trong vấn đề phát ngôn.

Tại tọa đàm, các chuyên gia, diễn giả và đại biểu đã cùng trao đổi, thảo luận về việc ứng dụng AI trong soạn bài, tìm tài liệu, thiết kế bài giảng, truyền tải nội dung giảng dạy cho người học như thế nào; những ứng dụng AI nào có thể phục vụ việc lên ý tưởng, đề cương, rà soát sự trùng lặp của một nhiệm vụ khoa học; vấn đề bản quyền, sở hữu trí tuệ liên quan đến sản phẩm tạo ra từ AI; cách thức đặt truy vấn như nào để thông tin đưa ra sát với nội dung mà người dùng muốn tìm kiếm nhất…

Có thể bạn quan tâm

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.

Việc phối hợp đào tạo nhân lực theo nhu cầu của thị trường sẽ góp phần “tạo nguồn” để cơ cấu lại lao động.

AI định hình thế hệ lao động mới

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất mạnh của thị trường lao động: Dân số bắt đầu già hóa, lao động giá rẻ không còn là lợi thế, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đi vào mọi ngành nghề...

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Cùng với việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho các tổng công trình sư, vẫn còn một câu hỏi khác: đâu là những bài toán thật sự cần mô hình này? Nếu danh mục nhiệm vụ được mở rộng quá mức, trong khi nguồn nhân lực dẫn dắt còn hạn chế, nguy cơ phân tán nguồn lực và chồng lấn trách nhiệm là điều khó tránh khỏi.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát triển đại học tinh hoa và công nghệ chiến lược: Lời giải cho những "điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy 'quản lý giáo dục' sang 'quản trị phát triển giáo dục'. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cao, nhất là nhân lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Trong thời đại công nghệ đa phương tiện phát triển mạnh mẽ, các hình thức kể chuyện bằng video, đồ họa, dữ liệu ngày càng phổ biến, nhưng phóng viên ảnh vẫn giữ một vị trí riêng với ảnh báo chí, thể loại mà giá trị thời sự chân thực tại hiện trường mang lại là không thể thay thế.

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Sau Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi tiếp xúc cử tri Hà Nội đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các xã, phường theo mô hình “xã/phường xã hội chủ nghĩa” - những đơn vị quản trị hiện đại, gần dân, phục vụ dân tốt hơn trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số.

Người dân sử dụng ví điện tử để thanh toán thay cho tiền mặt ngày càng phổ biến. (Ảnh: Phạm Việt)

Đưa chuyển đổi số đến từng hộ kinh doanh

Chuyển đổi số tại Việt Nam đang lan tỏa tới khu vực kinh tế cơ sở, từ các cửa hàng bán lẻ, hộ kinh doanh đến doanh nghiệp nhỏ. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, việc ứng dụng công nghệ giúp mở rộng thị trường, nâng cao năng suất, đồng thời trở thành yêu cầu để tăng sức cạnh tranh.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng nguồn nhân lực cho nghiên cứu cơ bản

Để xây dựng nền khoa học cơ bản mạnh, Việt Nam cần một đội ngũ nhà khoa học đủ năng lực theo đuổi các hướng nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, việc nhiều tổ chức nghiên cứu đang gặp khó khăn trong việc thu hút và duy trì đội ngũ nghiên cứu trẻ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng lực lượng kế cận cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.

Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế vinh danh 14 sinh viên/nhóm sinh viên đạt thành tích xuất sắc trong hoạt động nghiên cứu khoa học giai đoạn 2025-2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Sinh viên Đại học Huế: Bám thực tiễn để nghiên cứu khoa học

Hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025-2026 do Trường đại học Kinh tế, Đại học Huế tổ chức là diễn đàn học thuật quan trọng, ghi nhận tinh thần sáng tạo của sinh viên, đồng thời cho thấy nhiều đề tài nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, bám sát các vấn đề kinh tế-xã hội hiện nay.