Phát triển thực chất hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang cải thiện về quy mô và vị thế, đặt ra yêu cầu phát triển sâu hơn về chất lượng. Hoàn thiện cơ chế, khơi thông nguồn vốn và hỗ trợ thương mại hóa công nghệ là những nhiệm vụ quan trọng để hình thành nhiều doanh nghiệp có sức cạnh tranh trên thị trường.

Sản phẩm công nghệ của doanh nghiệp được giới thiệu tại hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8. (Ảnh: HỘI TỰ ĐỘNG HÓA)
Sản phẩm công nghệ của doanh nghiệp được giới thiệu tại hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8. (Ảnh: HỘI TỰ ĐỘNG HÓA)

Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026 do Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới công bố vừa qua cho thấy, Việt Nam được xếp hạng 43/139 quốc gia, nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025.

Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu năm 2026 của Tổ chức StartupBlink ghi nhận, năm 2025, Việt Nam bứt phá mạnh mẽ khi tăng 5 bậc, lên vị trí thứ 50 toàn cầu, thứ hạng cao nhất của Việt Nam từ khi bảng xếp hạng này bắt đầu. Về vốn đầu tư, năm 2025, vốn đầu tư mạo hiểm vào Việt Nam đạt 509 triệu USD với 103 thương vụ, tăng 28% so với năm 2024.

Theo đánh giá của Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam đã cải thiện rõ rệt về quy mô, chất lượng và vị thế trong khu vực cũng như trên thế giới. Hệ thống các chủ thể trong hệ sinh thái từng bước được hình thành tương đối đầy đủ. Nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được triển khai ở cấp trung ương và địa phương, góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, thương mại hóa công nghệ, kết nối đầu tư và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Trên nền tảng đó, yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là phát triển hệ sinh thái theo chiều sâu, chú trọng hơn đến chất lượng và hiệu quả thực chất. Trong đó, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, Nghị định 264/2025/NĐ-CP quy định về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương, Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2035… là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu này.

Theo các chuyên gia, Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo (Chiến lược) là tuyên ngôn của Chính phủ về việc hình thành, phát triển một quốc gia khởi nghiệp. Chiến lược đánh dấu giai đoạn khởi nghiệp sáng tạo chuyển từ một nhóm đối tượng cụ thể sang thành hoạt động của đông đảo người dân, tổ chức và nhấn mạnh vào việc khai thác, ứng dụng công nghệ để khởi nghiệp.

Chiến lược nhấn mạnh tinh thần khởi nghiệp sáng tạo toàn dân, mọi công dân đều có khát vọng và có thể khởi nghiệp với sự sáng tạo trong mọi lĩnh vực dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Việc mở rộng cơ hội khởi nghiệp cho mỗi cá nhân đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế phù hợp mô hình tổ chức kinh doanh mới là “doanh nghiệp một người”. Ông Nguyễn Hoàng Long, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Tree Otek cho rằng, để mô hình này có thể trở thành động lực mới của tăng trưởng kinh tế, Nhà nước cần nghiên cứu, thí điểm, có khung pháp lý để hoạt động, bởi khung pháp lý hiện nay được thiết kế cho doanh nghiệp nhiều người. Cùng với đó, cần đơn giản cơ chế thuế, kế toán để tạo thuận lợi cho mô hình này phát triển.

Nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp cho rằng, chiều sâu của quốc gia khởi nghiệp sáng tạo nằm ở khả năng nuôi dưỡng sáng kiến và tạo cơ hội để sáng kiến đó trưởng thành. Do vậy, Nhà nước cần có chính sách khơi thông nguồn vốn, phát triển mạnh mẽ thị trường vốn đầu tư mạo hiểm, hình thành các quỹ đầu tư từ cấp quốc gia đến địa phương, quỹ của doanh nghiệp và trường đại học.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thừa nhận, hiện vẫn chưa thu hút được nguồn vốn đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp sáng tạo. Từ kinh nghiệm quốc tế, ông Edward Lim, chuyên gia về khởi nghiệp của Đại học Quốc gia Singapore (NUS) khuyến nghị, Việt Nam cần sử dụng nguồn vốn công như một chất xúc tác quan trọng, giúp giảm rủi ro ở giai đoạn đầu của start-up và được gắn với những cột mốc rõ ràng.

Ông Phạm Đức Nghiệm, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, đơn vị này đang nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và các quỹ đầu tư mạo hiểm tại địa phương, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực, phát triển sản phẩm, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Các thiết chế đầu tư này được định hướng hoạt động theo nguyên tắc chuyên nghiệp, minh bạch, có cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp; ưu tiên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có nền tảng công nghệ, mô hình kinh doanh rõ ràng, khả năng tăng trưởng và tiềm năng tham gia chuỗi giá trị trong nước, quốc tế. Bộ tiếp tục phối hợp, hướng dẫn các địa phương nghiên cứu thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương phù hợp điều kiện, thế mạnh và khả năng cân đối nguồn lực.

Đáng chú ý, Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia đang được Bộ triển khai thành lập, dự tính đi vào vận hành cuối tháng 12/2026. Với vai trò vốn mồi, Quỹ này hướng tới huy động nguồn lực tư nhân trong và ngoài nước cùng đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp Bộ Tài chính xây dựng dự thảo Nghị định quy định về tổ chức thị trường chứng khoán chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, qua đó mở thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Hanoi Giftshow 2026 tổ chức nhiều không gian trải nghiệm sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề. (Ảnh: NGUYÊN TRANG)

Khai mạc Hà Nội Giftshow 2026

Sáng 8/10, tại Cung triển lãm kiến trúc, quy hoạch xây dựng quốc gia, Sở Công thương Hà Nội khai mạc Hội chợ quốc tế quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2026 (Hanoi Giftshow 2026).

