Thế giới trước mối lo dịch chồng dịch

Làn sóng dịch Covid-19 mới xuất hiện tại nhiều quốc gia và những căn bệnh hô hấp cùng lúc bùng phát đang đẩy hệ thống y tế thế giới trước áp lực nặng nề của một “mùa đông dịch bệnh”. Tâm lý chủ quan, lơ là của một bộ phận người dân là nguyên nhân chính cản trở nỗ lực khống chế dịch.
Tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người cao tuổi ở Martinsburg, Tây Virginia, Mỹ, tháng 3/2021. (Ảnh: Reuters)
Tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người cao tuổi ở Martinsburg, Tây Virginia, Mỹ, tháng 3/2021. (Ảnh: Reuters)

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus mới đây nhấn mạnh, WHO hy vọng giai đoạn khẩn cấp của đại dịch Covid-19 sắp kết thúc, nhưng mong muốn này chưa thể trở thành hiện thực.

Theo người đứng đầu WHO, những sai sót trong các chiến lược phòng, chống dịch Covid-19 trong năm 2022 tiếp tục tạo ra những điều kiện thuận lợi cho một biến thể gây chết chóc mới bùng phát.

Trên thực tế, những ngày qua, ở nhiều khu vực trên thế giới chứng kiến sự gia tăng trở lại các ca mắc Covid-19. Đây là một hồi chuông cảnh báo toàn thế giới rằng, đại dịch Covid-19 chưa kết thúc và virus SARS-CoV-2 vẫn đang biến đổi không ngừng, đe dọa gây ra những làn sóng bùng phát dịch vào bất cứ lúc nào.

Hạt Los Angeles, hạt đông dân nhất nước Mỹ, đã ghi nhận trung bình hơn 2.700 ca mắc mới Covid-19 mỗi ngày, tăng 180% kể từ đầu tháng 11 vừa qua. Pháp cũng đứng trước nguy cơ làn sóng dịch Covid-19 bùng phát trở lại khi trung bình mỗi ngày, Pháp phát hiện hơn 40.000 ca mắc mới.

Peru đang bước vào làn sóng dịch Covid-19 thứ 5 trong khi Australia tiến gần tới đỉnh làn sóng lây nhiễm thứ 4... Những số liệu thống kê tại các châu lục là minh chứng rõ ràng về mối đe dọa vẫn hiện hữu của dịch Covid-19.

Kinh nghiệm mà thế giới thu được sau thời gian dài chống chọi với dịch Covid-19 và sự ra đời của nhiều loại vaccine đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến chống dịch.

Tuy vậy, khi các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới dần nới lỏng quy định kiểm soát, xét nghiệm Covid-19 và nối lại các hoạt động kinh tế-xã hội, một bộ phận người dân lầm tưởng rằng dịch bệnh đã chấm dứt, không còn đáng quan ngại, dẫn tới tâm lý chủ quan, lơ là phòng dịch.

Điều này cũng dẫn đến sự chững lại của chiến dịch tiêm mũi vaccine tăng cường. Theo giới chức Pháp, mới chỉ có 20% số người thuộc các nhóm có nguy cơ cao tại Pháp đã tiêm mũi tăng cường thứ 2 ngừa Covid-19. Ở Mỹ, các chuyên gia y tế hàng đầu cũng thúc giục người dân tiêm mũi tăng cường khi kỳ nghỉ lễ cuối năm sắp tới.

Hệ thống y tế thế giới, vốn đã chao đảo vì dịch Covid-19 trong gần ba năm qua, đang phải đối mặt với áp lực chồng chất do sự bùng phát của hàng loạt bệnh khác vào mùa đông-xuân như dịch cúm, viêm tiểu phế quản, sởi...

Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết, các bệnh viện của Mỹ đang quá tải với số lượng lớn bệnh nhân mắc các bệnh về đường hô hấp như cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV) và Covid-19.

Trong đó, số ca nhập viện do cúm đang ở mức cao nhất trong vòng một thập kỷ trở lại đây vào cùng thời điểm này trong năm. Tổng cộng có 8,7 triệu ca mắc cúm, trong đó có 78.000 ca nhập viện trong mùa đông này.

Khu vực châu Âu cũng chứng kiến sự gia tăng số ca mắc cúm mùa và RSV. Nhóm người từ 55 tuổi trở lên đặc biệt dễ bị tổn thương và nhóm này chiếm gần một nửa số ca nhập viện do cúm tính từ tháng 10/2022 đến nay.

Bệnh sởi cũng là một mối đe dọa với nhiều quốc gia trong mùa đông. WHO cảnh báo, tỷ lệ tiêm vaccine phòng bệnh sởi liên tục giảm, công tác theo dõi căn bệnh này còn kém và các kế hoạch ứng phó bị trì hoãn do dịch Covid-19 khiến sởi trở thành “mối đe dọa cận kề” tại tất cả khu vực trên thế giới.

Theo WHO, miễn dịch phòng bệnh sởi giảm mạnh khi gần 40 triệu trẻ em bỏ lỡ một mũi tiêm vaccine sởi vào năm 2021, đánh dấu con số cao kỷ lục.

Sự bùng phát trở lại các ca mắc Covid-19 cùng hàng loạt căn bệnh khác vào mùa đông này chính là thông điệp nhắc nhở người dân về tính phức tạp và khó lường của dịch bệnh.

Bài học về nâng cao ý thức phòng dịch, loại bỏ tâm lý chủ quan, lơ là một lần nữa cần được nêu cao để người dân có một kỳ nghỉ lễ cuối năm an lành.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.