Tháo gỡ bất ổn trên thị trường bất động sản

Đình trệ từ sau đại dịch Covid-19, thị trường bất động sản đang được kỳ vọng khởi sắc khi các đạo luật mới được thi hành, nhất là Luật Đất đai (sửa đổi) năm 2024 được thực thi sớm 5 tháng so với quy định.
Giá nhà chung cư tại Hà Nội tăng cao từ đầu năm đến nay. (Ảnh: Minh Thu)
Giá nhà chung cư tại Hà Nội tăng cao từ đầu năm đến nay. (Ảnh: Minh Thu)

Những bất ổn trên thị trường bất động sản đã được nhận diện tại hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề Thị trường bất động sản Việt Nam trong bối cảnh sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, do Trường đại học Kinh tế quốc dân phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng tổ chức mới đây.

Nhà, đất tăng giá cục bộ

Theo GS, TS Phạm Hồng Chương, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế quốc dân, những thay đổi pháp lý đối với thị trường bất động sản trong bối cảnh mới, bao gồm việc thực thi Luật Đất đai (sửa đổi) sớm hơn 5 tháng so với quy định, thực thi Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được kỳ vọng đưa thị trường phục hồi theo hướng bền vững hơn. Tuy nhiên, diễn biến thực tế của thị trường bất động sản trong thời gian đầu áp dụng các văn bản pháp lý mới vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng, nhiều điểm nghẽn vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Phó Vụ trưởng Đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường) Nguyễn Đắc Nhẫn nhấn mạnh: Luật Đất đai (sửa đổi) năm 2024 được hoàn thiện với nhiều nội dung đổi mới quan trọng. Cụ thể, Luật đã bổ sung quy định về sử dụng đất kết hợp đa mục đích; bổ sung, hoàn thiện hơn các quy định về chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư, tạo khung pháp lý về quản lý, sử dụng đất đầy đủ, toàn diện hơn nhằm khơi thông, giải phóng nguồn lực đất đai, góp phần quản lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững tài nguyên đất trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái. Đây cũng là động lực thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững như kỳ vọng và mong muốn của Nhà nước và người dân.

Theo Phó Cục trưởng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) Vương Duy Dũng, ngay khi các luật liên quan đến thị trường bất động sản có hiệu lực, thị trường đã có những chuyển biến do nguồn cung được cải thiện ở các phân khúc. Giá nhà ở cơ bản ổn định và ít biến động, tuy nhiên tại một số khu vực trung tâm các thành phố lớn, giá bất động sản biến động cục bộ. Riêng tại Hà Nội có một số dự án bất động sản, phiên đấu giá đất tăng cao so với giá khởi điểm và mặt bằng chung. Đây là vấn đề cần đánh giá thêm để làm rõ tác động tăng giá bất động sản đến từ đâu, có phải từ cơ chế chính sách mới được ban hành hay không. Trên thị trường, sự quan tâm của người dân và nhà đầu tư đến bất động sản tăng nhưng lượng giao dịch hạn chế và chưa có nhiều ở hầu hết các phân khúc.

Nghiên cứu của GS, TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cũng cho thấy từ năm 2023 đến nay, giá nhà, đất tại Hà Nội có xu hướng tăng nhanh. Nhưng tại các tỉnh khu vực phía nam, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh, giá nhà, đất gần như không tăng, riêng nhà chung cư vẫn duy trì mức tăng khoảng 6%. Nguyên nhân là do số lượng dự án chung cư, nhà ở xã hội, sản phẩm mới được triển khai rất khiêm tốn, trong khi nhu cầu tăng nhanh, khiến thị trường bất động sản đang mất cân đối cung cầu ở một số phân khúc.

Giải bài toán về đất đai và nguồn vốn

Những diễn biến trên thị trường bất động sản cũng là một trong những chủ đề đáng chú ý trong Phiên họp thứ 38 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa qua. Thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2024, dự kiến kế hoạch năm 2025, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhận định, thị trường bất động sản có tín hiệu phục hồi nhưng vẫn khó khăn.

