Thúc đẩy khởi nghiệp từ hợp tác xã nông nghiệp

Khi thanh niên làm chủ

Đến thăm trang trại trồng dược liệu, chăn nuôi gà của anh Hà Minh Nguyện tại phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi không khỏi bất ngờ trước mô hình nông nghiệp xanh do anh và những người bạn góp vốn thực hiện. Tốt nghiệp cử nhân ngành điện, nhưng bén duyên với nông nghiệp từ những chuyến đi thực địa, anh Nguyện đã cùng bạn bè thành lập Hợp tác xã nông nghiệp Năm Tầng.

Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp, anh Nguyện cho biết, do thiếu đất sản xuất, thiếu vốn, quá trình đầu tư gặp nhiều khó khăn. Chưa kể, có những thời điểm dịch bùng phát, trang trại gần như bị xóa sổ, tưởng chừng phải bỏ cuộc. Nhưng nhờ nỗ lực, kiên trì của từng thành viên, mọi khó khăn được khắc phục. Anh Nguyện cho biết thêm: “Tôi luôn nghĩ, muốn thành công, bản thân hợp tác xã phải tự vận động, không trông chờ quá nhiều vào sự hỗ trợ bên ngoài. Do đó, các thành viên hợp tác xã thống nhất, huy động nguồn lực của thành viên, kết hợp vốn vay từ các quỹ chính sách, đoàn thanh niên để phát triển sản xuất”.

Ban đầu, hợp tác xã có 2.000m² trồng thảo dược và 5.000 con gà thịt được nuôi bằng nguồn thức ăn là các loại thảo dược. Thức ăn được chế biến với chế độ dinh dưỡng hợp lý, phối trộn thảo dược tự nhiên theo tỷ lệ phù hợp từng giai đoạn phát triển của gà. Nhờ đó, đàn gà phát triển tốt, sức đề kháng cao và rất ít dịch bệnh. Cùng với nguồn giống và thảo dược đạt chất lượng, được kiểm soát chặt chẽ, đây là những yếu tố quyết định thành công của hợp tác xã.

Thời gian đầu, hợp tác xã cung ứng gà thịt cho các đơn vị nhưng do chi phí vận chuyển, bảo quản quá cao, đơn vị chuyển sang nuôi gà đẻ trứng. Cuối năm 2023, hợp tác xã chuyển sang chuyên sản xuất trứng gà, có thể tiêu thụ quanh năm, tiếp cận khách hàng tốt hơn và mang lại nguồn thu ổn định. Quy trình chăn nuôi gà thảo dược không sử dụng kháng sinh, nhờ đó trứng gà có lòng đỏ lớn, vị đậm, bổ dưỡng và an toàn, được người tiêu dùng đánh giá cao. Sản phẩm trứng gà thảo dược của Hợp tác xã Năm Tầng đã đứng vững trên thị trường, tiêu thụ tốt tại các siêu thị và doanh nghiệp làm bánh, mỗi năm cung cấp khoảng 1 triệu quả trứng với lợi nhuận khoảng 3 đến 4 tỷ đồng. Bên cạnh đó, hợp tác xã còn hướng dẫn nông dân địa phương kỹ thuật nuôi gà thảo dược và bao tiêu sản phẩm cho hàng chục hộ dân.

Còn tại Sơn La, tháng 10/2024, Hợp tác xã thanh niên Mộc Châu được thành lập với bảy thành viên, gồm những kỹ sư, thạc sĩ nông nghiệp, một nhân viên phụ trách tiếp thị cùng các thành viên khác là những thanh niên có kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp ở Mộc Châu, được đánh giá là mô hình khởi nghiệp thành công.

Giám đốc Hợp tác xã Phùng Văn Khả cho biết, hiện hợp tác xã đang sở hữu 16ha đất canh tác; trong đó, 10ha trồng mận hậu và 6ha rau màu. Tất cả diện tích rau đều sản xuất trong nhà màng, ứng dụng công nghệ tưới phun sương, nhỏ giọt và hệ thống bón phân tự động. Nhờ đó, vụ rau đầu, hợp tác xã đã kết nối với một doanh nghiệp ở Sơn La xuất khẩu hơn 100 tấn sang Hàn Quốc. Năm 2025, hợp tác xã tiêu thụ hơn 1.000 tấn rau và hơn 500 tấn mận hậu, mang lại thu nhập cao và ổn định hơn cho các thành viên so với phương thức sản xuất truyền thống.

