Các tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030

Theo Nghị định của Chính phủ mới ban hành, một trong những tiêu chí xác định dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị trồng cây trẩu phát triển kinh tế. (Ảnh LÂM QUANG HUY)
Đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị trồng cây trẩu phát triển kinh tế. (Ảnh LÂM QUANG HUY)

Chính phủ ban hành Nghị định số 255/2025/NĐ-CP ngày 29/9/2025 xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 (sau đây gọi tắt là Nghị định 255).

Nghị định này quy định về đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Hai tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030

ndo_br_gen-h-24-9427.jpg
Đội ngũ già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số ở Quảng Ngãi thể hiện rõ vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với đồng bào các dân tộc, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tại địa phương. (Ảnh HIỂN CỪ)

Nghị định gồm 9 điều, quy định về đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Hai tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030:

Thứ nhất, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Thứ hai, dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người theo dữ liệu quản lý dân cư và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc theo dữ liệu quản lý dân cư giảm so với dân số trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

Đối tượng áp dụng là các dân tộc trong phạm vi cả nước, các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Theo Nghị định 255, có ba nguyên tắc áp dụng là: (1) Khách quan, chính xác, công khai, minh bạch, bảo đảm đúng thực tiễn; (2) Dựa trên số liệu chính thức, được cập nhật theo thời điểm quy định, có cơ sở pháp lý rõ ràng và được thẩm định của cơ quan có thẩm quyền; (3) Bảo đảm kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong quá trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù.

Nghị định 255 cũng nêu rõ 2 tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Thứ nhất, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Thứ hai, dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người theo dữ liệu quản lý dân cư và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc theo dữ liệu quản lý dân cư giảm so với dân số trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

Theo thông tin mới nhất của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, nước ta có 53 dân tộc thiểu số với 14.118.232 người, gần 3 triệu hộ (chiếm 14,7% dân số cả nước) cư trú thành cộng đồng ở 51 tỉnh, thành phố (theo đơn vị hành chính cũ). Địa bàn cư trú chủ yếu ở vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và Tây Duyên hải miền trung, chiếm một phần tư diện tích cả nước.

Còn dữ liệu từ Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên cả nước là 1,93%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo là 24,86%; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn 12,55% (giảm 3,95%), đạt chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ giao.

Đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên cả nước là 1,93%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo là 24,86%; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn 12,55% (giảm 3,95%).

Thực hiện quy trình 3 cấp

Nghị định nêu rõ quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 gồm 3 cấp: cấp xã, cấp tỉnh và cấp trung ương.

n13-7-tr2-moi-1.jpg
Cán bộ Biên phòng Đồn Pa Ủ, tỉnh Lai Châu, hướng dẫn người dân trồng cây ăn quả trên đất dốc. (Ảnh nhandan.vn)

Đầu tiên, Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp xã) tổ chức rà soát thống kê số liệu về tổng dân số, tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc tại địa bàn theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định này, gửi kết quả gồm 1 hồ sơ điện tử và 1 hồ sơ giấy về Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo triển khai, tổ chức thực hiện. Trong đó có: Số liệu rà soát về dân số của từng dân tộc tại địa bàn được thống kê theo dữ liệu quản lý dân cư trong vòng 15 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành; Số liệu rà soát tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc tại địa bàn được thống kê trên kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2024.

Tiếp đó, sau khi nhận được đủ báo cáo rà soát của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, thẩm định và chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu báo cáo theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Nghị định này, gửi kết quả gồm 1 hồ sơ điện tử và 1 hồ sơ giấy về Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.

Cuối cùng, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ báo cáo về số liệu tổng dân số, tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc của các tỉnh, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo căn cứ quy định tại Điều 4 của Nghị định này chỉ đạo rà soát, tổng hợp và ban hành Quyết định phê duyệt danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc.

Về công tác tổ chức thực hiện, Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá các địa phương thực hiện quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Song song với đó, cơ quan này tổng hợp và ban hành Quyết định của Bộ trưởng phê duyệt danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc theo quy định tại Nghị định này.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện Nghị định này và báo cáo theo quy định.

Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức triển khai theo quy định tại Nghị định này.

Về số liệu rà soát xác định các tiêu chí, sử dụng dữ liệu quản lý dân cư trong vòng 15 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành để bảo đảm chính xác về số liệu dân số các dân tộc làm cơ sở so sánh với dân số từng dân tộc trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019; khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong việc xác định, quản lý danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù.

Cùng với đó, sử dụng số liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo theo kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2024 để xác định số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc trên địa bàn, làm cơ sở để xác định tỷ lệ nghèo đa chiều của từng dân tộc.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2025.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 3/5: Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm Việt Nam; 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Tin nổi bật ngày 3/5: Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm Việt Nam; 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam; 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 4 tháng đầu năm; tai nạn giao thông giảm cả ba tiêu chí so với kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm 2025... là một số tin tức đáng chú ý trong ngày 3/5.

