Thúc đẩy hợp tác quốc tế về công nghệ số và trí tuệ nhân tạo

Kết nối nguồn lực cho phát triển số

Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 (Vietnam International Digital Week - VIDW 2026) diễn ra từ ngày 28 đến 30/10, do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Quảng Ninh cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Dự lễ khai mạc có lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương; đại diện các quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Sự kiện thu hút khoảng 500 đại biểu đến từ gần 30 quốc gia, gồm đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và các chuyên gia.

VIDW 2026 hướng tới tăng cường đối thoại chính sách, mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, tập trung vào các công nghệ chiến lược và công nghệ mới.

Sự kiện năm nay diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với Quảng Ninh. Từ ngày 1/9/2026, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mở ra không gian và động lực phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, quản trị đô thị và năng lực cạnh tranh.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Quảng Ninh Nguyễn Văn Công cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, GRDP ước tăng 12,26%. Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn đạt gần 98 nghìn tỷ đồng, tăng 17,4% so với cùng kỳ.

Thành phố thu hút hơn 1,3 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, vốn đầu tư trong nước ngoài ngân sách đạt hơn 225 nghìn tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của thị trường, sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp và dư địa phát triển lớn của Quảng Ninh.

Để khai thác hiệu quả các nguồn lực, Quảng Ninh xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững. Thành phố tập trung phát triển hạ tầng số, khai thác dữ liệu, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới trong quản lý đô thị, du lịch, công nghiệp, logistics, kinh tế cửa khẩu và bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, Quảng Ninh định hướng phát triển những không gian, mô hình có khả năng tạo đột phá về kinh tế số, trong đó có cửa khẩu thông minh, khu công nghệ số tập trung và khu kinh tế đặc biệt theo định hướng phát triển của thành phố. Thành phố mong muốn thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu và đối tác quốc tế cùng phát triển sản phẩm, dịch vụ mới, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao; qua đó hình thành các mô hình ứng dụng có khả năng nhân rộng và tạo giá trị kinh tế thiết thực.

Lấy AI làm năng lực cốt lõi cho chuyển đổi quốc gia

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định: “AI không còn là câu chuyện của tương lai, mà là động lực chính định hình kinh tế và xã hội hôm nay. Nếu không cùng hành động, khoảng cách số hôm qua có thể trở thành khoảng cách AI ngày mai”. Theo Bộ trưởng, kết nối thông minh, quản trị trí tuệ nhân tạo và kiến tạo chuyển đổi AI là ba vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai phát triển AI và hợp tác quốc tế.

Trong đó, kết nối thông minh là nền móng, bởi AI cần mạng thế hệ mới, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán. Với nguồn lực có hạn, các quốc gia phải đồng thời đáp ứng yêu cầu phổ cập kết nối và đầu tư hạ tầng năng lực cao, huy động sự tham gia của khu vực tư nhân, bảo đảm hạ tầng xanh, tiết kiệm năng lượng.

Quản trị AI là cơ sở tạo dựng niềm tin. Mỗi cách tiếp cận cần cân bằng giữa tính linh hoạt và sự chắc chắn về pháp lý, giữa đổi mới sáng tạo và bảo vệ người dân. Khi AI và dữ liệu vượt qua biên giới, các khuôn khổ quản trị tương thích và dòng dữ liệu tin cậy càng trở nên quan trọng.

Trên nền tảng đó, chuyển đổi AI phải tạo ra giá trị thông qua việc tái thiết kế dịch vụ công, hoạt động doanh nghiệp và các ngành, vừa thúc đẩy ứng dụng rộng rãi, vừa xây dựng năng lực tự chủ dài hạn, với mục tiêu cao nhất là phục vụ con người.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Việt Nam xác định trí tuệ nhân tạo là công nghệ chiến lược, động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việt Nam định hướng chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI, lấy AI làm năng lực cốt lõi với ba trụ cột ưu tiên.

Trụ cột thứ nhất là thể chế và pháp luật. Pháp luật cần trở thành nền tảng cho phát triển. Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Dữ liệu, Luật Chuyển đổi số; thực hiện quản lý theo mức độ rủi ro, có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và Quỹ phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia.

