Tạo nền tảng tư duy về sở hữu trí tuệ

Phần lớn học sinh chưa từng tiếp cận với kiến thức về sở hữu trí tuệ nhưng các em cho biết đều sẵn sàng đón nhận các kiến thức mới này. Điều đó cho thấy việc giáo dục sở hữu trí tuệ trong nhà trường vẫn còn là vấn đề mới, chưa được quan tâm, triển khai một cách bài bản và thường xuyên.
Các em học sinh Trường THCS Giáp Bát sáng tạo các mô hình hữu ích trong Ngày hội STEM.
Các em học sinh Trường THCS Giáp Bát sáng tạo các mô hình hữu ích trong Ngày hội STEM.

Để phát triển đồng bộ và bền vững hệ thống sở hữu trí tuệ quốc gia, vấn đề giáo dục sở hữu trí tuệ cho thế hệ trẻ, nhất là từ học sinh phổ thông là một trong những việc làm cần thiết đã được nhiều quốc gia triển khai hiệu quả, từng bước hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ trong cộng đồng, góp phần tạo dựng một xã hội văn minh, tiên tiến.

Thời gian qua, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với nhiều đơn vị, trường học đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, nâng cao năng lực về sở hữu trí tuệ cho cộng đồng nói chung và giới trẻ nói riêng dưới nhiều hình thức. Tuy nhiên, giáo dục sở hữu trí tuệ trong giới trẻ, nhất là đối với học sinh vẫn còn là vấn đề mới, chưa được triển khai một cách bài bản và thường xuyên.

Khảo sát của Cục Sở hữu trí tuệ với 800 học sinh đến từ các trường học cho thấy, 74% số học sinh tiểu học và 87% số học sinh trung học cơ sở cho biết chưa bao giờ được tiếp cận với kiến thức về sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, phần lớn các em đều cho biết sẵn sàng đón nhận các kiến thức mới này. Em Đặng Hoàng Gia Bảo, học sinh lớp 6 Trường trung học cơ sở Giáp Bát (Hoàng Mai, Hà Nội) là một thí dụ. Với mô hình “Trang trại ước mơ” được làm từ vật liệu tái chế, em không chỉ đoạt giải tại cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên và nhi đồng thành phố, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo học đường.

Trong các chương trình giáo dục hiện hành, hoạt động đào tạo STEM, STEAM tại các nhà trường còn thiếu nội dung liên quan đến sở hữu trí tuệ và khởi nghiệp sáng tạo.

Theo các chuyên gia, mặc dù sở hữu trí tuệ là một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế tri thức, nhưng nhận thức về giá trị của sở hữu trí tuệ trong cộng đồng giáo dục và xã hội vẫn còn hạn chế. Lĩnh vực này hiện vẫn là khoảng trống trong nhà trường, chưa được quan tâm lồng ghép và đưa vào chương trình giảng dạy một cách đầy đủ. Phần lớn giáo viên ít được tập huấn, chưa được đào tạo chuyên sâu về sở hữu trí tuệ và thiếu tài liệu giảng dạy phù hợp, làm giảm hiệu quả trong việc truyền đạt kiến thức cho học sinh.

Trong các chương trình giáo dục hiện hành, hoạt động đào tạo STEM, STEAM tại các nhà trường còn thiếu nội dung liên quan đến sở hữu trí tuệ và khởi nghiệp sáng tạo. Điều này khiến học sinh ít có cơ hội tiếp cận với những kiến thức thiết thực về lĩnh vực này, dù tiềm năng sáng tạo trong lứa tuổi học sinh là rất lớn.

Theo cô giáo Đỗ Thị Thu Hà, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Giáp Bát (Hoàng Mai, Hà Nội), sở hữu trí tuệ có vai trò quan trọng trong việc hình thành tư duy sáng tạo của các em nhưng nội dung này vẫn chưa được tích hợp đầy đủ vào chương trình giảng dạy.

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 23 triệu học sinh, là lực lượng tiềm năng trong việc lan tỏa nhận thức về đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ, góp phần hình thành thế hệ công dân sáng tạo trong tương lai. Thực tế cho thấy ngành giáo dục đã có nhiều hoạt động nhằm khơi dậy đam mê sáng tạo trong học sinh như các cuộc thi vẽ tranh, sân chơi sáng tạo STEM, STEAM... tạo những nền tảng tốt để tích hợp giáo dục sở hữu trí tuệ, giúp học sinh hiểu được giá trị của sản phẩm trí tuệ do chính mình tạo ra.

Cô giáo Hoàng Thúy Nga, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tân Định (Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết, với sự hỗ trợ của Cục Sở hữu trí tuệ và các đơn vị liên quan, việc thí điểm giảng dạy kiến thức về sở hữu trí tuệ trong nhà trường đã mang lại những kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn khi triển khai chính thức nội dung này vào các tiết học chính khóa do chưa có quy định cụ thể từ cơ quan quản lý.

Theo ông Trần Giang Nam, Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo), để đẩy mạnh giáo dục sở hữu trí tuệ trong nhà trường, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng các chương trình hành động cụ thể, đưa nội dung này vào kế hoạch nhiệm vụ trọng tâm năm học tại các trường phổ thông. Đồng thời, ngành giáo dục cần sắp xếp thời lượng học tập hợp lý, đào tạo giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất và tận dụng sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế như Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) để hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ ngay trong thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh Hội thảo tại Hà Nội.

Xây dựng và phát triển các mạng lưới chuyên gia, trí thức trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược

Hội thảo là cơ hội để các bên cùng trao đổi, tìm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các mạng lưới chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, hướng tới mục tiêu không chỉ kết nối nguồn lực mà còn tạo ra các dự án, sản phẩm và kết quả hợp tác cụ thể phục vụ phát triển đất nước.

