Thúc đẩy phát triển công nghiệp năng lượng: Thay đổi để lớn mạnh

Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam bàn giao sản phẩm cho khách hàng Hoàng Long JOC tại dự án Tê Giác Trắng.
Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam bàn giao sản phẩm cho khách hàng Hoàng Long JOC tại dự án Tê Giác Trắng.

Việc tìm hướng đi phù hợp trong phát triển các nguồn năng lượng, vừa bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh, vừa nâng cao năng lực tự chủ, luôn là nỗi trăn trở của các doanh nghiệp trong nước, nhất là trong bối cảnh nguồn việc ngày càng thu hẹp. Nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư, xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo của đơn vị, hướng tới “công nghệ lõi” nhằm bắt kịp xu thế phát triển.

Coi trọng khâu thiết kế

Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) Phan Tử Giang nhận định, dù giữ vai trò Tổng thầu EPC, song phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam chỉ quẩn quanh các phần việc giản đơn như xây dựng, lắp đặt (có giá trị gia tăng thấp nhất). Trong đầu nhiều “ông chủ”, dường như vẫn chưa xác định phải giữ bằng được “bộ não” về thiết kế, một số tuy đã nhìn ra điểm yếu cốt tử đó, thậm chí cử cán bộ, kỹ sư đi học tập kinh nghiệm nhưng chưa xây dựng thành chiến lược bài bản, tính “thực chiến” còn yếu cho nên hiệu quả đem lại chưa cao.

Tại dự án Tổng thầu EPC năng lượng đầu mối, nếu giữ được “chìa khóa” thiết kế thì chắc chắn sẽ tối ưu hóa được phần mua sắm, từ đó có cơ hội tăng năng lực chế tạo, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa thiết bị. Ngoài những “công nghệ lõi” nước ngoài không cho phép tiếp cận, còn lại phần lớn công nghệ phụ trợ hay bản vẽ, kiểu dáng thiết bị, doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể tiếp cận, chuyển giao được, nếu hợp đồng có yêu cầu, điều kiện ràng buộc về chuyển giao công nghệ. Đáng tiếc, tại nhiều dự án năng lượng trọng điểm, những điều khoản ràng buộc nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước chưa được đặt ra đúng tầm.

Theo nhận định của các chuyên gia năng lượng, việc tham gia sâu vào khâu thiết kế thiết bị chính của dự án năng lượng thời gian qua chưa đạt hiệu quả mong muốn do nhiều nguyên nhân. Một số doanh nghiệp cử nhân sự đi đào tạo ở nước ngoài, song về nước lại không có “đất dụng võ” do nguồn việc phập phù, cơ chế đấu thầu không hỗ trợ doanh nghiệp tham gia những công trình tương tự. Các cơ quan quản lý cần nghiên cứu, học hỏi và áp dụng kinh nghiệm của Trung Quốc trong triển khai các dự án năng lượng. Đơn cử, khi đấu thầu dự án nhiệt điện than, Trung Quốc yêu cầu đối tác nước ngoài chuyển giao từng bước công nghệ nhà máy, sau 4-5 dự án, doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ. Trên cơ sở đó, Chính phủ hỗ trợ mạnh mẽ để doanh nghiệp nghiên cứu, sáng tạo công nghệ mang thương hiệu riêng.

Tổng Giám đốc Tổng công ty LILAMA, ông Nguyễn Văn Hùng cho biết, đơn vị đang tập trung xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm phát triển bền vững. Vấn đề này không mới, nhưng hiện tại đang là thời điểm chín muồi khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Cùng với nghị quyết về phát triển doanh nghiệp nhà nước chuẩn bị ban hành, Tổng công ty sẽ có đủ cơ sở thúc đẩy mạnh mẽ khâu nghiên cứu và phát triển (R&D), nâng cao tỷ lệ nội địa hóa thiết bị, sẵn sàng tham gia sâu hơn vào các dự án năng lượng trọng điểm.

