Thúc đẩy phát triển công nghiệp năng lượng: Thay đổi để lớn mạnh

Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam bàn giao sản phẩm cho khách hàng Hoàng Long JOC tại dự án Tê Giác Trắng.
Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam bàn giao sản phẩm cho khách hàng Hoàng Long JOC tại dự án Tê Giác Trắng.

Việc tìm hướng đi phù hợp trong phát triển các nguồn năng lượng, vừa bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh, vừa nâng cao năng lực tự chủ, luôn là nỗi trăn trở của các doanh nghiệp trong nước, nhất là trong bối cảnh nguồn việc ngày càng thu hẹp. Nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư, xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo của đơn vị, hướng tới “công nghệ lõi” nhằm bắt kịp xu thế phát triển.

Coi trọng khâu thiết kế

Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) Phan Tử Giang nhận định, dù giữ vai trò Tổng thầu EPC, song phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam chỉ quẩn quanh các phần việc giản đơn như xây dựng, lắp đặt (có giá trị gia tăng thấp nhất). Trong đầu nhiều “ông chủ”, dường như vẫn chưa xác định phải giữ bằng được “bộ não” về thiết kế, một số tuy đã nhìn ra điểm yếu cốt tử đó, thậm chí cử cán bộ, kỹ sư đi học tập kinh nghiệm nhưng chưa xây dựng thành chiến lược bài bản, tính “thực chiến” còn yếu cho nên hiệu quả đem lại chưa cao.

Tại dự án Tổng thầu EPC năng lượng đầu mối, nếu giữ được “chìa khóa” thiết kế thì chắc chắn sẽ tối ưu hóa được phần mua sắm, từ đó có cơ hội tăng năng lực chế tạo, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa thiết bị. Ngoài những “công nghệ lõi” nước ngoài không cho phép tiếp cận, còn lại phần lớn công nghệ phụ trợ hay bản vẽ, kiểu dáng thiết bị, doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể tiếp cận, chuyển giao được, nếu hợp đồng có yêu cầu, điều kiện ràng buộc về chuyển giao công nghệ. Đáng tiếc, tại nhiều dự án năng lượng trọng điểm, những điều khoản ràng buộc nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước chưa được đặt ra đúng tầm.

Theo nhận định của các chuyên gia năng lượng, việc tham gia sâu vào khâu thiết kế thiết bị chính của dự án năng lượng thời gian qua chưa đạt hiệu quả mong muốn do nhiều nguyên nhân. Một số doanh nghiệp cử nhân sự đi đào tạo ở nước ngoài, song về nước lại không có “đất dụng võ” do nguồn việc phập phù, cơ chế đấu thầu không hỗ trợ doanh nghiệp tham gia những công trình tương tự. Các cơ quan quản lý cần nghiên cứu, học hỏi và áp dụng kinh nghiệm của Trung Quốc trong triển khai các dự án năng lượng. Đơn cử, khi đấu thầu dự án nhiệt điện than, Trung Quốc yêu cầu đối tác nước ngoài chuyển giao từng bước công nghệ nhà máy, sau 4-5 dự án, doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ. Trên cơ sở đó, Chính phủ hỗ trợ mạnh mẽ để doanh nghiệp nghiên cứu, sáng tạo công nghệ mang thương hiệu riêng.

Tổng Giám đốc Tổng công ty LILAMA, ông Nguyễn Văn Hùng cho biết, đơn vị đang tập trung xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm phát triển bền vững. Vấn đề này không mới, nhưng hiện tại đang là thời điểm chín muồi khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Cùng với nghị quyết về phát triển doanh nghiệp nhà nước chuẩn bị ban hành, Tổng công ty sẽ có đủ cơ sở thúc đẩy mạnh mẽ khâu nghiên cứu và phát triển (R&D), nâng cao tỷ lệ nội địa hóa thiết bị, sẵn sàng tham gia sâu hơn vào các dự án năng lượng trọng điểm.

Tháo gỡ “nút thắt”

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI) Lê Văn Tuấn, để nền kinh tế quốc gia phát triển ổn định, cần phải tập trung sản xuất hàng hóa và ngành cơ khí-chế tạo chính là “bệ đỡ” của cả nền kinh tế. Tuy nhiên, lâu nay, lĩnh vực này dường như bị xem nhẹ và lúc này chính là “thời điểm vàng” để thay đổi tư duy, hình thành hệ thống các giải pháp, cơ chế, chính sách phù hợp hỗ trợ doanh nghiệp cơ khí-chế tạo, tạo nguồn công việc, thị trường cho doanh nghiệp có điều kiện cạnh tranh, phát triển.