Ông Trịnh Viết Tương (phường Thảo Nguyên) làm nông nghiệp ở phường Mộc Châu cho biết: Ngoài hỗ trợ nông dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc, Hợp tác xã thanh niên Mộc Châu còn bao tiêu sản phẩm cho các hộ trồng rau cải trong vùng. Các hộ sản xuất như chúng tôi giờ đã yên tâm làm ăn, không lo lắng về đầu ra, không còn câu chuyện “được mùa, mất giá” như trước.

Nền tảng vững chắc cho kinh tế nông thôn

Theo Cục trưởng Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Đức Thịnh, các hợp tác xã có vai trò quan trọng trong thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp cũng như nâng cao kinh tế của người dân. Nhiều hợp tác xã có đội ngũ quản lý trẻ rất năng động trong sản xuất, đồng thời áp dụng nhanh khoa học-kỹ thuật, chuyển đổi số, nắm bắt thị trường tốt nên hiệu quả sản xuất được nâng lên. Vì vậy, thời gian qua, ngành nông nghiệp đã có nhiều chương trình đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ giám đốc hợp tác xã cũng như đưa thanh niên có tri thức về làm việc tại các hợp tác xã nông nghiệp. Các chương trình mang lại hiệu quả rõ nét, nhiều hợp tác xã làm ăn có lãi, tạo sinh kế cho người dân.

Tại tỉnh Sơn La, 660 hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ nông nghiệp đã tạo việc làm thường xuyên cho hơn 10.000 lao động, doanh thu bình quân mỗi hợp tác xã đạt khoảng 2 tỷ đồng/năm. Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Sơn La Mùi Anh Tiến chia sẻ, phong trào khởi nghiệp trong hợp tác xã nông nghiệp được quan tâm, mỗi năm có khoảng 75 hợp tác xã được thành lập. Tỉnh có nhiều chính sách hỗ trợ về vốn và tín dụng từ các chương trình của Nhà nước, Ngân hàng Chính sách xã hội và các chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất. Ngoài ra, còn có chính sách hỗ trợ bảo hiểm và giảm thiểu rủi ro sản xuất, khắc phục thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh... nhằm tăng sức mạnh cho hợp tác xã.

Tại Thanh Hóa, để thúc đẩy khởi nghiệp trong các hợp tác xã nông nghiệp, lấy nòng cốt là thanh niên, Tỉnh đoàn Thanh Hóa đã phối hợp các cơ quan liên quan tổ chức những lớp tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật cho hơn 5.000 đoàn viên, thanh niên; 30 buổi tập huấn kiến thức khởi nghiệp cho 4.500 đoàn viên, thanh niên; hỗ trợ doanh nghiệp địa phương đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hằng năm.

Bí thư Tỉnh đoàn Lê Ngọc Ánh cho biết, nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội ủy thác cho tổ chức Đoàn quản lý tính đến nay đã tăng lên 2.973 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn vay Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm qua kênh Trung ương Đoàn do Tỉnh đoàn quản lý hơn 3,1 tỷ đồng. Với nguồn vốn này, Tỉnh đoàn đã hỗ trợ 100 dự án thanh niên vay mở rộng và phát triển kinh tế, giúp tạo việc làm cho gần 200 lao động.

Tỉnh đoàn cũng tham mưu lãnh đạo tỉnh phê duyệt Đề án “Chương trình tín dụng ưu đãi hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp”, với kinh phí 100 tỷ đồng, có bổ sung hằng năm. Thông qua nguồn vốn này, nhiều đoàn viên, thanh niên đã vay vốn đầu tư khoa học-kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, mang lại hiệu quả kinh tế cao, có những dự án doanh thu đạt tới 50 tỷ đồng/ năm, thu hút và tạo việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi tại địa phương.

Cùng với những nỗ lực của địa phương, Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới và Nghị quyết số 57-NQ/ TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định là nguồn lực hậu thuẫn mạnh mẽ để người trẻ chọn khởi nghiệp hợp tác xã nông nghiệp. Thực tế cho thấy, từ quyết tâm làm giàu của bản thân và sự đồng hành của chính quyền, khởi nghiệp hợp tác xã nông nghiệp đã và đang chứng minh vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế nông thôn hiện nay.