Trụ cột thứ hai là nhân lực và nhân tài. Công nghệ do con người tạo ra và phải phục vụ con người, nhân tài giữ vai trò trung tâm trong phát triển AI. Việt Nam chú trọng đào tạo trong nước, thu hút chuyên gia hàng đầu, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và nhân tài quốc tế, đồng thời tăng cường gắn kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Trụ cột thứ ba là hệ sinh thái AI, với nền tảng là hạ tầng, dữ liệu và doanh nghiệp khởi nghiệp. Việt Nam đang đầu tư mạnh vào năng lực tính toán, dữ liệu mở, mô hình AI tiếng Việt và đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Bộ trưởng cũng cho biết, Việt Nam đã phủ sóng 5G toàn quốc và đưa kỹ năng số đến từng thôn, bản. Những nỗ lực đó được ghi nhận bằng Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026 của Hiệp hội Hệ thống Di động Toàn cầu (GSMA), đồng thời đặt ra trách nhiệm tiếp tục nâng cao hiệu quả phát triển số.

Tại phiên khai mạc, ông Julian Gorman, Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của GSMA đã trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026 cho Chính phủ Việt Nam. Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đại diện Chính phủ Việt Nam nhận giải thưởng.

Giải thưởng danh giá do hội đồng chuyên gia quốc tế độc lập bình chọn (gồm đại diện từ ITU, OECD, GSMA...), nhằm tôn vinh chính phủ có vai trò lãnh đạo chính sách bền bỉ, tầm nhìn chiến lược và kiến tạo môi trường pháp lý vượt trội để thúc đẩy phát triển di động và kỹ thuật số. Theo GSMA, giải thưởng không chỉ tôn vinh khát vọng, mà ghi nhận khát vọng đã được hiện thực hóa bằng hành động, đồng thời nêu bật những điển hình để các quốc gia khác tham khảo, học hỏi.

Từ đối thoại chính sách đến hợp tác công nghệ

Sau phiên khai mạc, Hội nghị bàn tròn Bộ trưởng với chủ đề “Phát triển kết nối thông minh, Quản trị AI, Kiến tạo chuyển đổi AI” diễn ra với hai phiên thảo luận: “Vai trò lãnh đạo của Chính phủ trong chuyển đổi AI” và “Hợp tác vì chuyển đổi AI”.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh: “Tầm nhìn của Việt Nam là: AI vì con người, AI cho mọi người, AI do Việt Nam làm chủ và cùng thế giới kiến tạo. Tự chủ không phải là khép kín, mà là đủ năng lực để hợp tác bình đẳng và cùng chia sẻ giá trị”.

Bộ trưởng kỳ vọng hội nghị mở ra những thảo luận mới, góp phần xác định các lĩnh vực ưu tiên và cơ hội hợp tác, phát huy thế mạnh của mỗi quốc gia, đối tác, cùng thúc đẩy một hệ sinh thái AI an toàn, tin cậy, bao trùm và bền vững.

Là hoạt động trọng tâm của VIDW 2026, Hội nghị bàn tròn Bộ trưởng tạo diễn đàn để đại diện các chính phủ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu trao đổi về vai trò của Chính phủ trong thúc đẩy chuyển đổi AI; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách, phát triển năng lực và ứng dụng AI. Đây cũng là dịp thảo luận các cơ hội hợp tác giữa khu vực công, khu vực tư nhân và giới học thuật, tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng AI phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Tiếp nối các nội dung đối thoại, VIDW 2026 tổ chức chuỗi diễn đàn, hội thảo chuyên đề nhằm thúc đẩy trao đổi chính sách, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trong các lĩnh vực ưu tiên.

Trong đó, Đối thoại liên khu vực về nâng cao năng lực AI, phối hợp với Văn phòng Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, tập trung trao đổi về nhu cầu phát triển năng lực AI, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia, tổ chức quốc tế.

Thông qua chuỗi hoạt động, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế có cơ hội trao đổi về chính sách, công nghệ, tiêu chuẩn và ứng dụng; xác định các lĩnh vực ưu tiên, mở rộng mạng lưới đối tác và thúc đẩy những sáng kiến hợp tác cụ thể.

Song song với các hội nghị, diễn đàn và hội thảo, Triển lãm các sản phẩm, giải pháp công nghệ chiến lược tiêu biểu diễn ra trong hai ngày 28 và 29/10, giới thiệu các kết quả nghiên cứu, sản phẩm và ứng dụng công nghệ. Hoạt động này tạo điều kiện kết nối nhu cầu thực tiễn với năng lực cung cấp giải pháp của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức công nghệ.

Các cuộc gặp song phương giữa lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ với đối tác quốc tế, cùng những hoạt động kết nối bên lề, tiếp tục mở ra cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.