Thống nhất tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 560/TB-VPCP ngày 17/10/2025 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình tại cuộc họp về hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững, Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thông báo nêu rõ, thống nhất cần tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững, Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thành một Chương trình mục tiêu quốc gia chung vì: (i) có sự chồng chéo về nội dung ở cả 3 chương trình; (ii) cấp có thẩm quyền có chủ trương bổ sung thêm một số chương trình mục tiêu quốc gia khác về y tế, văn hóa, giáo dục (nên cần rà soát để tránh chồng lấn); (iii) địa giới hành chính, địa vị pháp lý các cấp chính quyền có thay đổi so với trước, cần rà soát bảo đảm phù hợp với sự phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương mới; (iv) quá trình thực hiện các chương trình cho thấy cần tiếp tục thực hiện các giai đoạn tiếp theo để đạt được các mục tiêu (Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sẽ được kéo dài hơn sau khi tích hợp 3 chương trình).

Sau hợp nhất, Chương trình mục tiêu quốc gia kéo dài đến 2035

Theo báo cáo của các bộ, việc tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia nêu trên thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia có cả mặt thuận lợi và khó khăn, nhưng thuận lợi nhiều hơn, đã được Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội cho chủ trương và nhận được sự ủng hộ của các bộ, cơ quan liên quan, các bộ cũng đã nhận diện, xác định các khó khăn để có các giải pháp pháp khắc phục.

Việc tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững, Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia thực hiện theo nguyên tắc: Giữ nguyên mục tiêu, nhiệm vụ, địa bàn, rà soát kỹ đối tượng, nội dung chính sách để tránh trùng lặp; chương trình sau khi hợp nhất gồm các hợp phần, nhưng phải bảo đảm nguyên tắc rõ chính sách, rõ địa bàn, rõ đối tượng thụ hưởng, không trùng lắp, chồng chéo, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phân cấp, phân quyền triệt để đi đôi với phân bổ nguồn lực cho chính quyền địa phương theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; trung ương quản lý tổng thể, ban hành cơ chế, chính sách, thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn, giám sát, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện,…

Chương trình mục tiêu quốc gia sau khi hợp nhất được kéo dài đến năm 2035.

Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ thủ tục đề xuất chủ trương đầu tư

Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng dự thảo Báo cáo của Chính phủ đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia khi hợp nhất 3 chương trình, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan của Chính phủ, Quốc hội hoàn thiện hồ sơ thủ tục, trình cấp có thẩm quyền thông qua để kịp báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo phối hợp, chủ động cung cấp đầy đủ thông tin về Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp Báo cáo; chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện dự thảo Báo cáo của Chính phủ đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia khi hợp nhất 3 chương trình.

Bộ Tài chính (cơ quan được giao nhiệm vụ thường trực Hội đồng thẩm định Nhà nước thẩm định Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035) khẩn trương hoàn thành việc thẩm định Chương trình mục tiêu quốc gia theo quy định.

Phó Thủ tướng đề nghị Hội đồng dân tộc của Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội phối hợp, hỗ trợ các cơ quan của Chính phủ trong quá trình hoàn thiện hồ sơ và thẩm tra trình Quốc hội và Ủy ban Thường vụ của Quốc hội.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có đề xuất tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thành một chương trình mục tiêu quốc gia mới trong 10 năm - giai đoạn 2026-2035 (sau đây gọi tắt là Chương trình).

Chương trình mục tiêu quốc gia mới có mục tiêu hướng đến “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh” và “giảm nghèo đa chiều, phát triển bao trùm” góp phần vào sự phát triển mạnh mẽ của đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường của dân tộc.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035 thực hiện trên phạm vi toàn quốc, tại tất cả 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; tất cả 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu; tất cả các thôn (thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc,…) của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Đối tượng thụ hưởng của Chương trình này là hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức khác có liên quan trên địa bàn cả nước, trong đó, ưu tiên địa bàn nông thôn, xã nghèo.

Thời gian thực hiện Chương trình trong 10 năm, từ năm 2026 đến năm 2035, chia làm 2 giai đoạn.

Đối tượng thụ hưởng của Chương trình là hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức khác có liên quan trên địa bàn cả nước, trong đó, ưu tiên địa bàn nông thôn, xã nghèo.

Giai đoạn 2026-2030 triển khai các mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra đến năm 2030. Giai đoạn 2031-2035 tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, mục tiêu đặt ra đến năm 2035.

Mục tiêu tổng quát của Chương trình là xây dựng nông thôn mới hiện đại, toàn diện, bền vững, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu, bảo đảm phát triển hài hòa giữa phát triển kinh tế-xã hội với bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, bản sắc văn hóa và giá trị truyền thống.

Song song với đó, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn góp phần thực hiện thành công tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp đa giá trị trên cơ sở gắn kết chặt chẽ với mục tiêu giảm nghèo đa chiều, phòng ngừa tái nghèo, tăng trưởng xanh, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao thu nhập, chất lượng sống và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu của người dân, xây dựng cuộc sống hạnh phúc; thu hẹp khoảng phát triển giữa các vùng, các nhóm dân cư; bảo đảm an sinh xã hội, bình đẳng giới.

Cùng với đó, hình thành không gian nông thôn xanh, sạch, đẹp, an toàn, văn minh, gắn kết, hạnh phúc; xây dựng nông dân văn minh, có tri thức, kỹ năng, sáng tạo; giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, góp phần tạo nền tảng phát triển bao trùm, ổn định và bền vững của đất nước.