Ứng dụng công nghệ số để tối ưu nguồn lực

Việc đầu tư xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các mô hình học máy đang mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành công nghiệp năng lượng, giúp tự động phân tích, dự báo tiềm năng trữ lượng, tối ưu vận hành khai thác mỏ hay giải quyết các bài toán mô phỏng phức tạp.

Khối địa chấn 3D hợp nhất toàn bể Cửu Long (~~ 20.000 km²) do VPI xây dựng cung cấp bộ dữ liệu đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí. (Ảnh VPI)
Khối địa chấn 3D hợp nhất toàn bể Cửu Long (~~ 20.000 km²) do VPI xây dựng cung cấp bộ dữ liệu đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí. (Ảnh VPI)

Là Tập đoàn kinh tế hoạt động trong ngành công nghiệp nhiều rủi ro, đòi hỏi vốn đầu tư và công nghệ kỹ thuật cao, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính thúc đẩy tăng trưởng, tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả, là nhân tố quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) được giao nhiệm vụ phát triển hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược trong các lĩnh vực trọng tâm.

Phó Giám đốc Trung tâm Lưu trữ dầu khí, Phụ trách Bộ phận Phân tích dữ liệu của VPI Nguyễn Văn Thắng cho biết: VPI đang tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, ứng dụng AI và mô hình học máy để tự động hóa các bước phân tích và dự báo - từ nhận diện cấu trúc địa chất đến minh giải địa chấn hay mô phỏng khai thác.

Ông Thắng dẫn chứng, ngay từ khâu đầu của chuỗi giá trị dầu khí bao gồm các nghiên cứu địa chất, địa vật lý xác định các đối tượng, cấu tạo triển vọng, tính toán tiềm năng, trữ lượng và lựa chọn vị trí đặt giếng khoan, trong đó khối lượng dữ liệu địa chấn rất lớn khiến việc xử lý thủ công tốn nhiều thời gian và công sức. Để khắc phục vấn đề này, VPI đã ứng dụng công nghệ mới kết hợp điện toán đám mây nhằm xử lý, tích hợp và minh giải dữ liệu địa chấn.

Ông Nguyễn Danh Lam, phụ trách Bộ phận Công nghệ tìm kiếm tiên tiến của VPI cho biết, dữ liệu Mega-cube toàn bể trầm tích Cửu Long với diện tích hơn 20.000 km² đã được VPI xử lý và đồng bộ hóa, phục vụ hiệu quả cho công tác tìm kiếm thăm dò dầu khí. Không chỉ vậy, công nghệ số còn được ứng dụng để minh giải tự động dữ liệu địa chấn - từ nhận dạng đứt gãy, tầng phản xạ đến phân loại cấu trúc địa chất. Nhờ thế, thời gian xử lý dữ liệu được rút ngắn từ vài tháng xuống còn vài tuần. Bên cạnh đó, VPI đã xây dựng mô hình địa chất quy mô bể trầm tích, phân tích báo cáo kỹ thuật bằng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và tự động minh giải tài liệu giếng khoan, nghịch đảo địa chấn...

“Bản sao số tri thức dầu khí” mà VPI đang phát triển là nền tảng dữ liệu thông minh có thể giúp giảm tối thiểu 10% rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò tương đương với cơ hội tiết kiệm khoảng 20-100 triệu USD/năm.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư, Phó Viện trưởng phụ trách VPI, với hệ thống dữ liệu lớn đã được xử lý, các nhà khoa học có thể mô phỏng hàng trăm kịch bản khác nhau trước khi lựa chọn phương án tối ưu. “Bản sao số tri thức dầu khí” mà VPI đang phát triển là nền tảng dữ liệu thông minh có thể giúp giảm tối thiểu 10% rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò tương đương với cơ hội tiết kiệm khoảng 20-100 triệu USD/năm.

Không dừng ở dầu khí truyền thống, để thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng, VPI đang chủ động tiếp cận các lĩnh vực năng lượng mới, năng lượng tái tạo như điện gió ngoài khơi, hydrogen/ammonia xanh hay thu hồi, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS). AI và học máy đang hỗ trợ VPI xây dựng các mô hình tính toán tự động, đánh giá hiệu quả kinh tế-kỹ thuật, tối ưu chi phí, dự báo nhu cầu và xu hướng thị trường.

Thách thức lớn nhất hiện nay là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng dữ liệu và công nghệ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư

Tiến sĩ Phạm Quý Ngọc, chuyên gia của VPI cho biết, nhóm nghiên cứu đã tiến hành chuỗi nghiên cứu toàn diện về điện gió ngoài khơi từ đánh giá quy hoạch tiềm năng, lựa chọn vị trí ưu tiên, phân tích chuỗi cung ứng đến xác định phương án tối ưu cho tuyến cáp vào bờ. Hiện nhóm đang thử nghiệm AI để tích hợp dữ liệu địa chấn nông phân giải cao với tài liệu địa kỹ thuật nhằm nâng cao độ chính xác của mô hình nền. Đồng thời đánh giá rủi ro, xây dựng chiến lược làm chủ công nghệ và nghiên cứu hệ thống cảng biển phục vụ ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh đó, VPI đã xây dựng cơ sở dữ liệu về hơn 800 công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp khí và lọc hóa dầu, 100 công nghệ về hydrogen và 100 công nghệ CCUS cùng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng. Các phần mềm tính toán tự động tổng mức đầu tư, tiêu hao, hiệu quả kinh tế và dữ liệu về trung tâm năng lượng quốc gia, thị trường cung-cầu và giá các sản phẩm khí, lọc hóa dầu cũng đang được phát triển để hỗ trợ Petrovietnam trong hoạch định chiến lược.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng dữ liệu và công nghệ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Các chính sách lớn như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã mở ra định hướng quan trọng cho việc hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số và đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

Có thể bạn quan tâm

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…

Một trong những hoạt động tại Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6.

Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ: ASEAN định hình trụ cột phát triển số

Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 12 đến 16/1 với chủ đề “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ”, là diễn đàn cấp cao để các quốc gia ASEAN cùng nhìn lại chặng đường chuyển đổi số đã qua, đồng thời định hình lộ trình và ưu tiên hợp tác cho giai đoạn tiếp theo.