Tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Sáng 13/2, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức phiên họp cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Toàn cảnh phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Toàn cảnh phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Theo Tờ trình của Chính phủ, việc xây dựng Nghị quyết nhằm thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia để lĩnh vực này thực sự trở thành động lực nhằm hoàn thành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; tạo cơ sở pháp lý để tác động một cách tích cực, hiệu lực và hiệu quả, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Qua đó, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh liên quan, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế-xã hội, nâng cao năng suất, bảo đảm an ninh, an toàn cho quốc gia, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế-xã hội để hoàn thành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đạt mục tiêu kép của quốc gia vào năm 2030 và 2045 như Đại hội XIII của Đảng đã đề ra.

Dự thảo Nghị quyết gồm 4 chương và 20 điều, bao gồm 2 nội dung liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hoạt động chuyển đổi số quốc gia.

Nội dung cơ bản của dự thảo Nghị quyết quy định về cơ chế tự chủ của tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ theo hướng giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tổ chức, cán bộ, tài chính, chuyên môn; bổ sung quy định về miễn chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (miễn trách nhiệm dân sự trong trường hợp xảy ra thiệt hại cho Nhà nước trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, không phải trả lại kinh phí đã sử dụng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ); quy định nguyên tắc về áp dụng khoán chi đối với nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước, bao gồm cả nội dung khoán chi đến sản phẩm cuối cùng; quy định nguyên tắc kinh phí nhà nước cấp cho nhiệm vụ khoa học và công nghệ thông qua quỹ...

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy. (Ảnh: DUY LINH)

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy. (Ảnh: DUY LINH)

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy khẳng định: Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Việc thực hiện Nghị quyết sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các nhiệm vụ để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên trong năm 2025 và tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Qua nghiên cứu, rà soát, Thường trực Ủy ban nhận thấy, các chính sách của dự thảo Nghị quyết chưa có luật điều chỉnh hoặc khác với quy định của các luật, nghị quyết hiện hành. Do vậy, theo quy định tại khoản 2 Điều 15 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì việc Quốc hội ban hành nghị quyết thí điểm chính sách là có cơ sở pháp lý.

Qua thảo luận, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thí điểm cho chính sách để tháo gỡ vướng mắc cho hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Qua đó, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW nhằm nhanh chóng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực này và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của đất nước để đạt được mục tiêu đặt ra trong năm 2025 và các năm tiếp theo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến. (Ảnh: DUY LINH)

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến. (Ảnh: DUY LINH)

Phát biểu ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ đồng thuận với dự thảo Nghị quyết, đồng thời lưu ý Nghị quyết cần kịp thời tháo gỡ khó khăn khi chưa có luật điều chỉnh hoặc khác với luật hiện hành.

Khi ban hành Nghị quyết, các cơ quan, Bộ, ngành cần quan tâm đến những vấn đề cấp bách được nêu trong Nghị quyết số 57-NQ/TW để triển khai sớm, giải quyết kịp thời những vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo Chủ tịch Quốc hội, những vấn đề đã chín, rõ cần đưa vào thực hiện luôn nhằm khơi thông nguồn lực để góp phần vào tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, các cơ quan, Bộ, ngành cần “đi tắt, đón đầu” để thực hiện các chính sách, đơn giản hóa các thủ tục trong thanh quyết toán cho các nhà khoa học thực hiện các đề tài khoa học; tạo cơ chế thông thoáng để thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia vào đầu tư, thúc đẩy nghiên cứu khoa học.

Có thể bạn quan tâm

(Từ phải qua): ông Nguyễn Ngọc Định, ông Piyush Shah, TS Trương Thị Thu Hà và ông Nguyễn Thế Bảo tham gia thảo luận về nhu cầu nghề nghiệp trong lĩnh vực Blockchain và tài sản mã hóa. (Ảnh: PV)

An ninh mạng dẫn đầu xu hướng tuyển dụng ngành blockchain

Với vai trò là công nghệ hạ tầng nền tảng cho các hoạt động tài chính, kinh doanh, truy xuất nguồn gốc, chuỗi cung ứng đa quốc gia,... blockchain đang mở ra kỷ nguyên quản lý phi tập trung toàn cầu. Điều này kéo theo nhu cầu nhân lực ngành blockchain liên tục gia tăng, đặc biệt ở nhóm nhân sự an ninh mạng.

Nghi thức khai mạc diễn đàn.

Diễn đàn Data và AI: Kiến tạo những giá trị bứt phá

Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 mang đến một hệ sinh thái kết nối đa tầng, quy tụ khoảng 500 đại biểu tham dự từ các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, hiệp hội, các tập đoàn, trường đại học, viện nghiên cứu, nhà khoa học… nhằm kết nối chuỗi giá trị Data (dữ liệu) và AI (trí tuệ nhân tạo).

Nghiên cứu tại Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH). (Ảnh minh họa: TL)

Lan tỏa vai trò động lực của khoa học công nghệ

Ngày 18/5 hằng năm được xác định là Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam theo quy định tại Điều 7 của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025. Năm 2026 là năm đầu triển khai các hoạt động hưởng ứng sau khi quy định này được luật hóa.

[Infographic] Số liệu về sáng chế, giải pháp hữu ích giai đoạn 2021-2025

[Infographic] Số liệu về sáng chế, giải pháp hữu ích giai đoạn 2021-2025

Trong giai đoạn 2021-2025, đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích của các tổ chức, cá nhân Việt Nam đạt 8.933 (tăng 65,8% so với giai đoạn 2016-2020), trung bình mỗi năm tăng 12,6%; bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích được cấp đạt 3.155 (tăng 91% so với giai đoạn 2016-2020), trung bình mỗi năm tăng 37,2%.

(Ảnh minh họa được tạo bằng công cụ AI ChatGPT)

Mô hình Australia và làn sóng buộc các "ông lớn" công nghệ trả tiền cho báo chí

Chính phủ Australia vừa đề xuất một phiên bản mới của cơ chế thương lượng sử dụng tin tức, nhằm buộc các nền tảng công nghệ chi trả cho nội dung báo chí. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực cho nỗ lực toàn cầu trong việc bảo vệ sự bền vững của ngành báo chí trước sức ép từ các “ông lớn” công nghệ.

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Không gian mạng là mặt trận tư tưởng đầy cam go và phức tạp, nơi đó ranh giới giữa cái đúng và cái sai, giữa sự thật và tin giả thường xuyên bị xóa nhòa bởi các thuật toán và ý đồ của những người đứng sau.

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Bài 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vùng “lãnh thổ thứ năm”

Bài 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vùng “lãnh thổ thứ năm”

Nếu trước đây, chủ quyền quốc gia được xác lập trên bốn không gian truyền thống gồm đất liền, vùng nước-biển, vùng trời và không gian vũ trụ, thì ngày nay, không gian mạng đã thật sự trở thành “lãnh thổ thứ năm”, nơi diễn ra các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội với quy mô và cường độ chưa từng có.