Theo đó, Nhà nước cần có quy định, yêu cầu bắt buộc, rõ ràng về tỷ lệ nội địa hóa thiết bị, chuyển giao công nghệ đối với các dự án, công trình về năng lượng. Các dự án sử dụng vốn đầu tư công cần tách phần công việc trong nước có thể đảm nhận được để đấu thầu trong nước. Cùng với đó, Nhà nước có chính sách ưu tiên, hỗ trợ về thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất, không “cào bằng” như với các doanh nghiệp khác vì đặc thù ngành cơ khí-chế tạo là ngành công nghiệp nền tảng, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, có tính dài hạn và tỷ suất lợi nhuận thấp.

Hiện nay, các quốc gia có xu hướng đầu tư, hình thành những tổ hợp, trung tâm sản xuất chíp bán dẫn, trung tâm dữ liệu lớn (BigData), đòi hỏi nguồn điện năng lớn và ổn định trong quá trình vận hành.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tư vấn của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, các dự án đầu tư công thường phát sinh vấn đề điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư, do phải qua nhiều trình tự, thủ tục và giá nguyên, vật liệu biến động liên tục, cũng như ách tắc trong khâu thanh toán,... “Do đó, để nhà thầu yên tâm thi công, cần thiết phải xây dựng cơ chế giá tiệm cận biến động thị trường và áp dụng cơ chế giá tại thời điểm giao hàng. Điều quan trọng nhất là kiểm soát tốt chất lượng thiết bị, công trình và bám sát tiến độ triển khai dự án”, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh.

Các doanh nghiệp xây lắp, năng lượng đang hết sức kỳ vọng Nghị quyết số 70-NQ/TW sẽ “cởi trói” về cơ chế, chính sách, giúp doanh nghiệp tăng năng lực tự chủ, tham gia sâu vào các dự án năng lượng đầu mối, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC) Trần Hồ Bắc cho rằng, bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, Nhà nước cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế, chính sách ổn định và dài hạn cho phát triển năng lượng, nhất là các công trình điện gió ngoài khơi, LNG và năng lượng tái tạo, cũng như xây dựng cơ chế thử nghiệm cho các dự án năng lượng mới, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiên phong áp dụng và hoàn thiện mô hình. Đồng thời, phát triển trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật, tận dụng lợi thế hạ tầng sẵn có để hình thành chuỗi cung ứng nội địa; thúc đẩy hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp-viện nghiên cứu-trường đại học,…

Các doanh nghiệp xây lắp, năng lượng đang hết sức kỳ vọng Nghị quyết số 70-NQ/TW sẽ “cởi trói” về cơ chế, chính sách, giúp doanh nghiệp tăng năng lực tự chủ, tham gia sâu vào các dự án năng lượng đầu mối, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Bộ Chính trị yêu cầu trong năm 2025 phải hoàn thành tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế cản trở sự phát triển của ngành năng lượng, “chắp cánh” cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ để phát triển nhanh và bền vững; từng bước làm chủ công nghệ hiện đại, công nghệ năng lượng nguyên tử, tiến tới tự chủ sản xuất được phần lớn các thiết bị năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu cả về công nghệ và thiết bị.

Có thể bạn quan tâm

Ngành gỗ Việt Nam tìm dư địa tăng trưởng từ đa dạng hóa thị trường. (Ảnh: VŨ THÀNH)

Ngành gỗ Việt Nam tìm dư địa tăng trưởng từ đa dạng hóa thị trường

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành gỗ và nội thất Việt Nam hiện nay. Bên cạnh mở rộng địa bàn tiêu thụ, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực thiết kế, xây dựng thương hiệu, bảo đảm nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp và tăng cường kết nối, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 (FMM 2026) đã chính thức diễn ra tại Hồng Công (Trung Quốc) trong 2 ngày từ 20-21/10. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33: Kinh tế vĩ mô là trọng tâm đối thoại chính sách hàng đầu

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33, chia sẻ về tình hình, triển vọng kinh tế vĩ mô của Việt Nam và định hướng điều hành chính sách nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027.

Cải cách thủ tục hải quan góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Gỡ vướng trong thực thi chính sách hải quan

Khai báo điện tử giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn khi làm thủ tục, nhưng những khác biệt trong áp dụng quy định vẫn có thể làm phát sinh thời gian, chi phí và rủi ro về nghĩa vụ thuế. Bên cạnh đơn giản hóa hồ sơ, cải cách hải quan cần đi sâu vào tính thống nhất và sự đồng bộ trong thực thi.

Hội thảo khoa học công bố báo cáo “Triển vọng Kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương” của Quỹ Tiền tệ quốc tế. (Ảnh: BTC)

IMF công bố triển vọng kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương và khuyến nghị cho Việt Nam

Ngày 20/10, Đại học Kinh tế quốc dân phối hợp Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tổ chức hội thảo khoa học công bố báo cáo “Triển vọng Kinh tế Khu vực châu Á - Thái Bình Dương”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh bức tranh kinh tế toàn cầu và khu vực đang đứng trước những biến chuyển cơ cấu sâu sắc cùng nhiều thách thức đan xen.

