Mô hình này góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, kinh tế trang trại ở Cần Thơ vẫn còn phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi sớm có giải pháp tháo gỡ.
Cần Thơ hiện có khoảng 1.110 trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm (trong đó có 46 trang trại chăn nuôi quy mô lớn, 169 trang trại quy mô vừa, 895 trang trại quy mô nhỏ) và 90.000 nông hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm với tổng đàn gần 16,7 triệu con. Về lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, trồng trọt có 286 trang trại (chủ yếu nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cua, cá tra, nghêu; trồng lúa thơm cao sản, hành tím, tỏi, hẹ bông, củ cải) và vùng chuyên canh cây ăn quả đặc sản (măng cụt, vú sữa, sầu riêng, xoài). Ngoài ra, thành phố còn tổ chức xây dựng được 647 Liên hiệp hợp tác xã và hợp tác xã nông nghiệp, trong đó xuất hiện ngày càng nhiều những trang trại làm ăn có hiệu quả kinh tế cao.
Trước đây, cánh đồng năn rộng hơn 5.000 ha nằm dọc theo hai bên bờ sông Mỹ Thanh (Trần Đề) toàn là năn lác, chà là... nay đã trở thành vùng nuôi tôm trọng điểm. Nơi đây, có hơn 90 trang trại nuôi tôm công nghiệp, mỗi trang trại rộng từ năm đến vài chục héc-ta. Sau mỗi mùa tôm, các chủ trang trại lãi hàng tỷ đồng. Điển hình như trang trại của ông Trần Văn Thành, chỉ với 10 ao nuôi tôm công nghiệp nhưng cho năng suất rất cao. Nhờ áp dụng quy trình nuôi tôm sạch, khép kín từ khâu thời vụ, xử lý môi trường, cải tạo ao, giống, thức ăn và chăm sóc kỹ lưỡng nên ít bị thiệt hại. Vụ nuôi tôm thẻ chân trắng năm 2025 ông trúng lớn, bình quân đạt 4 tấn/ao/5.000 m². Sau khi trừ chi phí sản xuất, ông Thành lãi hơn 2 tỷ đồng.
Anh Lê Vũ Phương ở ấp Phước An B, xã Mỹ Phước với trang trại rộng 4.000 m² nuôi vịt trời, hằng năm thu lãi hàng trăm triệu đồng từ việc cung cấp con giống và bán vịt thương phẩm. Anh Phương cho biết: Ấp trứng vịt trời khó hơn vịt thường, đòi hỏi nhiều công phu, tất cả đều phải thực hiện với độ chính xác cao. Với 650 con vịt trời sinh sản hiện nay, anh cung cấp khoảng 3.500-4.000 con giống mỗi tháng cho khách ở Cần Thơ, Cà Mau, Vĩnh Long, với giá 12.000 đồng/con. Ngoài cung cấp giống, anh còn hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu đầu ra, tạo thêm thu nhập cho nông dân.
Trang trại sữa dê Ngọc Đào của vợ chồng anh Nguyễn Văn Đua và chị Đặng Thị Ngọc Đào tại ấp 2B, xã Tân Hòa là một trong những mô hình nuôi dê lấy sữa lớn nhất Cần Thơ hiện nay. Trang trại có diện tích 2ha với tổng đàn khoảng 300 con. Nơi đây vừa cung cấp sữa dê thanh trùng và các sản phẩm từ sữa dê, vừa cung cấp những trải nghiệm thú vị về du lịch nông nghiệp. Anh Đua cho biết: “Tất cả quy trình nuôi, chế biến đều khép kín và nhờ chăm sóc chu đáo, nên đàn dê có sữa rất đều đặn, bình quân mỗi ngày sơ chế từ 40-60 lít sữa. Sữa dê khi vắt xong được chuyển sang khâu chế biến sữa tươi, sữa chua, phô mai và sữa chua sấy khô. Tất cả mặt hàng này đều được công nhận là sản phẩm OCOP của thành phố Cần Thơ, đạt chuẩn 4 sao”.
Có thể nói, so với các hình thức tổ chức khác trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, kinh tế trang trại đã phát huy khá tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển, kinh tế trang trại vẫn đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là chi phí sản xuất tăng cao, thị trường nguyên liệu và sản phẩm còn bấp bênh; dịch bệnh rình rập, tình hình an toàn vệ sinh thực phẩm, ô nhiễm môi trường chưa được kiểm soát tốt, nên nhiều trang trại phải tạm ngưng hoạt động do thiếu vốn đầu tư, sản xuất kém hiệu quả. Mặt khác, phần lớn các trang trại thiếu sự đầu tư nên quy mô còn nhỏ lẻ, trong khi các địa phương lại thiếu quy hoạch tổng thể dẫn đến phát triển manh mún, gây khó khăn cho việc hỗ trợ của Nhà nước. Sự gắn kết giữa sản xuất với chế biến, tiêu thụ sản phẩm trong phát triển kinh tế trang trại chưa cao, chưa hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Các chủ trang trại hầu hết đều là lao động phổ thông, chưa được đào tạo bài bản nên trình độ chuyên môn, kinh nghiệm sản xuất, quản lý còn hạn chế; sản phẩm tiêu thụ chủ yếu ở dạng thô và thông qua thương lái nên thường bị ép giá gây thua thiệt, làm hạn chế hiệu quả kinh doanh. Hơn nữa, các quy định của cơ quan quản lý Nhà nước về chất lượng giống cây, con; thức ăn, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, công tác giám sát dịch bệnh có nơi còn buông lỏng, gây trở ngại cho việc mở rộng quy mô sản xuất lớn của các trang trại.
Giám đốc Sở Nông nghiệp-Môi trường Ngô Thái Chân cho biết: Để kinh tế trang trại phát triển nhanh và bền vững, thật sự trở thành động lực thúc đẩy sản xuất hàng hóa nông nghiệp, Cần Thơ đã và đang nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các trang trại tập trung đầu tư sản xuất, kinh doanh. Cụ thể là ban hành các chính sách ưu đãi, đồng bộ từ quy hoạch, đất đai, vốn, thị trường, nhằm sớm khắc phục những mặt hạn chế và hỗ trợ các trang trại có thêm điều kiện mở rộng quy mô phát triển sản xuất; khuyến khích các chủ trang trại phát huy tính năng động, sáng tạo với nhiều mô hình, cách làm ăn mới cho hiệu quả kinh tế cao. Đồng thời, thực hiện tốt các chính sách của Nhà nước về việc khuyến khích các thành phần kinh tế, hộ gia đình đầu tư sản xuất, kinh doanh theo mô hình kinh tế trang trại và hỗ trợ vốn vay để họ mở hướng làm ăn mới. Đặc biệt, để thực hiện chiến lược phát triển chăn nuôi trên địa bàn, năm 2025 thành phố Cần Thơ dành hơn 9,2 tỷ đồng hỗ trợ hộ chăn nuôi chuyển đổi từ quy mô nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi trang trại, chuyên nghiệp theo hướng an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ cao. Xây dựng 10 mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm đạt tiêu chuẩn VietGAHP. Cùng với việc đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, ngành nông nghiệp quan tâm mở các lớp đào tạo, tập huấn cho các chủ trang trại về kỹ thuật, nghiệp vụ quản lý kinh tế để thu hút lao động giỏi nghề, giúp trang trại sản xuất, kinh doanh phù hợp với yêu cầu sản xuất hàng hóa đem lại hiệu quả. Ngoài ra, khuyến khích các doanh nghiệp ký kết hợp đồng đầu tư, bao tiêu sản phẩm với các trang trại, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp-nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa trong tiến trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước.
