Thời gian gần đây, Thái Nguyên xuất hiện một ổ dịch bệnh dại động vật tại thôn Thạch Ngõa, xã Thượng Minh. Một trường hợp ở xóm An Bình, xã Đồng Hỷ tử vong do bệnh dại. Thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh cho thấy, năm nào trên địa bàn cũng có người tử vong vì bệnh dại lây nhiễm từ chó, mèo nhà. Nguyên nhân chủ yếu là do một số người dân chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ về sự nguy hiểm của bệnh truyền nhiễm này, chưa coi trọng tiêm vắc-xin phòng bệnh để bảo vệ chó, mèo nhà và sức khỏe, tính mạng các thành viên trong gia đình.
Gia đình anh Trần Văn Đông ở xóm Kha Sơn, xã Kha Sơn nuôi ba con chó, nhưng cả ba chưa được tiêm vắc-xin phòng dại; mặc dù đã được thông báo trên loa của xóm, nhưng khi cán bộ thú y đến thì không có gia chủ ở nhà, hôm khác lại không bắt được chó để tiêm. Tương tự như vậy, khu vực gia đình anh Đông sinh sống có gần 10 gia đình, nhà nào cũng nuôi từ một đến ba con chó, nhưng số lượng chó được tiêm vắc-xin phòng dại chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Hằng năm, địa phương triển khai tiêm vắc-xin phòng dại cho đàn chó, mèo định kỳ vào hai đợt chính: Đợt 1 (tháng 3 và tháng 4), đợt 2 (tháng 9 và tháng 10); ngoài ra thực hiện tiêm phòng bổ sung hằng tháng trong năm. Căn cứ số liệu thống kê chó, mèo trên địa bàn, năm 2026 ngành thú y đã có kế hoạch tiêm khoảng 188 nghìn liều vắc-xin phòng dại cho chó, mèo, tương đương từ 70% trở lên số lượng chó, mèo hiện có được tiêm. Đến tháng 7/2026, kết quả triển khai tiêm phòng dại trên địa bàn tỉnh là 136.477 liều, đạt 72,6% so với kế hoạch, đạt 52,5% so với tổng đàn...
Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Thái Nguyên đánh giá, tỷ lệ tiêm vắc-xin phòng dại cho đàn chó, mèo hằng năm chỉ đạt từ 45-55% tổng đàn; không đồng đều giữa các địa phương như khoảng 85% số chó, mèo tại các phường được tiêm, trong khi đó chỉ có khoảng 25% đến 40% số chó, mèo tại các xã miền núi, vùng dân tộc thiểu số được tiêm. Trong khi việc tiêm phòng dại cho đàn chó, mèo trên địa bàn tỉnh gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là do địa bàn rộng, dân cư sinh sống phân tán, phần lớn đàn chó nuôi trong dân đều theo phương thức nuôi thả tự do, không xích nhốt, người dân một số nơi hiểu biết về bệnh dại còn hạn chế, chưa nhận thức được tính chất nguy hiểm của bệnh truyền nhiễm này dẫn đến chưa tích cực tiêm phòng. Vai trò tổ chức, chỉ đạo thực hiện công tác phòng bệnh dại của chính quyền một số địa ph ương ch ưa thể hiện rõ, chưa quyết liệt, thường phó thác việc tổ chức tiêm phòng dại đàn chó cho thú y xã; không cương quyết xử phạt chủ nuôi không chấp hành tiêm phòng bắt buộc vắc-xin dại cho chó, mèo nuôi...
Mặt khác, việc giám sát, quản lý đàn chó tại các địa phương còn lỏng lẻo, nuôi không đăng ký, không quản lý chặt chẽ được tổng đàn, sự biến động về số lượng chó, mèo nuôi, nhập đàn do kinh doanh, mua bán chó thương phẩm; chưa kiểm soát được việc vận chuyển chó của các tiểu thương nhỏ lẻ. Ý thức chủ động, tích cực phòng ngừa bệnh dại của các đối tượng bị phơi nhiễm với vi-rút dại chưa cao, như người giết mổ chó, người khi bị chó cắn chưa chủ động đi tiêm phòng, vẫn còn hiện tượng đi thử thuốc nam.
Khắc phục những hạn chế này, hằng năm, tỉnh Thái Nguyên giao chỉ tiêu cho các xã tiêm vắc-xin phòng dại cho đàn chó, mèo đạt ít nhất từ 70% tổng đàn trở lên; yêu cầu chính quyền các xã, phường quyết liệt, thực hiện biện pháp chế tài đối với chủ chó, mèo không tiêm, không rọ mõm khi thả chó ra đường; hệ thống y tế dự phòng tăng cường tuyên truyền, vận động làm chuyển biến ý thức phòng dại của người dân nhằm từng bước loại trừ bệnh truyền nhiễm này ra khỏi cộng đồng.
Chi cục trưởng Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Đinh Thị Hồng Chiêm cho biết: “Chúng tôi đang đôn đốc các địa phương rà soát thống kê, triển khai tiêm phòng dại cho đàn chó, mèo chưa được tiêm phòng đợt 1/2026 để đưa vào diện tiêm phòng đợt 2 trong tháng 9 và tháng 10/2026”.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh khuyến cáo, khi bị chó, mèo cắn, dù con vật có mắc bệnh dại hay không, người bị cắn cần xử trí vết thương và dự phòng bệnh dại càng sớm càng tốt. Trước hết, rửa kỹ vết thương nhiều lần bằng nước sạch và xà-phòng hoặc chất tẩy rửa phù hợp, sau đó băng bó và đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ tư vấn, xử trí và chỉ định biện pháp dự phòng phù hợp.
