Các tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030

Theo Nghị định của Chính phủ mới ban hành, một trong những tiêu chí xác định dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị trồng cây trẩu phát triển kinh tế. (Ảnh LÂM QUANG HUY)
Đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị trồng cây trẩu phát triển kinh tế. (Ảnh LÂM QUANG HUY)

Chính phủ ban hành Nghị định số 255/2025/NĐ-CP ngày 29/9/2025 xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 (sau đây gọi tắt là Nghị định 255).

Nghị định này quy định về đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Hai tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030

ndo_br_gen-h-24-9427.jpg
Đội ngũ già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số ở Quảng Ngãi thể hiện rõ vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với đồng bào các dân tộc, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tại địa phương. (Ảnh HIỂN CỪ)

Nghị định gồm 9 điều, quy định về đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Hai tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030:

Thứ nhất, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Thứ hai, dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người theo dữ liệu quản lý dân cư và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc theo dữ liệu quản lý dân cư giảm so với dân số trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

Đối tượng áp dụng là các dân tộc trong phạm vi cả nước, các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Theo Nghị định 255, có ba nguyên tắc áp dụng là: (1) Khách quan, chính xác, công khai, minh bạch, bảo đảm đúng thực tiễn; (2) Dựa trên số liệu chính thức, được cập nhật theo thời điểm quy định, có cơ sở pháp lý rõ ràng và được thẩm định của cơ quan có thẩm quyền; (3) Bảo đảm kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong quá trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù.

Nghị định 255 cũng nêu rõ 2 tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Thứ nhất, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Thứ hai, dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người theo dữ liệu quản lý dân cư và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc theo dữ liệu quản lý dân cư giảm so với dân số trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

Theo thông tin mới nhất của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, nước ta có 53 dân tộc thiểu số với 14.118.232 người, gần 3 triệu hộ (chiếm 14,7% dân số cả nước) cư trú thành cộng đồng ở 51 tỉnh, thành phố (theo đơn vị hành chính cũ). Địa bàn cư trú chủ yếu ở vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và Tây Duyên hải miền trung, chiếm một phần tư diện tích cả nước.

Còn dữ liệu từ Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên cả nước là 1,93%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo là 24,86%; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn 12,55% (giảm 3,95%), đạt chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ giao.

Đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên cả nước là 1,93%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo là 24,86%; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn 12,55% (giảm 3,95%).

Thực hiện quy trình 3 cấp

Nghị định nêu rõ quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 gồm 3 cấp: cấp xã, cấp tỉnh và cấp trung ương.

n13-7-tr2-moi-1.jpg
Cán bộ Biên phòng Đồn Pa Ủ, tỉnh Lai Châu, hướng dẫn người dân trồng cây ăn quả trên đất dốc. (Ảnh nhandan.vn)

Đầu tiên, Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp xã) tổ chức rà soát thống kê số liệu về tổng dân số, tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc tại địa bàn theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định này, gửi kết quả gồm 1 hồ sơ điện tử và 1 hồ sơ giấy về Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo triển khai, tổ chức thực hiện. Trong đó có: Số liệu rà soát về dân số của từng dân tộc tại địa bàn được thống kê theo dữ liệu quản lý dân cư trong vòng 15 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành; Số liệu rà soát tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc tại địa bàn được thống kê trên kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2024.

Tiếp đó, sau khi nhận được đủ báo cáo rà soát của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, thẩm định và chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu báo cáo theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Nghị định này, gửi kết quả gồm 1 hồ sơ điện tử và 1 hồ sơ giấy về Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.

Cuối cùng, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ báo cáo về số liệu tổng dân số, tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc của các tỉnh, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo căn cứ quy định tại Điều 4 của Nghị định này chỉ đạo rà soát, tổng hợp và ban hành Quyết định phê duyệt danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc.

Về công tác tổ chức thực hiện, Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá các địa phương thực hiện quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Song song với đó, cơ quan này tổng hợp và ban hành Quyết định của Bộ trưởng phê duyệt danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc theo quy định tại Nghị định này.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện Nghị định này và báo cáo theo quy định.

Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức triển khai theo quy định tại Nghị định này.

Về số liệu rà soát xác định các tiêu chí, sử dụng dữ liệu quản lý dân cư trong vòng 15 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành để bảo đảm chính xác về số liệu dân số các dân tộc làm cơ sở so sánh với dân số từng dân tộc trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019; khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong việc xác định, quản lý danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù.

Cùng với đó, sử dụng số liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo theo kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2024 để xác định số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc trên địa bàn, làm cơ sở để xác định tỷ lệ nghèo đa chiều của từng dân tộc.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2025.

Có thể bạn quan tâm

Găng tay thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo, hỗ trợ tập vật lý trị liệu và trợ lực cho người suy nhược cơ ngón tay.

Học sinh chế tạo găng tay thông minh tặng mẹ

Hai em học sinh lớp 12, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Văn Linh (xã Hàm Thuận, tỉnh Lâm Đồng) đã chế tạo thành công găng tay thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo, hỗ trợ tập vật lý trị liệu và trợ lực cho người suy nhược cơ ngón tay.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Điện lực Nghĩa Lộ (Lào Cai) được kiểm tra, vận hành nhằm khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo.

