Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã thể hiện bước phát triển quan trọng trong nhận thức của Đảng khi xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Đặc biệt, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng; yêu cầu khơi dậy mạnh mẽ sức mạnh văn hóa, con người thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông và giải phóng mọi nguồn lực. Đại hội xác định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên.

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng nhấn mạnh, trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luôn nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của văn hóa, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực to lớn, là sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam.

Ngày 7/1/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Nội dung Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định quan điểm xuyên suốt: Phát triển văn hóa và con người là nền tảng, động lực, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển bền vững đất nước. Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực hiện, từ đời sống thực đến không gian số.

"Nghị quyết 80 mở ra một tầm nhìn lớn về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam ngày 24/4/2026 đã tạo bước chuyển quan trọng từ định hướng chính trị sang hành lang pháp lý. Mắt xích còn lại, chính là Chương trình hành động quốc gia, phải biến tầm nhìn và thể chế ấy thành năng lực thực thi, thành tác động có thể cảm nhận và đo lường được trong đời sống nhân dân", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng nhấn mạnh.

Phó Chủ nhiệm Triệu Thế Hùng cho biết: Hội thảo nhằm làm rõ những quan điểm, mục tiêu, định hướng mới về phát triển văn hóa, trọng tâm là định hình tư duy mới về hoàn thiện thể chế văn hóa và siết chặt kỷ luật thực thi nhằm khơi thông nguồn lực nội sinh trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Đồng thời, Hội thảo tạo diễn đàn khoa học giữa các cơ quan hoạch định, tổ chức thi hành chính sách, pháp luật với các chuyên gia, nhà khoa học và người làm công tác thực tiễn nhằm nhận diện rõ các điểm nghẽn về thể chế, chính sách pháp luật; khó khăn, thách thức trong chấp hành kỷ luật thực thi; đúc kết bài học kinh nghiệm để chuyển hóa toàn diện giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh phát triển đất nước.

Từ đó, góp phần cung cấp luận cứ khoa học để đề xuất các giải pháp hiệu quả, khả thi nhằm thể chế hóa các nghị quyết, chủ trương của Đảng, hoàn thiện đồng bộ thể chế văn hóa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật về văn hóa.

Tại hội thảo, các đại biểu đã có tham luận tập trung ý kiến vào các những nội dung quan trọng: những quan điểm đột phá về phát triển, phát huy giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới; nhận diện thực trạng và những vấn đề cần tháo gỡ về thể chế, kỷ luật thực thi để khơi thông nguồn lực và phát huy giá trị văn hóa gắn với bảo đảm an ninh văn hóa. Các kiến nghị đề xuất hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo dựng không gian mới cho phát triển văn hóa; xây dựng và thực hành kỷ luật thực thi, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới…

Thảo luận tại hội thảo, Tiến sĩ, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị (Bộ Công an) cho rằng, không gian mạng hiện nay đã trở thành bộ phận quan trọng của môi trường văn hóa. Vì vậy, thông tin sai lệch, nội dung độc hại và xu hướng lệch chuẩn có thể tác động nhanh đến tâm lý, hành vi, nhất là thanh thiếu niên. Nghị quyết số 22-NQ/TW đặt ra yêu cầu tăng cường bảo vệ an ninh con người, an ninh văn hóa trên không gian mạng; Chỉ thị số 07-CT/TW yêu cầu cán bộ, đảng viên giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn, văn hóa ứng xử trên mạng, chủ động lan tỏa thông tin chính thống, tích cực.

Tiến sĩ, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh khẳng định, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh chính là xây dựng “phòng tuyến từ gốc” để bảo vệ con người, củng cố niềm tin xã hội, tăng cường “thế trận lòng dân” và tạo dựng nền tảng an ninh vững chắc cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đánh giá cao các tham luận và các ý kiến, đề xuất của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực văn hóa và an ninh quốc gia.

Thượng tướng Lê Quốc Hùng nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số và hội nhập sâu rộng, văn hóa không chỉ đồng hành với phát triển, mà cần phải đứng ở “vị trí dẫn đường”, là nền tảng định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin và sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách và vươn lên.

Năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm được thống nhất cao tại hội thảo, nhằm đưa văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Trong đó: Hội thảo đã thống nhất và nhận diện rõ hơn về mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa với con người, giữa phát triển văn hóa với hoàn thiện nhân cách, giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ an ninh quốc gia.

Thống nhất các giải pháp xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế với tinh thần phát huy mạnh mẽ năng lực nội sinh đồng thời tiếp thu sâu sắc tinh hoa văn hóa nhân loại.

Theo đó, cần hoàn thiện vị trí tiên phong, gương mẫu của văn hóa chính trị Việt Nam, trọng tâm là xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công quyền, thực sự học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh. Nâng tầm nhân cách đội ngũ cán bộ quản lý, loại bỏ tư tưởng cá nhân chủ nghĩa, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực, xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước…