Thúc đẩy ứng dụng AI thuần Việt trong giảng dạy, học tập và nghiên cứu

Theo các chuyên gia, việc sử dụng AI không thuần Việt trong giảng dạy, nghiên cứu tại Việt Nam có thể có những bất lợi về ngôn ngữ, văn hóa và nội dung…, do vậy cần thúc đẩy xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn riêng từ các mô hình mở để ứng dụng vào thực tế, đặc biệt trong giáo dục.

Thực hiện kế hoạch Tháng Thanh niên năm 2025, ngày 28/3, Ban Tuyên giáo Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Đoàn khối Nghiên cứu-Giảng dạy tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “AI trong giảng dạy và nghiên cứu ở Việt Nam hiện nay”.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Tham dự tọa đàm có PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội; đồng chí Đinh Trung Sơn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; cùng đông đảo các cán bộ, giảng viên, đoàn viên thanh niên trong toàn bộ hệ thống học viện.

Các diễn giả tại tọa đàm là 2 chuyên gia đến từ công ty AI Hay, TS Nguyễn Thọ Chương - Giám đốc Công nghệ và ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Giám đốc Vận hành.

AI Hay là công cụ tìm kiếm và phân tích dữ liệu bằng trí tuệ nhân tạo (AI) được phát triển hoàn toàn bởi đội ngũ kỹ sư người Việt Nam, với mục tiêu tạo ra sản phẩm “AI của người Việt - cho người Việt”. Sau gần 4 năm phát triển, ứng dụng này đã có hơn 15 triệu lượt tải, trong số đó có hơn một nửa là nhóm học sinh, sinh viên.

Chia sẻ về tiềm năng ứng dụng AI tạo sinh trong nghiên cứu và giảng dạy, ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Giám đốc Vận hành AI Hay cho biết, AI tạo sinh có thể hỗ trợ xây dựng bài giảng; tạo nội dung học tập (video âm thanh, văn bản…) và bài tập về nhà, bài kiểm tra; tự động hóa các nhiệm vụ hành chính, phân tích dữ liệu học sinh… Đồng thời, hỗ trợ hiệu quả việc tóm tắt và so sánh các tài liệu; hình thành ý tưởng và xây dựng giả thuyết; phân tích và diễn giải dữ liệu; hỗ trợ viết bài nghiên cứu…

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Giám đốc Vận hành AI Hay, phát biểu. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Giám đốc Vận hành AI Hay, phát biểu. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Tuy nhiên, đại diện AI Hay cũng lưu ý một số vấn đề lớn khi sử dụng các công cụ AI tạo sinh nước ngoài, chẳng hạn như tính bảo mật về dữ liệu; thiếu tính bản địa, không thuần Việt, tồn tại rào cản ngôn ngữ; kiến thức mặc định của các mô hình này có thể không phù hợp với Việt Nam; thiếu các bộ lọc nội dung đặc thù với văn hóa hoặc chính sách; không kiểm soát được nguồn tin khi phản hồi kết quả; bất ổn về nền tảng, các quy định có thể thay đổi bất cứ lúc nào…

“Hiện tại, các ứng dụng chúng ta hay sử dụng không cho phép người Việt tự chủ được nền tảng kỹ thuật, dữ liệu, văn hóa, nguồn tin. Ngoài ra, chúng ta không thể sử dụng tốt tiếng Việt trong những mô hình suy luận nâng cao”, ông Nguyễn Hoàng Hiệp cho hay.

Ông lưu ý, cơ chế AI tạo sinh là dự đoán token (chữ) tiếp theo, phù hợp với các công việc như tóm tắt mở rộng và tái tạo kiến thức cũ. Tuy nhiên, cần cẩn trọng khi dùng AI tạo sinh những tác vụ đòi hỏi tính khách quan, cảm xúc và quan sát thực tế.

Việc sử dụng AI không thuần Việt trong nghiên cứu và giảng dạy tại Việt Nam có thể có những bất lợi về ngôn ngữ, văn hóa và nội dung…, do vậy cần thúc đẩy xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn riêng từ các mô hình mở để ứng dụng vào thực tế, đặc biệt trong giáo dục.

PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Đồng tình với quan điểm này, PGS, TS Nguyễn Đức Minh, Phó Hiệu trưởng Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, cũng cho rằng, việc sử dụng một AI không thuần Việt trong giảng dạy và nghiên cứu là một vấn đề cực kỳ lớn.

Theo ông, công nghệ AI tạo sinh đang phát triển với một tốc độ chóng mặt và được ứng dụng ngày càng phổ biến trong cuộc sống hằng ngày, đặt Việt Nam ở trong một nguy cơ lớn về mất chủ quyền trong lĩnh vực văn hóa, xã hội.

“AI được đào tạo từ dữ liệu của người ta sẽ nói theo giọng điệu của người ta. Đặc biệt, đối với những người công tác trong lĩnh vực lý luận chính trị, câu chuyện nắm giữ “voice of Việt Nam” cực kỳ quan trọng, nếu không làm chủ được thì sẽ mất bản quyền”, PGS, TS Nguyễn Đức Minh lưu ý.

Một vấn đề nữa được vị chuyên gia này đề cập là vấn đề đạo đức khi sử dụng AI trong nghiên cứu, học tập, giảng dạy. Câu hỏi đặt ra là nội dung tạo ra là sản phẩm suy nghĩ của người dùng hay sản phẩm suy nghĩ của AI, việc phân tách này rất quan trọng.