Tháo gỡ “nút thắt”

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) Lê Văn Tuấn, để nền kinh tế quốc gia phát triển ổn định, cần phải tập trung sản xuất hàng hóa và ngành cơ khí-chế tạo chính là “bệ đỡ” của cả nền kinh tế. Tuy nhiên, lâu nay, lĩnh vực này dường như bị xem nhẹ và lúc này chính là “thời điểm vàng” để thay đổi tư duy, hình thành hệ thống các giải pháp, cơ chế, chính sách phù hợp hỗ trợ doanh nghiệp cơ khí-chế tạo, tạo nguồn công việc, thị trường cho doanh nghiệp có điều kiện cạnh tranh, phát triển.

Theo đó, Nhà nước cần có quy định, yêu cầu bắt buộc, rõ ràng về tỷ lệ nội địa hóa thiết bị, chuyển giao công nghệ đối với các dự án, công trình về năng lượng. Các dự án sử dụng vốn đầu tư công cần tách phần công việc trong nước có thể đảm nhận được để đấu thầu trong nước. Cùng với đó, Nhà nước có chính sách ưu tiên, hỗ trợ về thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất, không “cào bằng” như với các doanh nghiệp khác vì đặc thù ngành cơ khí-chế tạo là ngành công nghiệp nền tảng, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, có tính dài hạn và tỷ suất lợi nhuận thấp.

Hiện nay, các quốc gia có xu hướng đầu tư, hình thành những tổ hợp, trung tâm sản xuất chíp bán dẫn, trung tâm dữ liệu lớn (BigData), đòi hỏi nguồn điện năng lớn và ổn định trong quá trình vận hành.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tư vấn của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, các dự án đầu tư công thường phát sinh vấn đề điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư, do phải qua nhiều trình tự, thủ tục và giá nguyên, vật liệu biến động liên tục, cũng như ách tắc trong khâu thanh toán,... “Do đó, để nhà thầu yên tâm thi công, cần thiết phải xây dựng cơ chế giá tiệm cận biến động thị trường và áp dụng cơ chế giá tại thời điểm giao hàng. Điều quan trọng nhất là kiểm soát tốt chất lượng thiết bị, công trình và bám sát tiến độ triển khai dự án”, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh.

Các doanh nghiệp xây lắp, năng lượng đang hết sức kỳ vọng Nghị quyết số 70-NQ/TW sẽ “cởi trói” về cơ chế, chính sách, giúp doanh nghiệp tăng năng lực tự chủ, tham gia sâu vào các dự án năng lượng đầu mối, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC) Trần Hồ Bắc cho rằng, bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, Nhà nước cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế, chính sách ổn định và dài hạn cho phát triển năng lượng, nhất là các công trình điện gió ngoài khơi, LNG và năng lượng tái tạo, cũng như xây dựng cơ chế thử nghiệm cho các dự án năng lượng mới, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiên phong áp dụng và hoàn thiện mô hình. Đồng thời, phát triển trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật, tận dụng lợi thế hạ tầng sẵn có để hình thành chuỗi cung ứng nội địa; thúc đẩy hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp-viện nghiên cứu-trường đại học,…

Các doanh nghiệp xây lắp, năng lượng đang hết sức kỳ vọng Nghị quyết số 70-NQ/TW sẽ “cởi trói” về cơ chế, chính sách, giúp doanh nghiệp tăng năng lực tự chủ, tham gia sâu vào các dự án năng lượng đầu mối, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Bộ Chính trị yêu cầu trong năm 2025 phải hoàn thành tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế cản trở sự phát triển của ngành năng lượng, “chắp cánh” cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ để phát triển nhanh và bền vững; từng bước làm chủ công nghệ hiện đại, công nghệ năng lượng nguyên tử, tiến tới tự chủ sản xuất được phần lớn các thiết bị năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu cả về công nghệ và thiết bị.

Có thể bạn quan tâm

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Hiệu quả từ chương trình, dự án khuyến nông

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo mới quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.