Việc theo dõi tiến độ từng dự án là cơ sở để đăng ký kế hoạch giải ngân phù hợp. (Ảnh: KC)

Giải ngân đầu tư công tăng tốc, tiến độ được chấm điểm

Giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng năm 2026 tăng cả về tỷ lệ và giá trị so với cùng kỳ. Cùng với việc tháo gỡ vướng mắc cho từng dự án, cách theo dõi, đánh giá tiến độ cũng đang thay đổi, trong đó từ tháng 10, kết quả giải ngân của các bộ, ngành, địa phương sẽ được chấm điểm chính thức.

Ảnh minh họa: THU LAN

Sáng 8/10, giá bạc thế giới và trong nước đồng loạt giảm

Sáng 8/10, giá bạc thế giới neo ở ngưỡng 60,16 USD/ounce - gần mức thấp nhất kể từ đầu tháng 8 trở lại đây, sau khi biên bản cuộc họp mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) để ngỏ khả năng nền kinh tế số 1 thế giới tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay, trong khi giá dầu ở mức cao làm gia tăng lo ngại lạm phát.

Ban tổ chức Hội chợ kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm Việt Nam-Campuchia 2026 họp thống nhất phương án. (Ảnh: Bộ Quốc phòng)

Động lực thúc đẩy hợp tác thực chất Việt Nam-Campuchia

Trong tổng thể mối quan hệ “láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” giữa Việt Nam-Campuchia, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư ngày càng khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng, tạo động lực thúc đẩy hợp tác thực chất, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD được áp dụng đối với tàu biển, cảng biển hoạt động tuyến quốc tế.

Hoàn thiện khung pháp lý về an ninh tàu biển, cảng biển theo tiêu chuẩn quốc tế

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất xác thực và ban hành Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD, quy định chi tiết việc thực hiện các tiêu chuẩn an ninh hàng hải quốc tế theo Công ước SOLAS 74 và Bộ luật ISPS, đồng thời chuẩn hóa các thủ tục hành chính trong cấp giấy chứng nhận an ninh đối với tàu biển, cảng biển Việt Nam.

(Ảnh minh họa có sử dụng yếu tố AI)

Hỗ trợ người bán hàng trực tuyến thực hiện nghĩa vụ thuế

Sự bùng nổ của kinh doanh trực tuyến kéo theo yêu cầu quản lý thuế dựa trên dữ liệu, đặt ra bài toán về chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và hộ cá thể. Trước áp lực đối soát dòng tiền và hóa đơn phức tạp, người bán hàng trực tuyến cần những giải pháp hỗ trợ thực chất để vừa chuẩn hóa pháp lý, vừa bảo toàn hiệu quả kinh doanh.

Công ty Cổ phần Phát triển nông nghiệp AgriS-Chi nhánh Khánh Hòa tổ chức gặp gỡ nông dân trồng mía khu vực phía nam Khánh Hòa để tuyên truyền các biện pháp hỗ trợ phục hồi vùng nguyên liệu ảnh hưởng nắng hạn, chủ động sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu. (Ảnh: VINH THẮNG)

Đồng hành cùng nông dân vượt khó, khôi phục vùng mía nguyên liệu

Nắng hạn kéo dài khiến hàng nghìn héc-ta mía ở phía nam tỉnh Khánh Hòa giảm năng suất, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người trồng. Trước khó khăn ấy, Công ty Cổ phần Phát triển nông nghiệp AgriS-Chi nhánh Khánh Hòa đã có nhiều giải pháp hỗ trợ, cùng nông dân phục hồi vùng nguyên liệu, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Nhiều dự án nhà ở xã hội đang được triển khai nhằm bổ sung nguồn cung cho thị trường. (Ảnh: KC)

Đẩy nhanh dòng vốn cho nhà ở xã hội

Quy mô chương trình tín dụng nhà ở xã hội đã mở rộng lên hơn 153 nghìn tỷ đồng, cam kết cho vay tăng gần 3 lần so với cuối năm 2025. Trong khi nhu cầu vay vốn còn lớn, việc tháo gỡ vướng mắc về nguồn cung, tiến độ dự án là yếu tố quan trọng để thúc đẩy giải ngân.

Ông Lê Hoàng Chính Quang - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước. (Ảnh: VIỆT PHONG)

Bảo vệ khách hàng trước lừa đảo công nghệ cao

Theo ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Công nghệ thông tin (Ngân hàng Nhà nước), tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi thủ đoạn, sử dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói, tìm cách vượt qua các lớp xác thực và chiếm đoạt tài sản.

Nghề đan lát được quảng bá tại lễ hội của xã. (Ảnh: HẰNG)

Người dân tộc “giữ lửa” nghề truyền thống

Thời gian qua, xã La Dạ (tỉnh Lâm Đồng) đã chú trọng quảng bá hình ảnh nghề truyền thống của người đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa và phát triển sinh kế. Song song đó, chính quyền xã luôn khuyến khích người dân duy trì nghề truyền thống, từng bước gắn phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Toàn cảnh cuộc họp báo. (Ảnh: Việt Phong)

Chủ động điều hành chính sách tiền tệ, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế

Chín tháng năm 2026, chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần ổn định thị trường và cung ứng vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, áp lực lạm phát, biến động thị trường quốc tế và yêu cầu vốn cho tăng trưởng tiếp tục đặt ra bài toán cân đối giữa hỗ trợ sản xuất, kinh doanh với bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.