Thí điểm cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị tại hai đô thị lớn

Chính phủ ban hành Nghị quyết 318/NQ-CP triển khai Nghị quyết của Quốc hội, mở đường cho các cơ chế, chính sách đặc thù trong phát triển đường sắt đô thị và đô thị theo mô hình phát triển đô thị gắn với phát triển giao thông công cộng (TOD) tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đường sắt đô thị tuyến Cát Linh-Hà Đông.
Đường sắt đô thị tuyến Cát Linh-Hà Đông.

Ngày 9/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 318/NQ-CP về Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc ban hành Kế hoạch nhằm thể chế hóa, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đã được đề ra trong Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội. Đồng thời, Nghị quyết xác định rõ trách nhiệm, nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai công tác chuẩn bị đầu tư, đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị, phát triển đô thị theo định hướng phát triển đô thị gắn với phát triển giao thông công cộng, phát triển công nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực ngành đường sắt.

Kế hoạch là cơ sở để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan, địa phương tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, sử dụng vốn hiệu quả, công khai, minh bạch và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Các dự án đường sắt đô thị tại hai thành phố có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật và công nghệ hiện đại, tiến độ triển khai khẩn trương, được Quốc hội cho phép áp dụng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt. Để bảo đảm thực hiện đạt chất lượng, tiến độ yêu cầu, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được giao tổ chức triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Về thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED): Các quy định liên quan đến khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật tổng thể thay thế thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi, lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng các dự án áp dụng thiết kế FEED được thực hiện theo Nghị định số 123/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết về thiết kế kỹ thuật tổng thể và cơ chế đặc thù cho một số dự án đường sắt.

Về phát triển khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực đường sắt: Quy định về tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp nhà nước được giao nhiệm vụ hoặc doanh nghiệp Việt Nam được đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt được thực hiện theo Nghị quyết số 106/NQ-CP ngày 23/4/2025 của Chính phủ về kế hoạch triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam.

Về danh mục hàng hóa, dịch vụ công nghiệp đường sắt: Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về danh mục dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt được giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp nhà nước hoặc đặt hàng cho doanh nghiệp Việt Nam cũng được thực hiện theo Nghị quyết số 106/NQ-CP nêu trên.

Về các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp thành phố: Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được giao xây dựng, ban hành Nghị quyết về phát triển đô thị theo mô hình phát triển đô thị gắn với phát triển giao thông công cộng và quy định chi tiết phương pháp xác định mức thu, thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện thu các khoản liên quan đến phát triển hệ thống đường sắt đô thị, giao thông công cộng, hạ tầng kỹ thuật kết nối… theo khoản 1 Điều 6 và khoản 1 Điều 9 của Nghị quyết số 188/2025/QH15.

Hai là, tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết số 188/2025/QH15

Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan chủ quản, phối hợp các bộ, ngành, địa phương liên quan tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, khả thi và đúng tiến độ; đồng thời phòng ngừa trục lợi chính sách, thất thoát, lãng phí. Hai thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Các Đề án phát triển nguồn nhân lực và công nghiệp đường sắt được triển khai theo nhiệm vụ cụ thể giao cho các bộ, ngành, địa phương tại Nghị quyết số 127/NQ-CP ngày 13/5/2025 của Chính phủ.

Ba là, nhiệm vụ cụ thể đối với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh

Chính phủ yêu cầu hai thành phố chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành thực hiện các nhiệm vụ:

Rà soát, điều chỉnh quy hoạch vùng phụ cận ga, đề-pô đường sắt, điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội (nếu cần) để triển khai dự án khai thác quỹ đất theo mô hình phát triển đô thị gắn với phát triển giao thông công cộng;

Lập, phê duyệt dự án khai thác quỹ đất theo mô hình phát triển đô thị gắn với phát triển giao thông công cộng tại các ga, đề-pô đường sắt đô thị;

Bố trí nguồn vốn ngân sách địa phương để triển khai dự án đầu tư công phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy hoạch vùng phụ cận ga đường sắt, tạo quỹ đất đấu giá nhằm phát triển đô thị;

Tổ chức đấu giá quỹ đất vùng phụ cận ga, đề-pô đường sắt theo quy định pháp luật để tạo nguồn lực cho ngân sách địa phương và tái đầu tư hạ tầng giao thông công cộng.

Có thể bạn quan tâm

Dược sĩ Nguyễn Thanh Tuyền (bên trái) cùng công nhân kiểm tra cây trà hoa vàng. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Gắn nghiên cứu với bảo tồn dược liệu

Ngày 2/10, dược sĩ Nguyễn Thanh Tuyền, Phó Giám đốc phụ trách Hợp tác xã Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn, được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tôn vinh “Nhà khoa học của nhà nông” lần thứ VII, năm 2026. 

