Các tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030

Theo Nghị định của Chính phủ mới ban hành, một trong những tiêu chí xác định dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị trồng cây trẩu phát triển kinh tế. (Ảnh LÂM QUANG HUY)
Đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị trồng cây trẩu phát triển kinh tế. (Ảnh LÂM QUANG HUY)

Chính phủ ban hành Nghị định số 255/2025/NĐ-CP ngày 29/9/2025 xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 (sau đây gọi tắt là Nghị định 255).

Nghị định này quy định về đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Hai tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030

ndo_br_gen-h-24-9427.jpg
Đội ngũ già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số ở Quảng Ngãi thể hiện rõ vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với đồng bào các dân tộc, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tại địa phương. (Ảnh HIỂN CỪ)

Nghị định gồm 9 điều, quy định về đối tượng, nguyên tắc, tiêu chí và quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Hai tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030:

Thứ nhất, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Thứ hai, dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người theo dữ liệu quản lý dân cư và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc theo dữ liệu quản lý dân cư giảm so với dân số trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

Đối tượng áp dụng là các dân tộc trong phạm vi cả nước, các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Theo Nghị định 255, có ba nguyên tắc áp dụng là: (1) Khách quan, chính xác, công khai, minh bạch, bảo đảm đúng thực tiễn; (2) Dựa trên số liệu chính thức, được cập nhật theo thời điểm quy định, có cơ sở pháp lý rõ ràng và được thẩm định của cơ quan có thẩm quyền; (3) Bảo đảm kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong quá trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù.

Nghị định 255 cũng nêu rõ 2 tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Thứ nhất, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn là dân tộc có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước.

Thứ hai, dân tộc có khó khăn đặc thù là dân tộc có dân số trong phạm vi toàn quốc dưới 10.000 người theo dữ liệu quản lý dân cư và đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau: Có tỷ lệ nghèo đa chiều lớn hơn tỷ lệ nghèo đa chiều dân tộc thiểu số chung cả nước; Có dân số trong phạm vi toàn quốc theo dữ liệu quản lý dân cư giảm so với dân số trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.

Theo thông tin mới nhất của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, nước ta có 53 dân tộc thiểu số với 14.118.232 người, gần 3 triệu hộ (chiếm 14,7% dân số cả nước) cư trú thành cộng đồng ở 51 tỉnh, thành phố (theo đơn vị hành chính cũ). Địa bàn cư trú chủ yếu ở vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ và Tây Duyên hải miền trung, chiếm một phần tư diện tích cả nước.

Còn dữ liệu từ Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên cả nước là 1,93%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo là 24,86%; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn 12,55% (giảm 3,95%), đạt chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ giao.

Đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên cả nước là 1,93%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo là 24,86%; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số còn 12,55% (giảm 3,95%).

Thực hiện quy trình 3 cấp

Nghị định nêu rõ quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 gồm 3 cấp: cấp xã, cấp tỉnh và cấp trung ương.

n13-7-tr2-moi-1.jpg
Cán bộ Biên phòng Đồn Pa Ủ, tỉnh Lai Châu, hướng dẫn người dân trồng cây ăn quả trên đất dốc. (Ảnh nhandan.vn)

Đầu tiên, Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp xã) tổ chức rà soát thống kê số liệu về tổng dân số, tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc tại địa bàn theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định này, gửi kết quả gồm 1 hồ sơ điện tử và 1 hồ sơ giấy về Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo triển khai, tổ chức thực hiện. Trong đó có: Số liệu rà soát về dân số của từng dân tộc tại địa bàn được thống kê theo dữ liệu quản lý dân cư trong vòng 15 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành; Số liệu rà soát tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc tại địa bàn được thống kê trên kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2024.

Tiếp đó, sau khi nhận được đủ báo cáo rà soát của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, thẩm định và chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu báo cáo theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Nghị định này, gửi kết quả gồm 1 hồ sơ điện tử và 1 hồ sơ giấy về Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.

Cuối cùng, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ báo cáo về số liệu tổng dân số, tổng số hộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc của các tỉnh, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo căn cứ quy định tại Điều 4 của Nghị định này chỉ đạo rà soát, tổng hợp và ban hành Quyết định phê duyệt danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc.

Về công tác tổ chức thực hiện, Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá các địa phương thực hiện quy trình xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030.

Song song với đó, cơ quan này tổng hợp và ban hành Quyết định của Bộ trưởng phê duyệt danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc theo quy định tại Nghị định này.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện Nghị định này và báo cáo theo quy định.

Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức triển khai theo quy định tại Nghị định này.

Về số liệu rà soát xác định các tiêu chí, sử dụng dữ liệu quản lý dân cư trong vòng 15 ngày kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành để bảo đảm chính xác về số liệu dân số các dân tộc làm cơ sở so sánh với dân số từng dân tộc trong phạm vi toàn quốc theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019; khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong việc xác định, quản lý danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù.

