Thế giới trước mối lo dịch chồng dịch

Làn sóng dịch Covid-19 mới xuất hiện tại nhiều quốc gia và những căn bệnh hô hấp cùng lúc bùng phát đang đẩy hệ thống y tế thế giới trước áp lực nặng nề của một “mùa đông dịch bệnh”. Tâm lý chủ quan, lơ là của một bộ phận người dân là nguyên nhân chính cản trở nỗ lực khống chế dịch.
Tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người cao tuổi ở Martinsburg, Tây Virginia, Mỹ, tháng 3/2021. (Ảnh: Reuters)
Tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người cao tuổi ở Martinsburg, Tây Virginia, Mỹ, tháng 3/2021. (Ảnh: Reuters)

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus mới đây nhấn mạnh, WHO hy vọng giai đoạn khẩn cấp của đại dịch Covid-19 sắp kết thúc, nhưng mong muốn này chưa thể trở thành hiện thực.

Theo người đứng đầu WHO, những sai sót trong các chiến lược phòng, chống dịch Covid-19 trong năm 2022 tiếp tục tạo ra những điều kiện thuận lợi cho một biến thể gây chết chóc mới bùng phát.

Trên thực tế, những ngày qua, ở nhiều khu vực trên thế giới chứng kiến sự gia tăng trở lại các ca mắc Covid-19. Đây là một hồi chuông cảnh báo toàn thế giới rằng, đại dịch Covid-19 chưa kết thúc và virus SARS-CoV-2 vẫn đang biến đổi không ngừng, đe dọa gây ra những làn sóng bùng phát dịch vào bất cứ lúc nào.

Hạt Los Angeles, hạt đông dân nhất nước Mỹ, đã ghi nhận trung bình hơn 2.700 ca mắc mới Covid-19 mỗi ngày, tăng 180% kể từ đầu tháng 11 vừa qua. Pháp cũng đứng trước nguy cơ làn sóng dịch Covid-19 bùng phát trở lại khi trung bình mỗi ngày, Pháp phát hiện hơn 40.000 ca mắc mới.

Peru đang bước vào làn sóng dịch Covid-19 thứ 5 trong khi Australia tiến gần tới đỉnh làn sóng lây nhiễm thứ 4... Những số liệu thống kê tại các châu lục là minh chứng rõ ràng về mối đe dọa vẫn hiện hữu của dịch Covid-19.

Kinh nghiệm mà thế giới thu được sau thời gian dài chống chọi với dịch Covid-19 và sự ra đời của nhiều loại vaccine đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến chống dịch.

Tuy vậy, khi các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới dần nới lỏng quy định kiểm soát, xét nghiệm Covid-19 và nối lại các hoạt động kinh tế-xã hội, một bộ phận người dân lầm tưởng rằng dịch bệnh đã chấm dứt, không còn đáng quan ngại, dẫn tới tâm lý chủ quan, lơ là phòng dịch.

Điều này cũng dẫn đến sự chững lại của chiến dịch tiêm mũi vaccine tăng cường. Theo giới chức Pháp, mới chỉ có 20% số người thuộc các nhóm có nguy cơ cao tại Pháp đã tiêm mũi tăng cường thứ 2 ngừa Covid-19. Ở Mỹ, các chuyên gia y tế hàng đầu cũng thúc giục người dân tiêm mũi tăng cường khi kỳ nghỉ lễ cuối năm sắp tới.

Hệ thống y tế thế giới, vốn đã chao đảo vì dịch Covid-19 trong gần ba năm qua, đang phải đối mặt với áp lực chồng chất do sự bùng phát của hàng loạt bệnh khác vào mùa đông-xuân như dịch cúm, viêm tiểu phế quản, sởi...

Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết, các bệnh viện của Mỹ đang quá tải với số lượng lớn bệnh nhân mắc các bệnh về đường hô hấp như cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV) và Covid-19.

Trong đó, số ca nhập viện do cúm đang ở mức cao nhất trong vòng một thập kỷ trở lại đây vào cùng thời điểm này trong năm. Tổng cộng có 8,7 triệu ca mắc cúm, trong đó có 78.000 ca nhập viện trong mùa đông này.

Khu vực châu Âu cũng chứng kiến sự gia tăng số ca mắc cúm mùa và RSV. Nhóm người từ 55 tuổi trở lên đặc biệt dễ bị tổn thương và nhóm này chiếm gần một nửa số ca nhập viện do cúm tính từ tháng 10/2022 đến nay.

Bệnh sởi cũng là một mối đe dọa với nhiều quốc gia trong mùa đông. WHO cảnh báo, tỷ lệ tiêm vaccine phòng bệnh sởi liên tục giảm, công tác theo dõi căn bệnh này còn kém và các kế hoạch ứng phó bị trì hoãn do dịch Covid-19 khiến sởi trở thành “mối đe dọa cận kề” tại tất cả khu vực trên thế giới.

Theo WHO, miễn dịch phòng bệnh sởi giảm mạnh khi gần 40 triệu trẻ em bỏ lỡ một mũi tiêm vaccine sởi vào năm 2021, đánh dấu con số cao kỷ lục.

Sự bùng phát trở lại các ca mắc Covid-19 cùng hàng loạt căn bệnh khác vào mùa đông này chính là thông điệp nhắc nhở người dân về tính phức tạp và khó lường của dịch bệnh.

Bài học về nâng cao ý thức phòng dịch, loại bỏ tâm lý chủ quan, lơ là một lần nữa cần được nêu cao để người dân có một kỳ nghỉ lễ cuối năm an lành.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.