[Ảnh] Người dân trở lại Hà Nội, giao thông thuận lợi sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5

[Ảnh] Người dân trở lại Hà Nội, giao thông thuận lợi sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5

Chiều 3/5, ngày cuối cùng của kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, người dân từ nhiều tỉnh, thành phố bắt đầu trở lại Hà Nội để chuẩn bị cho tuần làm việc mới. Tại các tuyến cửa ngõ ra vào Thủ đô, lưu lượng phương tiện tăng dần theo khung giờ, song tình hình giao thông nhìn chung ổn định, việc di chuyển diễn ra thuận lợi.

[Video] Cháy tàu ở Cảng cá Mỹ Tân (Khánh Hòa)

[Video] Cháy tàu ở Cảng cá Mỹ Tân (Khánh Hòa)

Ngày 3/5, Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đã phối hợp các lực lượng liên quan dập tắt đám cháy xảy ra trên 2 tàu cá neo đậu tại cảng Mỹ Tân, xã Vĩnh Hải.

[Video] Mô hình trại hè quân đội: Xu hướng giáo dục mới cho trẻ

[Video] Mô hình trại hè quân đội: Xu hướng giáo dục mới cho trẻ

Mô hình trải nghiệm trong môi trường quân đội dành cho trẻ em đang trở thành xu hướng được nhiều phụ huynh quan tâm, đặc biệt trong dịp hè. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động vui chơi, những chương trình này hướng tới mục tiêu rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần tự lập, khả năng thích nghi và ý thức trách nhiệm cho trẻ.

Công trường thi công cầu Ngọc Hồi. (Ảnh: HÙNG THÁI)

Thi công các dự án trọng điểm trong kỳ nghỉ lễ

Dù đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, nhưng tại nhiều xã, phường của Hà Nội, không khí làm việc vẫn rất khẩn trương để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng những dự án trọng điểm. Trên các công trường, nhịp độ thi công cũng được duy trì liên tục nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu năm 2026.

Lãnh đạo Trung ương Đoàn trao Bằng khen và Huy hiệu “Tuổi trẻ dũng cảm” tặng Nguyễn Lê Tú. (Ảnh: TUẤN VŨ)

Rèn bản lĩnh, kỹ năng cho người trẻ

Thời gian qua, nhiều tấm gương người trẻ Việt Nam xả thân cứu người, tạo nên những câu chuyện đẹp trong cộng đồng. Để lan tỏa tinh thần thanh niên, rèn luyện bản lĩnh cho thanh, thiếu niên, các cấp bộ đoàn đã thực hiện các chương trình, đề án tăng cường kỹ năng, khơi gợi tinh thần xung kích.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tin nổi bật ngày 2/5: Các nhà lãnh đạo cấp cao Việt Nam tiếp, hội đàm, hội kiến Thủ tướng Nhật Bản; Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự với Iran

Tin nổi bật ngày 2/5: Các nhà lãnh đạo cấp cao Việt Nam tiếp, hội đàm, hội kiến Thủ tướng Nhật Bản; Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự với Iran

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp, hội đàm, hội kiến Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae; Tổng thống Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự với Iran; Giá vàng, bạc đồng loạt giảm… là một số tin tức đáng chú ý trong ngày 2/5.

Cảnh sát giao thông tăng cường kiểm soát, phân luồng cao tốc, hạn chế ùn tắc. (Ảnh: Công an Hà Nội cung cấp)

Cảnh sát giao thông phân luồng đón người dân quay lại Thủ đô sau kỳ nghỉ lễ

Chiều 2/5, lưu lượng phương tiện từ các tỉnh, thành phố đổ về Hà Nội tăng mạnh sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, khiến nhiều tuyến cao tốc và trục giao thông cửa ngõ đứng trước nguy cơ ùn tắc. Lực lượng chức năng đã chủ động triển khai các phương án phân luồng, điều tiết giao thông, bảo đảm đi lại an toàn, thông suốt cho người dân.

Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội trực 100% quân số, tăng cường tuần tra, kiểm soát trên toàn địa bàn.

Giữ vững trật tự an toàn giao thông địa bàn Thủ đô

Trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, bám sát chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an thành phố, Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội đã huy động tối đa lực lượng, phương tiện, tổ chức trực 100% quân số, tăng cường tuần tra, kiểm soát trên toàn địa bàn.

Thành phố Đồng Nai hiện có khoảng 1,4 triệu công nhân.

Đồng Nai nỗ lực để “không ai bị bỏ lại phía sau”

Bảo đảm an sinh xã hội để mỗi người dân đều được thụ hưởng thành quả là một trong những nhiệm vụ hàng đầu được cả hệ thống chính trị thành phố Đồng Nai ưu tiên thực hiện. Trong đó, với một thành phố “thủ phủ” công nghiệp thì việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần công nhân, góp phần quan trọng để phát triển nhanh, bền vững.