Ngày 10/2 (ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại Di sản Văn hóa thế giới Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (phường Ba Đình, Hà Nội), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội tổ chức tái hiện loạt nghi lễ cung đình đón xuân với chủ đề “Tống cựu nghênh tân”.
Tết Nguyên đán là lễ tiết lớn nhất và thiêng liêng nhất trong năm, đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
Không chỉ là dịp sum họp gia đình, Tết còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là lúc con người hướng về tổ tiên, các bậc thần linh, cầu mong một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Theo truyền thống, các hoạt động đón Tết Nguyên đán bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp năm trước và kéo dài đến mùng 7 tháng Giêng năm sau, với nhiều phong tục, nghi lễ.
Trong đó, dưới thời quân chủ, với quan niệm hoàng đế là “thiên tử”, triều đình tổ chức nhiều nghi lễ đón Tết với mong ước mưa thuận, gió hòa, muôn dân ấm no, hạnh phúc.
Những nghi lễ này vốn được xem là linh hồn của đời sống cung đình xưa.
Trên cơ sở những tài liệu từ xa xưa để lại, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội đã phục dựng, phỏng dựng nhiều nghi lễ.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh: Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới không chỉ là nơi lưu giữ những dấu ấn rực rỡ của lịch sử dân tộc, mà còn là linh hồn của Thủ đô nghìn năm văn hiến.
Việc tổ chức tái hiện các nghi lễ cung đình truyền thống thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của thành phố Hà Nội trong công tác bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô Hà Nội “Văn hiến-Bản sắc-Sáng tạo”.
Đón xuân Bính Ngọ, trong ngày 23 tháng Chạp, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội đã tái hiện những nghi lễ tiêu biểu gồm: Lễ cúng Táo quân, lễ Tiến lịch, lễ thướng tiêu (dựng cây nêu), lễ đổi gác. Các nghi lễ đều được thực hiện trên cơ sở những tài liệu cổ, có sự tham gia đóng góp ý kiến của nhiều chuyên gia.
Thông qua chương trình tái hiện nghi lễ “Tống cựu nghinh tân”, công chúng không chỉ được tìm hiểu về lễ tiến lịch - nghi thức dâng lịch cho vua, ban phát lịch cho triều đình và dân gian, lễ thướng tiêu với hình ảnh cây nêu trừ tà, đón xuân, nghi lễ thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo về trời, hay lễ đổi gác nghiêm ngặt trong cấm thành, mà còn cảm nhận rõ nét tinh thần văn hóa, tín ngưỡng và trật tự lễ nghi của xã hội phong kiến Việt Nam xưa.
Việc phục dựng và giới thiệu các nghi lễ truyền thống trong không gian Hoàng thành Thăng Long không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, mà còn giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu hơn về cội nguồn, về những giá trị tinh thần đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.
Qua đó, Tết Nguyên đán không chỉ là một lễ hội, mà còn là một di sản sống, tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống đương đại.