Doanh nghiệp bất động sản tiếp tục đối mặt với khó khăn về thanh khoản, dòng tiền. Cơ cấu sản phẩm trên thị trường thiếu cân đối khi phân khúc bình dân khan hiếm. Đối với việc phát triển nhà ở xã hội, hiện đang diễn ra tình trạng người có nhu cầu không thể mua do thủ tục phức tạp và tình trạng đầu cơ, chênh giá rất lớn giữa giá bán chủ đầu tư đăng ký với Nhà nước và giá bán thực tế trên thị trường. Có tình trạng đối tượng mua, bán, cho thuê nhà ở xã hội không phải là công nhân, người lao động, người có nhu cầu thực đối với loại hình nhà ở này.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ thanh tra toàn diện việc phát triển nhà ở xã hội những năm qua để có giải pháp, có biện pháp mạnh với vi phạm. Bên cạnh đó còn tái diễn tình trạng bỏ cọc sau khi trúng đấu giá, tác động tiêu cực đến mặt bằng giá và thị trường nhà ở.

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng cho thấy tình trạng lũng đoạn, thổi giá, tạo sóng, đầu cơ đất đai đẩy giá đất lên cao khiến cho việc mua bán hầu như chỉ diễn ra trong giới đầu cơ. Trong khi đó, người dân, doanh nghiệp khó tiếp cận vì giá đất cao, vượt khả năng chi trả. Thực trạng này sẽ để lại hậu quả xấu, ảnh hưởng tới phát triển kinh tế-xã hội, đã đến lúc cần xác định đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt của xã hội, thay vì là hàng hóa mua đi bán lại kiếm lời, để có giải pháp xử lý triệt để.

Theo GS, TS Hoàng Văn Cường, có nhiều yếu tố tích cực tác động đến thị trường bất động sản trong thời gian tới. Đó là tăng trưởng GDP được dự báo đạt khoảng 7% năm 2024, tốc độ đô thị hóa nhanh khiến cầu bất động sản dự báo tiếp tục tăng; khung pháp lý mới sẽ khơi thông tình trạng ách tắc thủ tục thời gian qua khi nhiều luật mới được thực thi; các địa phương tập trung cao độ xây dựng quy hoạch địa phương và đô thị, từ đó tạo không gian phát triển mới…

Bên cạnh xử lý những điểm nghẽn pháp lý, việc giải bài toán về nguồn vốn nhằm góp phần tháo gỡ những bất ổn trên thị trường bất động sản hiện nay là rất cần thiết. Trong đó, giảm lãi suất tín dụng ngắn hạn sẽ không giúp tăng cung bất động sản, thay vào đó, gói lãi suất tín dụng dài hạn cho vay bất động sản mới tạo ra cầu mới và sự cân bằng trên thị trường. Nguồn tài chính này không thể trông chờ vào ngân hàng thương mại mà có thể đến từ Ngân hàng Chính sách xã hội, trái phiếu bất động sản và hình thức người mua trả trước (mua nhà ở hình thành trong tương lai). Bên cạnh đó, quỹ tín thác sẽ mở ra thị trường gọi vốn linh hoạt hơn, khi có thể đầu tư dự án bất động sản mới trên ý tưởng, với số tiền nhỏ chỉ vài triệu đồng.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài. 

Người dân Thủ đô chủ động giữ gìn không gian sống. (Ảnh: Thanh Hậu)

Bảo đảm chất lượng môi trường cho người dân nông thôn Thủ đô

Từ những buổi tổng vệ sinh cuối tuần tạo ra những tuyến đường không rác… thành phố Hà Nội đang biến phong trào bảo vệ môi trường thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Khi người dân tham gia giữ gìn không gian sống, tiêu chí môi trường trong nông thôn mới không còn nằm trên giấy, mà trở thành một phần chất lượng sống.

Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Giữ thông suốt thủ tục xuất nhập khẩu sau phân cấp

Thẩm quyền giải quyết nhiều thủ tục xuất nhập khẩu đang chuyển về địa phương, kéo theo yêu cầu điều chỉnh cách tiếp nhận hồ sơ và trao đổi dữ liệu. Việc mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia được tính toán theo hiện trạng từng hệ thống, nhằm kết nối đúng cơ quan xử lý, tránh trùng lặp và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.