Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ trong ngành công nghiệp khai khoáng

Trước yêu cầu cấp thiết về an ninh năng lượng và cam kết chuyển đổi xanh, ngành công nghiệp khai khoáng Việt Nam đang đứng trước những thách thức về đổi mới và hiện đại hóa công nghệ. Đây không chỉ là nhiệm vụ mà là con đường duy nhất để phát triển hiệu quả, bền vững, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Tọa đàm “Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ trong ngành công nghiệp khai khoáng”.
Tọa đàm “Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ trong ngành công nghiệp khai khoáng”.

Đó là nội dung được đưa ra thảo luận tại tọa đàm “Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ trong ngành công nghiệp khai khoáng” do Tạp chí Công thương tổ chức ngày 14/11, tại Hà Nội.

Trong kỷ nguyên số, các quốc gia phát triển về khai khoáng trên toàn cầu đang trải qua giai đoạn đổi mới cấu trúc sâu rộng, chuyển mình từ cơ giới hóa đồng bộ sang mỏ số, mỏ thông minh với mức độ tích hợp dữ liệu và điều khiển rất cao. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cho ngành khai khoáng Việt Nam phải có những đánh giá tổng thể và định ra chiến lược phát triển đúng đắn.

Tại Tọa đàm, PGS, TS Phùng Mạnh Đắc, Tổng Thư ký Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ Việt Nam nhận định: Đối với các khoáng sản có quy mô trữ lượng lớn như than, bô xít, đồng, sắt, Việt Nam đã có ngành công nghiệp khai khoáng và đạt được những bước khởi đầu vững chắc để tiến tới xây dựng mỏ thông minh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đó là mức độ cơ giới hóa hầm lò thấp, tỷ lệ khai thác bằng cơ giới hóa chỉ chiếm khoảng 13-15%.

multicorder7-output-3-13-thang-muoi-mot-2025-09-51-32-sa00-08-32-16still043.jpg
PGS, TS Phùng Mạnh Đắc, Tổng Thư ký Hội Khoa học và Công nghệ mỏ Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp khai khoáng vẫn đang sử dụng công nghệ cũ, quy mô nhỏ, gây tổn thất tài nguyên và tác động tiêu cực đến môi trường. Đặc biệt, việc sử dụng ô tô vận tải lớn bằng dầu diesel tại các mỏ lộ thiên là nguồn phát thải lớn.

Chính vì vậy đổi mới và hiện đại hóa công nghệ được xem là một trong những trụ cột quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh của ngành công nghiệp khai khoáng.

TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công thương) cho biết, Chính phủ đã phê duyệt Đề án đổi mới và hiện đại hóa công nghệ trong ngành khai khoáng tại Quyết định 259/QĐ-TTg ngày 22/2/2017. Sau hơn 8 năm triển khai Đề án 259, ngành khai khoáng đã có chuyển biến rõ rệt, điển hình là sự thay đổi trong tư duy của các nhà quản lý. Lãnh đạo doanh nghiệp đã nhận thức rõ đổi mới và hiện đại hóa công nghệ là nhiệm vụ hàng đầu.

Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản đã vươn tới trình độ khu vực, ví dụ như chế biến bô xít, quặng, đồng. Trong khai thác, chế biến dầu khí, Việt Nam đã tự nghiên cứu, chế tạo và đưa vào thực tế các giàn khoan nước sâu. Điển hình, Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam là một trong những đơn vị đứng đầu ứng dụng công nghệ tự động hóa, cơ giới hóa và chuyển đổi số trong khai thác hầm lò. Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam đã chuyển toàn bộ lò từ thủ công sang chống bằng vì chống thủy và đầu tư các dây chuyền cơ giới hóa đào lò, tự động hóa các khâu điều khiển tập trung về khí, gió, băng tải, trạm bơm nước.

multicorder7-output-3-13-thang-muoi-mot-2025-09-51-32-sa00-48-19-05still063.jpg
TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công thương).

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu phát triển xanh và bền vững, PGS, TS Phùng Mạnh Đắc cho rằng các doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa Mỏ thông minh lộ thiên, hầm lò, nhà máy tuyển; Chuyển đổi phương tiện vận tải sử dụng dầu diesel sang pin điện và pin nhiên liệu, dần hướng tới chuyển đổi xanh. Chuyển đổi toàn bộ sang khấu than bằng cơ giới hóa thay vì nổ mìn, thay vận tải ô-tô bằng băng tải dốc. Đồng thời, khai thác tiềm năng giảm tổn thất, tăng năng suất bằng công nghệ chống vì neo, khai thác không trụ bảo vệ.

TS Đào Duy Anh cũng cho rằng cần có chính sách hỗ trợ như: Hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp cho từng loại hình doanh nghiệp; Thúc đẩy hợp tác quốc tế để tiếp thu, làm chủ công nghệ mới; Hình thành Trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm để chia sẻ hạ tầng cho các doanh nghiệp nhỏ. Ngoài ra, cần có cơ chế đặt hàng theo kết quả đầu ra, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu.

Các ý kiến cũng đánh giá, một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay là việc đưa kết quả nghiên cứu khoa học từ quy mô pilot đến triển khai công nghiệp, do vốn đầu tư ban đầu rất cao và thủ tục nghiệm thu còn phức tạp. Thêm vào đó, rủi ro vận hành và trách nhiệm về môi trường khiến nhiều doanh nghiệp ngại đầu tư, chi phí xử lý chất thải làm giá thành sản phẩm khó cạnh tranh.

Theo đó, các chuyên gia kiến nghị nhà nước cần có các chính sách như: Quỹ đồng tài trợ cho thử nghiệm hiện trường và bảo lãnh rủi ro kỹ thuật; Ưu đãi về thuế tín dụng đối với các dây chuyền chế biến sâu và đặc biệt là dây chuyền chuyển đổi xanh; Cho phép hoạch toán chi phí công nghiên cứu vào trong giá thành sản phẩm để khuyến khích hoạt động đổi mới sáng tạo.

Sự đồng hành của Nhà nước trong việc hoàn thiện cơ chế, nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và trí tuệ của đội ngũ nhà khoa học sẽ là nền tảng vững chắc để ngành khai khoáng Việt Nam hiện đại hóa thành công, đóng góp tích cực vào cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Có thể bạn quan tâm

Chỉ số giá tiêu dùng tháng tư tăng 3,31% so với tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: minh họa)

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84%

Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84% so với tháng trước chủ yếu do giá gas trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào, vận chuyển tăng.

Chế biến cá xuất khẩu. (Ảnh: nhandan.vn)

Bốn tháng đầu năm, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỷ USD

Trong tháng tư, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 94,32 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước; cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu.

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Hiệu quả từ chương trình, dự án khuyến nông

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo mới quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.