Ứng dụng công nghệ số để tối ưu nguồn lực

Việc đầu tư xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các mô hình học máy đang mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành công nghiệp năng lượng, giúp tự động phân tích, dự báo tiềm năng trữ lượng, tối ưu vận hành khai thác mỏ hay giải quyết các bài toán mô phỏng phức tạp.

Khối địa chấn 3D hợp nhất toàn bể Cửu Long (~~ 20.000 km²) do VPI xây dựng cung cấp bộ dữ liệu đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí. (Ảnh VPI)
Khối địa chấn 3D hợp nhất toàn bể Cửu Long (~~ 20.000 km²) do VPI xây dựng cung cấp bộ dữ liệu đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí. (Ảnh VPI)

Là Tập đoàn kinh tế hoạt động trong ngành công nghiệp nhiều rủi ro, đòi hỏi vốn đầu tư và công nghệ kỹ thuật cao, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính thúc đẩy tăng trưởng, tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả, là nhân tố quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) được giao nhiệm vụ phát triển hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược trong các lĩnh vực trọng tâm.

Phó Giám đốc Trung tâm Lưu trữ dầu khí, Phụ trách Bộ phận Phân tích dữ liệu của VPI Nguyễn Văn Thắng cho biết: VPI đang tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, ứng dụng AI và mô hình học máy để tự động hóa các bước phân tích và dự báo - từ nhận diện cấu trúc địa chất đến minh giải địa chấn hay mô phỏng khai thác.

Ông Thắng dẫn chứng, ngay từ khâu đầu của chuỗi giá trị dầu khí bao gồm các nghiên cứu địa chất, địa vật lý xác định các đối tượng, cấu tạo triển vọng, tính toán tiềm năng, trữ lượng và lựa chọn vị trí đặt giếng khoan, trong đó khối lượng dữ liệu địa chấn rất lớn khiến việc xử lý thủ công tốn nhiều thời gian và công sức. Để khắc phục vấn đề này, VPI đã ứng dụng công nghệ mới kết hợp điện toán đám mây nhằm xử lý, tích hợp và minh giải dữ liệu địa chấn.

Ông Nguyễn Danh Lam, phụ trách Bộ phận Công nghệ tìm kiếm tiên tiến của VPI cho biết, dữ liệu Mega-cube toàn bể trầm tích Cửu Long với diện tích hơn 20.000 km² đã được VPI xử lý và đồng bộ hóa, phục vụ hiệu quả cho công tác tìm kiếm thăm dò dầu khí. Không chỉ vậy, công nghệ số còn được ứng dụng để minh giải tự động dữ liệu địa chấn - từ nhận dạng đứt gãy, tầng phản xạ đến phân loại cấu trúc địa chất. Nhờ thế, thời gian xử lý dữ liệu được rút ngắn từ vài tháng xuống còn vài tuần. Bên cạnh đó, VPI đã xây dựng mô hình địa chất quy mô bể trầm tích, phân tích báo cáo kỹ thuật bằng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và tự động minh giải tài liệu giếng khoan, nghịch đảo địa chấn...

“Bản sao số tri thức dầu khí” mà VPI đang phát triển là nền tảng dữ liệu thông minh có thể giúp giảm tối thiểu 10% rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò tương đương với cơ hội tiết kiệm khoảng 20-100 triệu USD/năm.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư, Phó Viện trưởng phụ trách VPI, với hệ thống dữ liệu lớn đã được xử lý, các nhà khoa học có thể mô phỏng hàng trăm kịch bản khác nhau trước khi lựa chọn phương án tối ưu. “Bản sao số tri thức dầu khí” mà VPI đang phát triển là nền tảng dữ liệu thông minh có thể giúp giảm tối thiểu 10% rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò tương đương với cơ hội tiết kiệm khoảng 20-100 triệu USD/năm.

