Thắp lên những hy vọng từ... một que diêm

Ngọn lửa của lòng nhân ái

"Tôi bắt đầu thực hiện các chương trình thiện nguyện từ năm 2008. Ngày ấy, khi bắt đầu, tôi chỉ đơn giản là muốn giúp đỡ những đứa trẻ vùng cao phong phanh trong mùa đông đại hàn của miền bắc. Nhiều năm hoạt động, khi được sự ủng hộ và đồng hành của mọi người, các doanh nghiệp và nhà hảo tâm, mọi người hỏi tôi rằng: tên dự án là gì? Lúc được hỏi cần phải gọi tên hoạt động của mình, tôi chợt nghĩ về động lực thôi thúc tôi bắt đầu: thắp lên một que diêm", nhà báo Hoàng Trường Giang hồi tưởng.

Trung tá Hoàng Trường Giang hiện là Trưởng phòng Phát hành và Truyền thông, Báo Quân đội nhân dân. Sinh ra và lớn lên tại Lai Châu, cũng từng lớn lên trong rét buốt, hơn ai hết, anh hiểu sâu sắc những khó khăn, vất vả của người dân vùng cao.

Những năm tháng tuổi 20, cậu phóng viên trẻ Hoàng Trường Giang đã rong ruổi khắp các nẻo đường Tây Bắc. Anh đi để lắng nghe câu chuyện của cuộc sống, chứng kiến nhiều gieo neo, vất vả của đồng bào, đồng chí khắp miền biên cương.

"Tôi không thể nào quên được hình ảnh của những đứa trẻ ngồi trên đèo Hoàng Liên Sơn trong ngày đông buốt giá. Bọn trẻ theo bố mẹ bán thịt trâu, thịt bò chết do rét để mưu sinh. Nhìn các em co ro bên đống lửa hiu hắt ven đường giữa màn sương mùa dày đặc, lòng tôi đã 'nhen nhóm' phải làm một điều gì đó để giúp sưởi ấm cho các em, có lẽ... chỉ cần thắp lên một que diêm thôi", nhà báo Hoàng Trường Giang nhớ lại.

Từ năm 2008 đến nay, anh cùng các cộng sự đã khởi xướng, vận động, tổ chức nhiều chương trình, hoạt động tài trợ đến với người dân vùng sâu vùng xa, vùng biên giới có hoàn cảnh khó khăn. Mỗi năm, anh huy động và trao tặng tài trợ từ 1,5-2 tỷ đồng, xây dựng nhiều công trình và trao tặng hàng nghìn phần quà, đồ dùng sinh hoạt...

Mỗi người như một que diêm, có thể thắp ánh sáng để sưởi ấm những phận đời thiếu thốn. Đó không chỉ là ngọn lửa hữu hình, mà còn là ngọn lửa của lòng nhân ái, của yêu thương, có thể lan tỏa từ người này sang người khác.

Trung tá Hoàng Trường Giang, người khởi xướng dự án "Thắp lên một que diêm"

Bằng tinh thần sẻ chia và trách nhiệm xã hội, dự án "Thắp lên một que diêm" đã xây dựng 36 công trình thiết yếu như: điểm trường, nhà nội trú, thư viện, nhà ăn, công trình nước sạch, hệ thống điện mặt trời tại các thôn bản khó khăn từ Điện Biên, Lai Châu, Cao Bằng (cũ), Lạng Sơn, Sơn La, Yên Bái (cũ), Tuyên Quang, Thái Nguyên đến Quảng Trị và Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngay từ giai đoạn đầu triển khai, dự án đã chuyển hướng từ những hoạt động hỗ trợ vật chất ngắn hạn sang triển khai các công trình mang tính bền vững, đáp ứng nhu cầu lâu dài cho học sinh và cộng đồng. Các sáng kiến tiêu biểu bao gồm: xây dựng điểm trường, nhà bán trú, nhà ăn, công trình vệ sinh, hệ thống nước sạch và điện mặt trời tại các địa bàn vùng cao, biên giới, hải đảo...

Trung tá Hoàng Trường Giang bày tỏ: "Với tôi, mỗi người như một que diêm, có thể thắp ánh sáng để sưởi ấm những phận đời thiếu thốn. Đó không chỉ là ngọn lửa hữu hình, mà còn là ngọn lửa của lòng nhân ái, của yêu thương, có thể lan tỏa từ người này sang người khác”.

Từ những nỗ lực bền bỉ, "Thắp lên một que diêm" không chỉ góp phần cải thiện điều kiện sống, mang lại cơ hội học tập cho hàng vạn lượt trẻ em nghèo mà còn trở thành nhịp cầu lan tỏa yêu thương, nuôi dưỡng tinh thần nhân ái trong xã hội.

Ngọn lửa của tình đồng chí, của tinh thần phụng sự cộng đồng

Còn nhớ, trong lần trình bày các dự án tại Vòng chung kết Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng 2025, khoác lên mình bộ quân phục trang nghiêm, Trung tá Hoàng Trường Giang điềm đạm bước lên sân khấu. Anh chia sẻ về hành trình "Thắp lên một que diêm" của chính mình. Anh kể câu chuyện về những đồng đội ở vùng biên giới, hải đảo.

"Từ năm 2014 đến nay, một trong những nhóm đối tượng mà dự án của tôi tập trung hỗ trợ là gia đình cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang có hoàn cảnh khó khăn. Họ không phải là những người yếu thế nhưng là đối tượng rất đặc thù và câu chuyện của họ, nếu không được kể thì cũng khó để mọi người thấu hiểu và sẻ chia", Trung tá Hoàng Trường Giang cho hay.