Trình bày các nội dung diễn tập an ninh mạng. (Nguồn ảnh: VNPT)

VNPT chủ trì diễn tập an ninh mạng tại Công an tỉnh Thanh Hóa năm 2026

VNPT vừa chủ trì diễn tập an ninh mạng, an ninh dữ liệu đối với hệ thống thông tin Công an tỉnh Thanh Hóa năm 2026. Với chủ đề “Điều tra, truy vết và xử lý mã độc lây nhiễm qua môi trường mạng xã hội”, chương trình tập trung rèn luyện kỹ năng điều tra, xử lý mã độc và nâng cao năng lực phối hợp ứng phó sự cố an ninh mạng.

Kho Video Highlights trên MyTV giúp khán giả lựa chọn nội dung xem lại. (Ảnh: VNPT)

MyTV ứng dụng AI nâng cao trải nghiệm khách hàng với nội dung số

Theo định hướng Data Driven, AI-first, Tập đoàn VNPT xác định AI là năng lực cốt lõi, động lực tăng trưởng và trụ cột cạnh tranh mới. Trên nền tảng định hướng đó, VNPT đã và đang đưa AI vào sản xuất, xử lý và cá nhân hóa dịch vụ, nội dung tạo ra những thay đổi đáng kể, nâng cao trải nghiệm của khách hàng MyTV.

[Infographic] Chứng khoán ngày 20/10: VN-Index tăng nhẹ 2,13 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 20/10: VN-Index tăng nhẹ 2,13 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên giao dịch 20/10,VN-Index tăng nhẹ 2,13 điểm (+0,13%) lên mức 1.691,97 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tích cực. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 6,0% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán đạt 220,5 tỷ đồng trên HoSE.

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Khơi thông nguồn lực, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Việc sửa đổi Luật Điện lực nhằm tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, mở rộng cơ hội đầu tư và hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường điện. Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu cải cách công khai, minh bạch, khơi thông nguồn lực đầu tư và bảo đảm an toàn, an ninh năng lượng.

Đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực thương mại

Đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực thương mại

Chiều 20/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trụ sở của Vietcombank. (Nguồn ảnh: Vietcombank)

Vietcombank đẩy mạnh triển khai chương trình tín dụng thúc đẩy sản xuất, kinh doanh

Thực hiện chủ trương của Chính phủ và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạ chi phí vốn cho khách hàng.

Đánh thức tiềm năng

Đánh thức tiềm năng

Trong bối cảnh chung của nền kinh tế với nhiều thách thức về môi trường, Tập đoàn TH là điển hình về đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh nhằm tăng cường hiệu quả kinh doanh, quản lý, năng lực và sức cạnh tranh, thúc đẩy phát triển xanh và bền vững.

Quang cảnh Hội thảo lấy ý kiến về Đề án “Phát triển kinh tế biên giới gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đến năm 2035, định hướng đến năm 2050”. (Ảnh: THANH PHONG)

Phát triển kinh tế biên giới Tây Ninh thành trục tăng trưởng mới

Tây Ninh đặt mục tiêu đưa kinh tế biên giới trở thành trục tăng trưởng mới của quá trình thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, từng bước hình thành trung tâm giao thương, logistics kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía nam với Campuchia và các nước ASEAN; bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền lãnh thổ.

Hoàn thiện những hạng mục cuối bên trong nhà ga hành khách sân bay Long Thành. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Đẩy nhanh tiến độ về đích sân bay Long Thành

Để bảo đảm mục tiêu khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành) vào cuối năm 2026, hiện nay các đơn vị liên quan đang dốc sức đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục giai đoạn về đích. Cùng với đó, vấn đề giao thông kết nối đồng bộ, nhất là với Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang được gấp rút hoàn thành.

Quang cảnh buổi làm việc giữa đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ Tài chính Trung Quốc. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Việt Nam và Trung Quốc tăng cường hợp tác tài chính, hướng tới Năm APEC 2027

Ngày 20/10, trước phiên họp Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC (FMM) năm 2026 tại Hồng Kông, Trung Quốc, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có cuộc làm việc song phương với Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lan Fo’an nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương và tham vấn về công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 do Việt Nam chủ trì.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản kiến nghị nghiên cứu nhiều tuyến cao tốc để hoàn thiện các trục dọc, trục ngang và hành lang đông-tây trước năm 2030 với tổng mức đầu tư gần 515.000 tỷ đồng. (Ảnh: HƯƠNG ĐỨC)

Đầu tư các tuyến cao tốc liên vùng - Bài toán không chỉ ở phân bổ vốn

Đến hết tháng 9/2026, cả nước giải ngân đạt 64,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, 15 địa phương có tỷ lệ thấp hơn mức bình quân chung. KPI giải ngân được áp dụng chính thức từ kỳ báo cáo tháng 10. Cùng với đó là chủ trương điều chuyển vốn giúp tập trung nguồn lực vào những nơi có thể tạo khối lượng thực tế.