Thách thức với triển vọng tăng trưởng

Dù phải trải qua những cú sốc liên tiếp trong năm vừa qua, nền kinh tế thế giới vẫn đứng vững và tránh được nguy cơ suy thoái trên diện rộng. Nhờ vậy, tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong ngắn hạn được dự báo ​​sẽ ổn định, song vẫn ở mức thấp bởi những yếu tố gây bất ổn dai dẳng.
Hình ảnh Báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới năm 2025 của Liên hợp quốc. (Ảnh un.org)
Hình ảnh Báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới năm 2025 của Liên hợp quốc. (Ảnh un.org)

Báo cáo do Liên hợp quốc công bố gần đây dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 duy trì ở mức 2,8%, không đổi so với năm 2024. Tăng trưởng toàn cầu năm 2026 dự kiến đạt 2,9%, vẫn thấp hơn mức tăng trưởng trung bình 3,2% trong giai đoạn 2010-2019 trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát.

Theo báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới năm 2025, những con số nêu trên cho thấy nền kinh tế thế giới vẫn đối mặt không ít thách thức.

Báo cáo của Liên hợp quốc dự đoán rằng, tăng trưởng kinh tế Mỹ giảm trong năm 2025 do thị trường lao động suy yếu và chi tiêu công giảm, song sẽ phục hồi nhẹ vào năm 2026. Trong khi đó, nền kinh tế châu Âu dần phục hồi nhờ lạm phát giảm và thị trường lao động được cải thiện. Dù vậy, bất ổn địa chính trị, tăng trưởng năng suất yếu và già hóa dân số sẽ hạn chế nỗ lực vực dậy nền kinh tế của Lục địa già. Nền kinh tế khu vực Đông Á dự kiến duy trì đà tăng trưởng, với động lực chính là tiêu dùng tư nhân. Nam Á được dự đoán tiếp tục là khu vực tăng trưởng nhanh nhất, nhờ sự phát triển kinh tế ấn tượng của Ấn Độ. Tăng trưởng kinh tế của châu Phi sẽ cải thiện ở mức khiêm tốn nhờ sự phục hồi của các "đầu tàu" là Ai Cập, Nigeria và Nam Phi. Tuy nhiên, xung đột, nợ công cao và những thách thức liên quan khí hậu tiếp tục đè nặng lên triển vọng của khu vực này.

Lạm phát trong năm qua được kiềm chế phần nào là nhờ các chính sách "thắt lưng buộc bụng" mà nhiều quốc gia áp dụng. Lạm phát toàn cầu năm 2025 được dự báo duy trì xu hướng giảm, xuống còn 3,4%. Tuy nhiên, nhiều nước đang phát triển vẫn đương đầu áp lực lạm phát dai dẳng, trong đó có những nước phải đối mặt lạm phát ở mức hai chữ số. Lạm phát giá lương thực vẫn là vấn đề cấp bách đối với gần một nửa số nước đang phát triển. Điều này làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực, nhất là ở các quốc gia có thu nhập thấp vốn chật vật với xung đột, kinh tế bất ổn và các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt.

Báo cáo của Liên hợp quốc cảnh báo rằng, tình trạng lạm phát giá lương thực kéo dài, cùng tăng trưởng chậm, có thể đẩy thêm hàng triệu người vào cảnh đói nghèo. Ngoài ra, gánh nặng nợ công và khả năng tiếp cận nguồn tài chính quốc tế hạn chế tiếp tục cản trở tiến trình phục hồi, cũng như tiến độ thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) của các quốc gia Nam bán cầu.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có chung cái nhìn với báo cáo của Liên hợp quốc về tổng thể bức tranh kinh tế thế giới thời gian tới. IMF cũng dự báo rằng, tăng trưởng toàn cầu sẽ ổn định và lạm phát tiếp tục giảm.

Dù vậy, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho rằng, triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới vẫn ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Theo bà Georgieva, hầu hết các quốc gia cần giảm các khoản chi sau khi đã mạnh tay chi tiêu trong đại dịch, đồng thời áp dụng các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng theo hướng bền vững.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, mối liên kết giữa các nền kinh tế ngày càng khăng khít cũng đồng nghĩa với việc những tác động lên mỗi mắt xích đều sẽ ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhấn mạnh điều này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres khẳng định, mỗi quốc gia đều là một phần của giải pháp cho các cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Ông Guterres nêu rõ, các quốc gia thành viên Liên hợp quốc đã thông qua Hiệp ước vì Tương lai vào tháng 9/2024. Hiệp ước bao gồm các cam kết đầy tham vọng nhằm cải cách hệ thống tài chính quốc tế, tăng cường năng lực cho vay của các ngân hàng phát triển đa phương, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn phục vụ phát triển và chống biến đổi khí hậu...

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi, lộ trình đã được vạch ra và các quốc gia cần thực hiện các cam kết nhằm đưa thế giới hướng tới một tương lai thịnh vượng và bền vững cho mọi người dân. Khi mà tình hình thế giới vẫn khó đoán định, hợp tác đa phương và các chính sách thận trọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tăng trưởng ổn định, hướng tới hiện thực hóa các SDG.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.