Thách thức với triển vọng tăng trưởng

Dù phải trải qua những cú sốc liên tiếp trong năm vừa qua, nền kinh tế thế giới vẫn đứng vững và tránh được nguy cơ suy thoái trên diện rộng. Nhờ vậy, tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong ngắn hạn được dự báo ​​sẽ ổn định, song vẫn ở mức thấp bởi những yếu tố gây bất ổn dai dẳng.
Hình ảnh Báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới năm 2025 của Liên hợp quốc. (Ảnh un.org)
Hình ảnh Báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới năm 2025 của Liên hợp quốc. (Ảnh un.org)

Báo cáo do Liên hợp quốc công bố gần đây dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 duy trì ở mức 2,8%, không đổi so với năm 2024. Tăng trưởng toàn cầu năm 2026 dự kiến đạt 2,9%, vẫn thấp hơn mức tăng trưởng trung bình 3,2% trong giai đoạn 2010-2019 trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát.

Theo báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới năm 2025, những con số nêu trên cho thấy nền kinh tế thế giới vẫn đối mặt không ít thách thức.

Báo cáo của Liên hợp quốc dự đoán rằng, tăng trưởng kinh tế Mỹ giảm trong năm 2025 do thị trường lao động suy yếu và chi tiêu công giảm, song sẽ phục hồi nhẹ vào năm 2026. Trong khi đó, nền kinh tế châu Âu dần phục hồi nhờ lạm phát giảm và thị trường lao động được cải thiện. Dù vậy, bất ổn địa chính trị, tăng trưởng năng suất yếu và già hóa dân số sẽ hạn chế nỗ lực vực dậy nền kinh tế của Lục địa già. Nền kinh tế khu vực Đông Á dự kiến duy trì đà tăng trưởng, với động lực chính là tiêu dùng tư nhân. Nam Á được dự đoán tiếp tục là khu vực tăng trưởng nhanh nhất, nhờ sự phát triển kinh tế ấn tượng của Ấn Độ. Tăng trưởng kinh tế của châu Phi sẽ cải thiện ở mức khiêm tốn nhờ sự phục hồi của các "đầu tàu" là Ai Cập, Nigeria và Nam Phi. Tuy nhiên, xung đột, nợ công cao và những thách thức liên quan khí hậu tiếp tục đè nặng lên triển vọng của khu vực này.

Lạm phát trong năm qua được kiềm chế phần nào là nhờ các chính sách "thắt lưng buộc bụng" mà nhiều quốc gia áp dụng. Lạm phát toàn cầu năm 2025 được dự báo duy trì xu hướng giảm, xuống còn 3,4%. Tuy nhiên, nhiều nước đang phát triển vẫn đương đầu áp lực lạm phát dai dẳng, trong đó có những nước phải đối mặt lạm phát ở mức hai chữ số. Lạm phát giá lương thực vẫn là vấn đề cấp bách đối với gần một nửa số nước đang phát triển. Điều này làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực, nhất là ở các quốc gia có thu nhập thấp vốn chật vật với xung đột, kinh tế bất ổn và các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt.

Báo cáo của Liên hợp quốc cảnh báo rằng, tình trạng lạm phát giá lương thực kéo dài, cùng tăng trưởng chậm, có thể đẩy thêm hàng triệu người vào cảnh đói nghèo. Ngoài ra, gánh nặng nợ công và khả năng tiếp cận nguồn tài chính quốc tế hạn chế tiếp tục cản trở tiến trình phục hồi, cũng như tiến độ thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) của các quốc gia Nam bán cầu.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có chung cái nhìn với báo cáo của Liên hợp quốc về tổng thể bức tranh kinh tế thế giới thời gian tới. IMF cũng dự báo rằng, tăng trưởng toàn cầu sẽ ổn định và lạm phát tiếp tục giảm.

Dù vậy, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho rằng, triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới vẫn ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Theo bà Georgieva, hầu hết các quốc gia cần giảm các khoản chi sau khi đã mạnh tay chi tiêu trong đại dịch, đồng thời áp dụng các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng theo hướng bền vững.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, mối liên kết giữa các nền kinh tế ngày càng khăng khít cũng đồng nghĩa với việc những tác động lên mỗi mắt xích đều sẽ ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhấn mạnh điều này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres khẳng định, mỗi quốc gia đều là một phần của giải pháp cho các cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Ông Guterres nêu rõ, các quốc gia thành viên Liên hợp quốc đã thông qua Hiệp ước vì Tương lai vào tháng 9/2024. Hiệp ước bao gồm các cam kết đầy tham vọng nhằm cải cách hệ thống tài chính quốc tế, tăng cường năng lực cho vay của các ngân hàng phát triển đa phương, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn phục vụ phát triển và chống biến đổi khí hậu...

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi, lộ trình đã được vạch ra và các quốc gia cần thực hiện các cam kết nhằm đưa thế giới hướng tới một tương lai thịnh vượng và bền vững cho mọi người dân. Khi mà tình hình thế giới vẫn khó đoán định, hợp tác đa phương và các chính sách thận trọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tăng trưởng ổn định, hướng tới hiện thực hóa các SDG.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.