Ngay sau thiên tai, chính quyền địa phương khẩn trương rà soát, thống kê mức độ thiệt hại; hướng dẫn người dân khôi phục những diện tích còn khả năng sản xuất, tập trung đưa khu vực sản xuất trở lại trạng thái bình thường.
Theo kết quả rà soát của Ủy ban nhân dân xã Mường Than, mưa lũ gây thiệt hại hơn 304 ha lúa, hoa màu, cây ăn quả và chè; trong đó, 50 ha thiệt hại dưới 70%, hơn 254 ha thiệt hại hơn 70%. Thiên tai còn làm chết, cuốn trôi 200 con gia súc, hơn 8.000 con gia cầm và hơn 13 ha ao nuôi thủy sản. Diện tích thiệt hại lớn, số hộ bị ảnh hưởng nhiều trong khi lực lượng cán bộ xã mỏng khiến công tác thống kê gặp không ít khó khăn. Ngay sau mưa lũ, xã thành lập ba tổ công tác, tổ chức kiểm tra thực tế, thống kê, xác minh, đánh giá mức độ thiệt hại trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và các tài sản khác. Một số sở, ngành liên quan cũng cử cán bộ trực tiếp hỗ trợ địa phương.
Cùng với đó, các tổ công tác rà soát, xác định đối tượng được hỗ trợ, loại hình sản xuất, diện tích, số lượng và mức độ thiệt hại theo quy định; bảo đảm khách quan, chính xác, công khai, minh bạch và kịp thời. Do khối lượng công việc lớn, số hộ bị ảnh hưởng nhiều, đến đầu tháng 9 xã mới hoàn thành thống kê chi tiết thiệt hại đến từng hộ. Kết quả rà soát cho thấy gần 50 ha đất sản xuất còn khả năng phục hồi; trong đó, hơn 10 ha dự kiến được khôi phục sớm để gieo trồng ngô, khoai và các loại cây ngắn ngày, diện tích còn lại tiếp tục cải tạo theo điều kiện thực tế.
Theo ông Cao Khánh Toàn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, ngay sau mưa lũ, chính quyền xã kiểm tra, xác định những diện tích còn khả năng khôi phục, đồng thời chỉ đạo các bản hướng dẫn người dân cấy dặm, gieo sạ lại đối với diện tích còn bảo đảm điều kiện sản xuất. Nhờ đó, người dân đã khôi phục hơn 6,5 ha lúa tại các bản Nà Xa, Nà Phái và Ngà Phát; chuyển đổi hơn 4,2 ha đất lúa sang trồng các loại cây ngắn ngày như lạc, đậu tương, ngô, khoai tại Nà Xa, Ngà Phát, Bản Chít... Diện tích còn lại bị vùi lấp bởi lớp cát dày từ 30 đến khoảng 70 cm, chưa thể khôi phục ngay để gieo trồng cây ngắn ngày.
Hiện, một số hộ dân cải tạo diện tích bị ảnh hưởng bằng cách đắp bờ, vận chuyển cát ra khỏi diện tích canh tác. Một số hộ có điều kiện sử dụng máy móc, song do lớp cát quá dày, phần lớn phải làm thủ công nên tiến độ chậm. Đối với những diện tích lớn bị đá vùi lấp hoàn toàn, việc cải tạo, khôi phục gặp nhiều khó khăn, thậm chí không thể thực hiện.
Trong khi người dân từng bước khôi phục diện tích sản xuất, việc ổn định dòng chảy, hạn chế nguy cơ nước, đất, đá tiếp tục tràn vào khu dân cư và khu vực sản xuất cũng trở nên cấp thiết. Trước tình hình đó, tỉnh Lai Châu phê duyệt, triển khai dự án thanh thải dòng chảy tại vùng lũ Mường Than theo lệnh xây dựng khẩn cấp. Dự án khởi công ngày 3/8, thanh thải khoảng 4,6 km với mặt cắt dòng chảy rộng từ 20 đến 40m, tổng kinh phí hơn 13 tỷ đồng. Công trình nhằm thu gom, dẫn nước từ các khe, giảm nguy cơ nước lũ tràn vào khu dân cư và khu vực sản xuất.
Để bảo đảm tiến độ, Ban Quản lý dự án các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh huy động hàng chục máy xúc, phương tiện, khẩn trương khơi thông lòng suối, đắp đê quai ngăn dòng chảy. Đến nay, dòng chảy cơ bản được ổn định, hạn chế nước, đất, đá tràn vào khu dân cư và khu vực sản xuất. Ông Lương Việt Thảo, Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh cho biết, đơn vị đã chỉ đạo nhà thầu huy động tối đa máy móc, tổ chức thi công cả ngày lẫn đêm; có thời điểm triển khai ba ca, quyết tâm hoàn thành thanh thải dòng chảy trong 60 ngày, tạo điều kiện để người dân sớm khôi phục đồng ruộng, trở lại sản xuất.
Theo ông Cao Khánh Toàn, việc khẩn trương khôi phục sản xuất là nhiệm vụ rất cấp thiết. Địa phương đang triển khai đồng bộ các giải pháp khắc phục thiên tai, từng bước đưa hoạt động sản xuất trở lại. Ủy ban nhân dân xã đã có tờ trình đề xuất tỉnh hỗ trợ theo quy định hơn 4 tỷ đồng cho các hộ dân bị thiệt hại về nông nghiệp và sản xuất. Cùng với đó, các hộ dân cũng đề nghị được hỗ trợ kinh phí, máy móc để cải tạo những diện tích còn khả năng phục hồi, nhất là các khu vực bị cát đá vùi lấp dày.
Khôi phục sản xuất ở Mường Than đang được triển khai đồng thời theo hướng cứu những diện tích còn khả năng canh tác và xử lý dòng chảy để tạo điều kiện ổn định cho vùng sản xuất. Khi những phần việc cấp bách được hoàn thành, người dân mới có thêm điều kiện từng bước đưa đất trở lại sản xuất, khôi phục sinh kế.