Phát triển điện mặt trời mái nhà ở miền núi Lào Cai

Từ một địa phương không được đánh giá cao về điều kiện bức xạ mặt trời, Lào Cai hiện đã có 542 khách hàng đầu tư điện mặt trời mái nhà với tổng công suất gần 20 MWp. Kết quả này phản ánh xu hướng chuyển dịch năng lượng đang từng bước lan tỏa.

Nông dân trên cánh đồng cây nha đam. (Ảnh: PV)

Ban hành nhiều chính sách ưu đãi về khuyến nông

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP quy định hình thức, phương thức, đối tượng, chính sách về khuyến nông và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp theo quy định tại khoản 4 Điều 52 Luật Chuyển giao công nghệ, với nhiều chính sách ưu đãi trong đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng; xây dựng và nhân rộng mô hình...

Trong khi đợi cầu Bắng Chộc hoàn thành thì người dân bản Bắng Chộc phải đi qua suối, tiềm ẩn nhiều hiểm nguy. (Ảnh: LÊ LAN)

Những dự án chậm tiến độ

Gần một năm trước (ngày 3/8/2025), kiểm tra việc khắc phục hậu quả lũ quét tại Điện Biên, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu tỉnh khẩn trương đầu tư xây dựng các công trình bảo đảm ổn định dân cư trên địa bàn. Ngay sau đó, tỉnh Điện Biên đã ban hành Lệnh xây dựng các công trình khắc phục hậu quả thiên tai.

Tin nổi bật ngày 5/7: Đoàn Việt Nam đã đưa được 54 nạn nhân động đất tại Venezuela ra khỏi đống đổ nát; khẩn trương khắc phục hậu quả bão số 1

Tin nổi bật ngày 5/7: Đoàn Việt Nam đã đưa được 54 nạn nhân động đất tại Venezuela ra khỏi đống đổ nát; khẩn trương khắc phục hậu quả bão số 1

Đoàn Việt Nam đã đưa được 54 nạn nhân động đất tại Venezuela ra khỏi đống đổ nát; khẩn trương khắc phục hậu quả bão số 1; nổ súng trong lễ Quốc khánh Mỹ, ít nhất 8 người bị thương... là một số tin tức nổi bật trong ngày 5/7.

Tập huấn, bồi dưỡng AI cho người lao động. (Ảnh: PV)

Thị trường lao động Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 tiếp tục vận động theo hướng tích cực

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) nhận định, trong quý II và sáu tháng đầu năm 2026, thị trường lao động Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng phục hồi và phát triển ổn định. Lực lượng lao động và số người có việc làm đều tăng so với cùng kỳ 2025, trong khi các chỉ tiêu về thất nghiệp và thiếu việc làm được duy trì ở mức thấp.

Lãnh đạo tỉnh, xã thăm hỏi tặng quà Tổ cất nhà từ thiện.

An Giang: Những mái ấm nghĩa tình

Tỉnh An Giang có nhiều tổ xây nhà, cất nhà từ thiện hỗ trợ giúp người nghèo có mái nhà yên ấm, trong đó, Tổ cất nhà từ thiện thị trấn Cái Dầu, xã Châu Phú là một trong những điểm sáng điển hình.

Bão số 1 gây gãy đổ hàng trăm cây xanh, hư hại một số công trình giao thông tại Quảng Ninh. Ngành đường bộ đang huy động tối đa lực lượng, phương tiện, khẩn trương giải tỏa hiện trường, bảo đảm giao thông thông suốt và an toàn. (Ảnh: TTXVN)

Nỗ lực bảo đảm giao thông thông suốt, khẩn trương khắc phục hậu quả bão số 1

Tính đến 7 giờ ngày 5/7, bão số 1 đã bắt đầu gây thiệt hại tại một số tỉnh ven biển phía bắc, trong đó Quảng Ninh là địa phương chịu ảnh hưởng rõ nét. Cục Đường bộ Việt Nam, các đơn vị quản lý đường bộ đang tập trung tối đa nhân lực, phương tiện, khẩn trương khắc phục hậu quả, bảo đảm giao thông thông suốt, an toàn.

Vietnam Airlines là hãng hàng không duy nhất của Việt Nam lọt trong Top 10 thương hiệu mạnh nhất Việt Nam năm 2026.

Vietnam Airlines lọt Top 10 thương hiệu mạnh nhất Việt Nam

Tổ chức Brand Finance (trụ sở tại Anh), đơn vị tư vấn định giá hàng đầu thế giới đã xếp hạng Vietnam Airlines trong Top 10 thương hiệu mạnh nhất Việt Nam năm 2026. Hãng cũng là đại diện duy nhất của ngành hàng không Việt Nam góp mặt trong bảng xếp hạng này.

[Infographic] Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030

[Infographic] Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1184/QĐ-TTg ngày 1/7/2026 phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030. Chiến lược phấn đấu đến năm 2030, 70% thanh niên được đào tạo nghề hoặc có kỹ năng nghề đạt chuẩn theo khung kỹ năng nghề quốc gia.

Phiên giao dịch việc làm lưu động tại xã Quang Minh, Hà Nội, tháng 5/2026. (Ảnh HCES)

Hà Nội hướng tới thị trường lao động số hiện đại, linh hoạt, minh bạch và kết nối toàn diện

Hà Nội hướng đến xây dựng thị trường lao động số hiện đại, minh bạch, kết nối toàn diện, nâng cao kỹ năng và bảo vệ quyền lợi người lao động. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là tập trung nâng cao kỹ năng số cho lực lượng lao động, với tỷ lệ lao động có kỹ năng công nghệ thông tin cơ bản đạt từ 80-90%.