Ứng dụng công nghệ số để tối ưu nguồn lực

Việc đầu tư xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các mô hình học máy đang mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành công nghiệp năng lượng, giúp tự động phân tích, dự báo tiềm năng trữ lượng, tối ưu vận hành khai thác mỏ hay giải quyết các bài toán mô phỏng phức tạp.

Khối địa chấn 3D hợp nhất toàn bể Cửu Long (~~ 20.000 km²) do VPI xây dựng cung cấp bộ dữ liệu đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí. (Ảnh VPI)
Khối địa chấn 3D hợp nhất toàn bể Cửu Long (~~ 20.000 km²) do VPI xây dựng cung cấp bộ dữ liệu đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí. (Ảnh VPI)

Là Tập đoàn kinh tế hoạt động trong ngành công nghiệp nhiều rủi ro, đòi hỏi vốn đầu tư và công nghệ kỹ thuật cao, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính thúc đẩy tăng trưởng, tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả, là nhân tố quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) được giao nhiệm vụ phát triển hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược trong các lĩnh vực trọng tâm.

Phó Giám đốc Trung tâm Lưu trữ dầu khí, Phụ trách Bộ phận Phân tích dữ liệu của VPI Nguyễn Văn Thắng cho biết: VPI đang tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu lớn, ứng dụng AI và mô hình học máy để tự động hóa các bước phân tích và dự báo - từ nhận diện cấu trúc địa chất đến minh giải địa chấn hay mô phỏng khai thác.

Ông Thắng dẫn chứng, ngay từ khâu đầu của chuỗi giá trị dầu khí bao gồm các nghiên cứu địa chất, địa vật lý xác định các đối tượng, cấu tạo triển vọng, tính toán tiềm năng, trữ lượng và lựa chọn vị trí đặt giếng khoan, trong đó khối lượng dữ liệu địa chấn rất lớn khiến việc xử lý thủ công tốn nhiều thời gian và công sức. Để khắc phục vấn đề này, VPI đã ứng dụng công nghệ mới kết hợp điện toán đám mây nhằm xử lý, tích hợp và minh giải dữ liệu địa chấn.

Ông Nguyễn Danh Lam, phụ trách Bộ phận Công nghệ tìm kiếm tiên tiến của VPI cho biết, dữ liệu Mega-cube toàn bể trầm tích Cửu Long với diện tích hơn 20.000 km² đã được VPI xử lý và đồng bộ hóa, phục vụ hiệu quả cho công tác tìm kiếm thăm dò dầu khí. Không chỉ vậy, công nghệ số còn được ứng dụng để minh giải tự động dữ liệu địa chấn - từ nhận dạng đứt gãy, tầng phản xạ đến phân loại cấu trúc địa chất. Nhờ thế, thời gian xử lý dữ liệu được rút ngắn từ vài tháng xuống còn vài tuần. Bên cạnh đó, VPI đã xây dựng mô hình địa chất quy mô bể trầm tích, phân tích báo cáo kỹ thuật bằng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và tự động minh giải tài liệu giếng khoan, nghịch đảo địa chấn...

“Bản sao số tri thức dầu khí” mà VPI đang phát triển là nền tảng dữ liệu thông minh có thể giúp giảm tối thiểu 10% rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò tương đương với cơ hội tiết kiệm khoảng 20-100 triệu USD/năm.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư, Phó Viện trưởng phụ trách VPI, với hệ thống dữ liệu lớn đã được xử lý, các nhà khoa học có thể mô phỏng hàng trăm kịch bản khác nhau trước khi lựa chọn phương án tối ưu. “Bản sao số tri thức dầu khí” mà VPI đang phát triển là nền tảng dữ liệu thông minh có thể giúp giảm tối thiểu 10% rủi ro trong tìm kiếm, thăm dò tương đương với cơ hội tiết kiệm khoảng 20-100 triệu USD/năm.

Không dừng ở dầu khí truyền thống, để thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng, VPI đang chủ động tiếp cận các lĩnh vực năng lượng mới, năng lượng tái tạo như điện gió ngoài khơi, hydrogen/ammonia xanh hay thu hồi, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS). AI và học máy đang hỗ trợ VPI xây dựng các mô hình tính toán tự động, đánh giá hiệu quả kinh tế-kỹ thuật, tối ưu chi phí, dự báo nhu cầu và xu hướng thị trường.

Thách thức lớn nhất hiện nay là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng dữ liệu và công nghệ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư

Tiến sĩ Phạm Quý Ngọc, chuyên gia của VPI cho biết, nhóm nghiên cứu đã tiến hành chuỗi nghiên cứu toàn diện về điện gió ngoài khơi từ đánh giá quy hoạch tiềm năng, lựa chọn vị trí ưu tiên, phân tích chuỗi cung ứng đến xác định phương án tối ưu cho tuyến cáp vào bờ. Hiện nhóm đang thử nghiệm AI để tích hợp dữ liệu địa chấn nông phân giải cao với tài liệu địa kỹ thuật nhằm nâng cao độ chính xác của mô hình nền. Đồng thời đánh giá rủi ro, xây dựng chiến lược làm chủ công nghệ và nghiên cứu hệ thống cảng biển phục vụ ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh đó, VPI đã xây dựng cơ sở dữ liệu về hơn 800 công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp khí và lọc hóa dầu, 100 công nghệ về hydrogen và 100 công nghệ CCUS cùng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng. Các phần mềm tính toán tự động tổng mức đầu tư, tiêu hao, hiệu quả kinh tế và dữ liệu về trung tâm năng lượng quốc gia, thị trường cung-cầu và giá các sản phẩm khí, lọc hóa dầu cũng đang được phát triển để hỗ trợ Petrovietnam trong hoạch định chiến lược.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tư cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là đầu tư đồng bộ cho hạ tầng dữ liệu và công nghệ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Các chính sách lớn như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã mở ra định hướng quan trọng cho việc hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số và đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

Có thể bạn quan tâm

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.