Sản xuất bảng mạch, thiết bị bảng mạch điện tử ở Công ty Trách nhiệm hữu hạn Doosan Electro-Materials Việt Nam (FDI Hàn Quốc) tại thành phố Hải Phòng. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Tăng trưởng GDP tiệm cận mục tiêu cả năm

Nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao nhờ các động lực tăng trưởng truyền thống là đầu tư công, xuất khẩu-công nghiệp; dịch vụ. Bên cạnh đó, các động lực tăng trưởng mới, gồm khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số đang được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, có tác dụng hỗ trợ cho tăng trưởng.

Du khách mua nem và các sản phẩm tại cơ sở nem Hoàng Khánh, xã Lai Vung. (Ảnh: MỸ HÀ)

Đất sen hồng xây thương hiệu nghề truyền thống

Một chiếc nem nhỏ, gói trong lá chuối, mang vị chua thanh, chút cay nồng của tỏi ớt và độ giòn dai đã đi một hành trình hơn 65 năm để trở thành đặc sản nổi tiếng của tỉnh Đồng Tháp. Từ một món ăn dân dã, nghề thủ công truyền thống làm nem Lai Vung dần hình thành và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Rừng đước nguyên sinh ở Cà Mau. (Ảnh: TRẦN THƯỜNG)

Chú trọng bảo vệ và nâng cao chất lượng rừng

Những năm 90 của thế kỷ trước, những cánh rừng nhiệt đới bạt ngàn trên khắp đất nước ta bị sụt giảm nghiêm trọng. Thế nhưng, bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ, Việt Nam không chỉ phục hồi diện tích rừng đã mất mà còn từng bước xây dựng ngành kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững.

Giàn khoan dầu khí ngoài biển của Petrovietnam. (Ảnh: HIỀN ANH)

Petrovietnam gia tăng trữ lượng hơn 75,7 triệu tấn dầu giai đoạn 2021-2025

Giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở nhận định những thuận lợi, thách thức hoạt động thăm dò, khai thác, Petrovietnam định hướng tiếp tục phát triển, kết nối các mỏ nhỏ với hạ tầng sẵn có; triển khai các chính sách khuyến khích đối với mỏ cận biên và giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu (EOR),... qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động.

Doanh nghiệp chuyển phát nhanh thực hiện khai báo và nộp thay thuế cho chủ hàng theo quy định. (Ảnh: CHQ)

Chuẩn hóa khai báo hải quan với hàng chuyển phát nhanh

Từ ngày 16/11/2026, thủ tục hải quan đối với hàng bưu chính, chuyển phát nhanh quốc tế có thêm yêu cầu định danh, xác thực điện tử và điều chỉnh cơ chế nộp thay thuế, phí. Những thay đổi đặt ra yêu cầu chuẩn bị đồng bộ về thông tin khai báo, phối hợp chủ hàng và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Trạm thu phí cao tốc không dừng cao tốc bắc-nam phía đông ứng dụng công nghệ AI thu phí tự động, không cần nhân viên thu phí như trước đây.

Cao tốc bắc-nam phía đông tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trên hành lang vận tải bắc-nam

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, lưu lượng phương tiện trên cao tốc bắc-nam phía đông trong tháng 9/2026 giảm so tháng 8, chủ yếu do yếu tố mùa vụ. Tuy nhiên, so với mức bình quân trong 7 tháng triển khai thu phí, lưu lượng trên cao tốc vẫn tăng 3,7%, cho thấy tuyến đường tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trên hành lang vận tải bắc-nam.

Dây chuyền sản xuất hiện đại của Công ty TNHH dệt kim Bangjie Việt Nam, khu công nghiệp dệt may Phố Nối, tỉnh Hưng Yên. (Ảnh: Phạm Hà)

Hưng Yên tăng trưởng kinh tế hơn 11%

Theo thống kê tỉnh Hưng Yên, GRDP 9 tháng đầu năm của tỉnh Hưng Yên ước tính tăng 11,22%; tăng trưởng kinh tế tiếp tục duy trì xu hướng quý sau cao hơn quý trước (quý I tăng 10,59%, quý II tăng 11,00%).

Sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ theo mô hình kinh tế xanh. (Ảnh: CAO TÂN)

Kinh tế tuần hoàn, động lực chuyển đổi xanh

Trước yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một định hướng phát triển có ý nghĩa chiến lược đối với Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ là giải pháp quản lý môi trường, kinh tế tuần hoàn ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng của đổi mới mô hình tăng trưởng đổi xanh.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính phát biểu tại cuộc họp. (Ảnh: PV)

Quý III/2026, chỉ số giá tiêu dùng CPI tăng 4,80%

Trong 9 tháng năm 2026, thị trường hàng hóa thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung năng lượng và hoạt động vận tải quốc tế. Trong nước, Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.