Điểm nổi bật của "Thắp lên một que diêm" là sự kết hợp sức mạnh của ba trụ cột: cộng đồng, lực lượng vũ trang và báo chí. Đây là mô hình “hiệp đồng” độc đáo, vừa cung cấp thông tin chính xác, vừa tạo dựng được niềm tin, vừa bảo đảm hiệu quả trong việc huy động và sử dụng nguồn lực. Dự án không chỉ dừng ở việc cải thiện điều kiện sống, học tập bằng các công trình cụ thể, mà còn góp phần củng cố tinh thần, niềm tin, động lực cho học sinh, cán bộ chiến sĩ và gia đình họ.

Với lợi thế vừa là một sĩ quan, vừa là nhà báo quân đội, Trung tá Hoàng Trường Giang có điều kiện tiếp cận, tìm hiểu nhiều quân binh chủng, đơn vị khác nhau. Từ đó, anh trực tiếp tổ chức các hoạt động hỗ trợ đồng chí, đồng đội một cách thiết thực và hiệu quả.

Các chương trình được triển khai bài bản với sự đồng hành, ủng hộ của đơn vị chủ quản cũng như gia đình người được hỗ trợ. Ngoài ra, dự án còn tranh thủ sức mạnh truyền thông từ báo chí, các fanpage, hội nhóm và cá nhân uy tín trên mạng xã hội để lan tỏa thông điệp và kêu gọi sự chung tay của cộng đồng.

Điểm đặc biệt trong sáng kiến này là sau khi quyên góp và trao tặng, mọi hoạt động đều được tiến hành công khai, minh bạch, dưới sự chứng kiến của chính quyền địa phương, chỉ huy đơn vị và gia đình. Dự án cũng duy trì liên lạc, cập nhật thông tin, theo dõi sự thay đổi trong đời sống của người được giúp đỡ, bảo đảm tính lâu dài và bền vững.

Sáu chữ "C" và một tấm lòng

Theo Trung tá Hoàng Trường Giang, đúng như tinh thần kiên trì phụng sự, điểm chung của hầu hết các dự án lọt vào Vòng chung kết Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng 2025 là được thực hiện trong khoảng thời gian tương đối dài.

Nhiều dự án do các tổ chức, doanh nghiệp lớn khởi xướng, tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. "Thắp lên một que diêm" là dự án hiếm hoi do một cá nhân khởi xướng và duy trì đến tận bây giờ.

Nhớ lại giai đoạn bắt đầu hành trình lan tỏa ngọn lửa của lòng nhân ái, nhà báo Trường Giang trải lòng: "Thời gian đầu triển khai, việc vận động tài trợ cho dự án gặp nhiều khó khăn. Tất cả những gì tôi có... là sức trẻ và lòng nhiệt tình".

Từ cậu phóng viên trẻ ngày nào không ngại ngần lặn lội ra chợ Đồng Xuân để mặc cả từng đôi dép, đôi ủng chất lượng với giá cả phải chăng cho bọn trẻ ở vùng cao. Đến tận hôm nay, đã có hàng vạn chiếc chăn, áo ấm, đồ dùng học tập cùng hàng trăm suất học bổng được trao tận tay học sinh nghèo. Hàng tỷ đồng cũng được kêu gọi để hỗ trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, lũ lụt và dịch bệnh.

Đặc biệt, hơn 10 năm qua, một khoản kinh phí không nhỏ đã được vận động để giúp đỡ các gia đình cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang có hoàn cảnh khó khăn.

"Sau gần 18 năm, tôi đã góp nhặt những kinh nghiệm nhất định. Nhưng hơn cả, tôi may mắn nhận được sự ủng hộ và tin tưởng của mọi người. Tôi luôn trân trọng những đồng hành quý báu đó, tôi gọi là 6 chữ 'C': cá nhân, cộng sự, cộng đồng, chính quyền, cán bộ, chiến sĩ và chia sẻ", anh cho biết.

"Thắp lên một que diêm" đặt tầm nhìn trở thành cầu nối bền vững giữa cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và lực lượng vũ trang nhằm tạo ra những giá trị lâu dài cho thế hệ trẻ và gia đình bộ đội. Với phương châm "hỗ trợ thiết thực-lan tỏa nhân ái-đồng hành lâu dài", dự án hướng tới việc duy trì nguồn lực ổn định, triển khai thường niên từ 2-3 công trình trường học, nhiều chương trình tài trợ giáo dục, cũng như giúp đỡ kịp thời các gia đình chiến sĩ khó khăn.

"Trong những năm qua, tôi đã đến nhiều địa phương, gặp nhiều hoàn cảnh. Có những trường hợp khiến tôi day dứt vì những lý do khách quan mà chẳng thể làm gì được...", anh thoáng buồn khi nhớ về chuyện gia đình của một đồng đội đang công tác tại Trung đoàn 50 (Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Hải Phòng).

Đặt cốc trà nóng xuống bàn, anh kể tiếp: "Năm 2023, tôi đã huy động 1 tỷ 150 triệu đồng để hỗ trợ gia đình của đồng chí chữa bệnh đục giác mạc bẩm sinh cho con. Hai vợ chồng họ đã phải bán cả căn nhà để chạy vạy chữa bệnh cho cháu. Tôi cũng về thăm cháu được 3 lần và đặt không ít hy vọng rằng cháu sẽ sớm bình phục. Thế nhưng, đến giờ, ánh sáng vẫn chưa đến với cháu".

"Có những hoàn cảnh mà chúng tôi đã cố gắng hết sức để giúp đỡ nhưng kết quả không như mong muốn. Nhưng nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ làm...", nhà báo Hoàng Trường Giang chia sẻ với ánh nhìn kiên định.