Không dừng ở dầu khí truyền thống, để thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng, VPI đang chủ động tiếp cận các lĩnh vực năng lượng mới, năng lượng tái tạo như điện gió ngoài khơi, hydrogen/ammonia xanh hay thu hồi, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS). AI và học máy đang hỗ trợ VPI xây dựng các mô hình tính toán tự động, đánh giá hiệu quả kinh tế-kỹ thuật, tối ưu chi phí, dự báo nhu cầu và xu hướng thị trường.

Thách thức lớn nhất hiện nay là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng dữ liệu và công nghệ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư

Tiến sĩ Phạm Quý Ngọc, chuyên gia của VPI cho biết, nhóm nghiên cứu đã tiến hành chuỗi nghiên cứu toàn diện về điện gió ngoài khơi từ đánh giá quy hoạch tiềm năng, lựa chọn vị trí ưu tiên, phân tích chuỗi cung ứng đến xác định phương án tối ưu cho tuyến cáp vào bờ. Hiện nhóm đang thử nghiệm AI để tích hợp dữ liệu địa chấn nông phân giải cao với tài liệu địa kỹ thuật nhằm nâng cao độ chính xác của mô hình nền. Đồng thời đánh giá rủi ro, xây dựng chiến lược làm chủ công nghệ và nghiên cứu hệ thống cảng biển phục vụ ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh đó, VPI đã xây dựng cơ sở dữ liệu về hơn 800 công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp khí và lọc hóa dầu, 100 công nghệ về hydrogen và 100 công nghệ CCUS cùng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng. Các phần mềm tính toán tự động tổng mức đầu tư, tiêu hao, hiệu quả kinh tế và dữ liệu về trung tâm năng lượng quốc gia, thị trường cung-cầu và giá các sản phẩm khí, lọc hóa dầu cũng đang được phát triển để hỗ trợ Petrovietnam trong hoạch định chiến lược.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng dữ liệu và công nghệ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Các chính sách lớn như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã mở ra định hướng quan trọng cho việc hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số và đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

Có thể bạn quan tâm

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội thảo.

Đắk Lắk đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 26/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức Hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững”.

Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Việt Nam-Lào hợp tác về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số

Chiều 25/6, tại thủ đô Vientiane (Lào), Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia Việt Nam (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tổ chức Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Nhóm nghiên cứu của Viettel AI xây dựng mới bộ dữ liệu các khuôn mặt bị che khuất để huấn luyện mô hình AI. (Ảnh: Quỳnh Trang)

Giải pháp Viettel AI được bảo hộ tại Hoa Kỳ nhờ bài toán nhận diện khuôn mặt bị che khuất

Ngày 26/6, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel cho biết, năng lực nghiên cứu công nghệ lõi của Viettel AI được khẳng định khi Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) vừa cấp bằng sáng chế hữu ích cho phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo”.

Diễn đàn đối thoại chiến lược 2026 tại Hà Nội bàn cách xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát huy công nghệ chiến lược, xác lập mô hình tăng trưởng mới

Ngày 25/6, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại ASEAN, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững”. 

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các “bộ máy trả lời bằng AI” làm bốc hơi lưu lượng truy cập truyền thống. Làn sóng người sáng tạo nội dung đang cướp đi sự chú ý cũng như nhân tài của báo chí chính thống. Phản ứng chiến lược được nhiều cơ quan báo chí lựa chọn là tập trung vào những thứ máy móc không thể sao chép.

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.

Việc phối hợp đào tạo nhân lực theo nhu cầu của thị trường sẽ góp phần “tạo nguồn” để cơ cấu lại lao động.

AI định hình thế hệ lao động mới

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất mạnh của thị trường lao động: Dân số bắt đầu già hóa, lao động giá rẻ không còn là lợi thế, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đi vào mọi ngành nghề...

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Cùng với việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho các tổng công trình sư, vẫn còn một câu hỏi khác: đâu là những bài toán thật sự cần mô hình này? Nếu danh mục nhiệm vụ được mở rộng quá mức, trong khi nguồn nhân lực dẫn dắt còn hạn chế, nguy cơ phân tán nguồn lực và chồng lấn trách nhiệm là điều khó tránh khỏi.