Đại diện VNPT VinaPhone và VAEDR ký kết hợp tác. (Ảnh: Ban tổ chức)

VNPT VinaPhone và VAEDR hợp tác phát triển hệ sinh thái học liệu số

Tổng Công ty Dịch vụ Viễn thông (VNPT VinaPhone) và Hiệp hội Sách Giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam (VAEDR) đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác (MOU) về phát triển và kinh doanh hệ sinh thái học liệu số trên phạm vi toàn quốc, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục.

Các kỹ sư giám sát hệ thống sản xuất dựa trên AI trong một nhà máy (Ảnh ADOBE STOCK)

AI với khả năng thích ứng trên thị trường lao động

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động sâu sắc đến thị trường lao động toàn cầu. Quá trình chuyển đổi số cùng những thay đổi trong nhu cầu của người lao động và doanh nghiệp thúc đẩy thị trường lao động chuyển dịch theo hướng linh hoạt hơn. 

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có tối thiểu 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ chiến lược, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và chủ động tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. (Thiết kế: Mai Huyên)

Tạo bứt phá chiến lược, đưa Việt Nam làm chủ công nghệ cốt lõi, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu

Chương trình quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược vừa được ban hành với những mục tiêu bứt phá: Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu làm chủ tối thiểu 4 công nghệ chiến lược, hình thành ít nhất 20 doanh nghiệp nòng cốt; tạo tiền đề vững chắc để phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng.

UAV sử dụng trong tuyến giao hàng Cần Giờ-Vũng Tàu.

Nền móng vận hành kinh tế tầm thấp

Kinh tế tầm thấp mở ra một không gian phát triển mới, còn hạ tầng số chính là nền móng để không gian ấy vận hành hiệu quả. Làm chủ những hạ tầng này sẽ quyết định khả năng hình thành hệ sinh thái kinh tế tầm thấp và trở thành thước đo năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia trong các ngành công nghệ chiến lược của tương lai.

Kiểm chứng thông tin là kỹ năng quan trọng nhất của người dùng trên không gian mạng.

Thuật toán mạng xã hội bị lợi dụng cho các kịch bản lừa đảo

Chỉ với vài dòng lệnh, các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay có thể tạo ra một bài viết, hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo với chất lượng rất cao. Tuy nhiên điều khiến tin giả và các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao lan truyền với tốc độ chóng mặt chính là thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng mạng xã hội.

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng phát biểu tại Hội nghị triển khai hoạt động khoa học và công nghệ năm 2026. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Đại học cần chuyển mạnh từ "nghiên cứu để công bố" sang tạo sản phẩm phục vụ phát triển đất nước

Hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các cơ sở giáo dục đại học trong thời gian tới cần chú trọng hướng tới việc tìm lời giải để chuyển các chủ trương, chính sách mới thành năng lực nghiên cứu thực chất; thành công nghệ, sản phẩm, nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp cụ thể cho sự phát triển của đất nước.

Lễ khởi động dự án quy tụ đại diện từ các cơ quan chính phủ, các đối tác phát triển, khu vực tư nhân, cộng đồng học thuật, các tổ chức thanh niên cùng các bên liên quan trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. (Ảnh: HNV)

Thử thách thanh niên đổi mới sáng tạo vì cộng đồng bền vững

Các nhà đổi mới sáng tạo trẻ trên toàn quốc sẽ có cơ hội nhận được khoản hỗ trợ lên tới 15.000 USD, sự cố vấn từ các chuyên gia, các cơ hội thử nghiệm thực tế và tham gia chuyến tham quan, học tập về đổi mới sáng tạo tại Hàn Quốc thông qua dự án RE:ACT - Thử thách thanh niên đổi mới sáng tạo vì cộng đồng bền vững.

Các đồng chí lãnh đạo Ủy ban nhân dân dân tỉnh Đắk Lắk và các sở, ngành ấn nút công bố ra mắt “Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP, du lịch thôn buôn trên nền tảng số của tỉnh Đắk Lắk”.

Đắk Lắk ra mắt bản đồ số nông sản, du lịch thôn, buôn và triển khai chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” số hóa dữ liệu vùng trồng sầu riêng

Việc đưa vào vận hành hệ thống “Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP và du lịch thôn buôn" và triển khai chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” số hóa dữ liệu, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng là một bước đi chiến lược, tích hợp đồng bộ công nghệ số vào chuỗi giá trị nông nghiệp...

Tỉnh Vĩnh Long tổ chức Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031. (Ảnh: LÊ HOÀNG TRUNG)

Vĩnh Long tập trung đưa khoa học-kỹ thuật vào cuộc sống

Ngày 7/8, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, nhằm tổng kết kết quả hoạt động và đề ra phương hướng phát huy vai trò đội ngũ trí thức trong nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Các thí sinh đang tập trung hoàn thiện và vận hành robot nhiệm vụ trên sa bàn thi đấu. (Ảnh: LƯƠNG TÙNG)

Gia Lai: 107 đội thi tranh tài vòng chung kết cấp tỉnh cuộc thi Robotacon Wro 2026

Trong các ngày 7-8/8, tại Trung tâm khám phá khoa học và đổi mới sáng tạo (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) diễn ra vòng chung kết cấp tỉnhcuộc thi Robotacon Wro 2026. Đây là bước đi chiến lược nhằm phát hiện tài năng trẻ, tạo bước đệm chuẩn bị cho vòng chung kết toàn quốc mở rộng và các đấu trường Robotics quốc tế đỉnh cao.