Cùng với đó, sử dụng số liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo theo kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2024 để xác định số hộ nghèo, hộ cận nghèo của từng dân tộc trên địa bàn, làm cơ sở để xác định tỷ lệ nghèo đa chiều của từng dân tộc.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2025.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Các đại biểu trang nghiêm trong lễ chào cờ trước giờ bỏ phiếu.

Xã đảo Minh Châu rộn ràng trong ngày hội lớn

Minh Châu là xã đảo duy nhất của Hà Nội. Xã nằm trên bãi bồi giữa sông Hồng, gần ngã ba Bạch Hạc, nơi hợp lưu của sông Hồng, sông Đà và sông Lô. Từ sáng sớm 15/3, người dân xã đảo đã khẩn trương đến các điểm bỏ phiếu thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân.

[Video] Chìm thuyền đánh cá ở Quảng Trị, 1 ngư dân mất tích

[Video] Chìm thuyền đánh cá ở Quảng Trị, 1 ngư dân mất tích

Chiều 14/3, một thuyền đánh cá của ngư dân khi đang trên đường vào khu vực cửa Gianh, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị bất ngờ bị sóng đánh chìm. Lực lượng chức năng đã kịp thời cứu được 1 ngư dân, hiện còn 1 người mất tích đang được khẩn trương tìm kiếm.

Đá lăn từ từ sườn ta-luy xuống km768+875 thuộc khu gian Hải Vân-Hải Vân Nam.

Đá tiếp tục rơi tại khu gian Hải Vân-Hải Vân Nam, đường sắt tạm dừng một số chuyến tàu

Tối 14/3, Công ty cổ phần Vận tải Đường sắt cho biết, do tiếp tục xảy ra hiện tượng đá lăn, đá rơi tại Km768+875 thuộc khu gian Hải Vân-Hải Vân Nam trên tuyến đường sắt bắc-nam, ngành đường sắt quyết định tạm dừng chạy một số đoàn tàu và tổ chức chuyển tải hành khách qua khu vực bị ảnh hưởng.

Đoàn xe đạp, xe mô-tô chạy diễu hành qua nhiều tuyến phố, lộ nông thôn phường Cao Lãnh.

Đồng Tháp rộn ràng hướng tới Ngày hội non sông

Những ngày này, nhiều địa phương tại tỉnh Đồng Tháp triển khai đa dạng hoạt động hướng về Ngày bầu cử - Ngày hội non sông. Các đoàn xe cổ động, từng tờ rơi tuyên truyền tích hợp mã QR được phát trực tiếp đến người dân… đã tạo nên không khí nhộn nhịp, lan tỏa tinh thần, trách nhiệm của chính quyền địa phương và cử tri toàn tỉnh.

Cán bộ quân y Đồn biên phòng Nậm Nhừ cấp thuốc cho bà con người dân tộc thiểu số ở xã Nà Hỳ.

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân xã biên giới Nà Hỳ

Chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp; đồng thời góp phần chăm lo sức khỏe cho nhân dân khu vực biên giới, ngày 14/3, Đồn Biên phòng Nậm Nhừ chủ trì, phối hợp tổ chức khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân tại bản Huổi Lụ 2, nhóm dân cư Chăn Nuôi thuộc xã biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên.

Kỳ bầu cử sắp tới nhận được nhiều sự quan tâm và mong đợi của các bạn trẻ.

Những kỳ vọng của cử tri trẻ ở kỳ bầu cử lần này

Với nhiều sinh viên và thanh niên, kỳ bầu cử năm nay là lần đầu tiên được cầm trên tay tấm thẻ cử tri, bước vào phòng bỏ phiếu, thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng của mình. Cùng với sự háo hức, những người trẻ cũng gửi gắm nhiều kỳ vọng về một xã hội năng động, phát triển hơn trong kỷ nguyên mới.

Công nhân Công ty Điện lực Quảng Trị kiểm tra hệ thống điện tại một Tổ bầu cử ở phía bắc tỉnh.

Điện lực Quảng Trị chủ động bảo đảm cấp điện tại 1.512 Tổ bầu cử trong tỉnh

Ngày 14/3, Công ty Điện lực tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị chủ động bảo đảm cấp điện phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Trong ngày bầu cử 15/3, Điện lực tỉnh không thực hiện các công việc trên lưới làm mất điện khách hàng, trừ trường hợp xử lý sự cố. 

Hồ đầu mối Mễ Trì đang được đơn vị thi công tập trung triển khai theo lệnh khẩn cấp. (Ảnh: TUẤN LƯƠNG)

Hà Nội: Phân luồng giao thông phục vụ thi công khẩn cấp hồ đầu mối Mễ Trì

Từ ngày 15-31/3/2026, Hà Nội sẽ điều chỉnh tổ chức giao thông tại một số tuyến đường khu vực phường Đại Mỗ để phục vụ thi công công trình khẩn cấp hồ đầu mối Mễ Trì (hồ Đồng Bông 2). Việc phân luồng nhằm bảo đảm an toàn giao thông, đồng thời tạo điều kiện triển khai các hạng mục thoát nước cấp bách trong khu vực.