TS Nguyễn Thọ Chương, Giám đốc Công nghệ AI Hay chia sẻ. (Ảnh: VĂN TOẢN)

TS Nguyễn Thọ Chương, Giám đốc Công nghệ AI Hay chia sẻ. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Nói về thách thức khi ứng dụng AI, TS Nguyễn Thọ Chương, Giám đốc Công nghệ AI Hay cho biết, rất khó xác minh được chất lượng và nguồn gốc về nội dung mà AI đưa ra, cũng như tính minh bạch và chọn lọc thông tin phù hợp với định hướng phát triển của quốc gia. Mặt khác, AI thường thu thập và xử lý lượng lớn dữ liệu cá nhân của người dùng, điều này đặt ra thách thức lớn về bảo mật và quyền riêng tư.

Để giải quyết những vấn đề trên, ứng dụng AI Hay được phát triển với khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên bằng tiếng Việt chính xác, tích hợp dữ liệu thời gian thực từ nguồn chính xác và cung cấp các công cụ hỗ trợ học tập đa dạng.

Điểm nhấn của AI Hay là có bộ sắp xếp các nguồn thông tin xác thực, phù hợp với văn hóa của Việt Nam, có thể xuất ra những câu trả lời có độ tin cậy cao. Để giải quyết vấn đề "ảo giác AI" (AI tự nghĩ ra thông tin mới, thông tin không có thực), AI Hay có những bộ lọc làm cho thông tin sạch, tin cậy.

“Thông tin này đến từ nguồn nhất quán nào, các nguồn có đối chọi nhau hay không, câu trả lời này có phù hợp với ngữ cảnh hay không? Đây là những tầng logic AI Hay đưa ra để mong muốn khi có một câu trả lời thì câu trả lời phải đến từ nguồn xác thực, phải được trích dẫn từ những nguồn đấy”, TS Nguyễn Thọ Chương nói.

Trao đổi về ứng dụng AI Hay vào giảng dạy và học tập, TS Nguyễn Thọ Chương cho biết AI Hay giúp quá trình chuẩn bị bài, chuẩn bị thông tin dễ dàng hơn, trực quan hơn với người học, hệ thống hóa kiến thức của mình dưới dạng mindmap (sơ đồ tư duy); đưa ra tóm tắt về bài học, tương ứng mỗi thông tin đưa ra đều có nguồn tin cụ thể kèm theo; thiết kế bài giảng theo yêu cầu…

Đồng chí Đinh Trung Sơn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Đồng chí Đinh Trung Sơn, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Đồng ý việc AI có thể giúp đề xuất ý tưởng, tuy nhiên có ý kiến đại biểu cho rằng, trong nghiên cứu khoa học, điều quan trọng không chỉ là ý tưởng mà còn là tính mới. AI chưa chắc đem lại tính mới trong nghiên cứu khoa học, chính người dùng từ ý tưởng đó phải phát triển thành tính mới thì mới tạo giá trị cho đề tài.

Các đại biểu nhấn mạnh việc phải làm chủ AI, chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ chứ không nên lệ thuộc hoàn toàn vào nó. Đặc biệt, trong giảng dạy lý luận chính trị, khi dùng AI cần thận trọng, nếu lệ thuộc vào AI và cho ra kết quả không xác thực được thì rất nguy hiểm trong vấn đề phát ngôn.

Tại tọa đàm, các chuyên gia, diễn giả và đại biểu đã cùng trao đổi, thảo luận về việc ứng dụng AI trong soạn bài, tìm tài liệu, thiết kế bài giảng, truyền tải nội dung giảng dạy cho người học như thế nào; những ứng dụng AI nào có thể phục vụ việc lên ý tưởng, đề cương, rà soát sự trùng lặp của một nhiệm vụ khoa học; vấn đề bản quyền, sở hữu trí tuệ liên quan đến sản phẩm tạo ra từ AI; cách thức đặt truy vấn như nào để thông tin đưa ra sát với nội dung mà người dùng muốn tìm kiếm nhất…

Có thể bạn quan tâm

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Trao giải Nhất cho đội Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Cổ vũ khát vọng tiên phong cùng AI và chuyển đổi số vì cộng đồng

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.

Thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Điện Biên. (Ảnh: MST)

Việt Nam mở không gian tăng trưởng mới từ kinh tế tầm thấp

Ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, mục tiêu nội địa hóa UAV trên 85% và đóng góp khoảng 1,5% GDP vào năm 2045 là những dấu mốc được đặt ra để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn làm chủ công nghệ với hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ mới.

Các thí sinh dự thi vòng chung kết Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026.

Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong chuyển đổi số vì cộng đồng

Sáng 3/10, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai phối hợp Trường đại học FPT cơ sở Quy Nhơn và Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn khai mạc Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề “Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng”.

Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 với chủ đề “Cộng hưởng số Việt-Nhật: Đồng sáng tạo tương lai với trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuyên sâu”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Mở rộng hợp tác công nghệ Việt Nam-Nhật Bản theo hướng đồng sáng tạo

Từ nền tảng hợp tác phần mềm hơn hai thập kỷ, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ chuyên sâu và cùng đưa sản phẩm ra thị trường. Tại Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 ngày 2/10 tại Tokyo, hai bên nhấn mạnh chuyển từ cung ứng dịch vụ sang cùng giải quyết bài toán, tạo sản phẩm.