Tái hiện tục đón Tết Đoan ngọ thời Lê Trung Hưng tại Hoàng thành Thăng Long

Nhân dịp Tết Đoan ngọ (ngày 5/5 Âm lịch, tức ngày 31/5/2025), tại khu di sản Hoàng thành Thăng Long (quận Ba Đình, Hà Nội), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội tổ chức trưng bày, giới thiệu nhiều nét văn hóa truyền thống về dịp Tết đặc biệt này. Các hoạt động diễn ra từ nay đến hết ngày 1/6.
Giới thiệu không gian đón Tết Đoan ngọ cung đình tại Hoàng thành Thăng Long.
Giới thiệu không gian đón Tết Đoan ngọ cung đình tại Hoàng thành Thăng Long.

Trong văn hóa cổ truyền, Tết Đoan ngọ là một dịp quan trọng. Dân gian lưu truyền câu ca: “Tháng Tư đong đậu nấu chè/ Ăn tết Đoan ngọ trở về tháng Năm”.

Tết được gọi với nhiều cái tên khác nhau như Đoan ngọ, Đoan dương, Đoan ngũ hay dân gian còn gọi là Tết “giết sâu bọ”.

Cứ đến mồng 5 tháng 5 âm lịch, từ chốn cung đình cho đến những miền quê, mọi người đều hân hoan đón Tết Đoan ngọ.

Trong dịp Tết Đoan Ngọ 2025, tại khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội triển khai trưng bày chủ đề “Tết Đoan ngọ xưa và nay”.

Trưng bày gồm hai phần: Tết Đoan ngọ dân gian truyền thống và Tết Đoan ngọ trong cung đình thời Lê Trung Hưng.

Trong đó, không gian trưng bày tết Đoan ngọ dân gian tái hiện một số phong tục trong dịp này. Phong tục thờ cúng các vị thần linh và tổ tiên với ý nghĩa người dân dâng lên trời đất, thần linh, tổ tiên những sản vật trái cây đầu mùa với tấm lòng biết ơn và cầu mong mùa màng không bị sâu bọ phá hoại, con cháu mạnh khỏe, bình an; phong tục “giết sâu bọ”.

Tháng 5 âm lịch thời tiết nóng nực, bắt đầu mùa có nhiều dịch bệnh. Phong tục “giết sâu bọ” thường là: Ăn quả trứng luộc, rượu nếp, bánh ú tro, bánh đa, chè kê... để sâu bọ “say”, ăn tiếp trái cây có hương vị chua chát để sâu bọ “chết”.

Nhằm tiêu độc, người lớn còn uống rượu hùng hoàng hoặc rượu xương bồ, nước dừa...

Ngoài ra, vào Tết Đoan Ngọ, người Việt còn có tục đeo cho trẻ nhỏ chùm bùa ngũ sắc (bùa tua, bùa túi) ở ngực và buộc chỉ ngũ sắc ở cổ tay... với quan niệm chỉ ngũ sắc ứng với màu ngũ hành giúp trừ tà.

Các hiện vật trưng bày đã Trung tâm phục dựng lại theo nguồn tư liệu ảnh của Henri Oger, Nguyễn Văn Huyên; Bảo tàng Quai Branly (Pháp).

Giới thiệu một số loại thuốc nam gắn với tục hái thuốc trong dịp Tết Đoan ngọ.

Giới thiệu một số loại thuốc nam gắn với tục hái thuốc trong dịp Tết Đoan ngọ.

Ngoài ra, Ban tổ chức còn giới thiệu phong tục đi hái thuốc, khảo cây... Không gian trưng bày được tái hiện chân thực, giúp du khách có thể tiếp cận và cảm nhận được nét độc đáo, ý nghĩa của các phong tục tết của người dân.

Điểm nhấn của không gian trưng bày là hình tượng con giáp - linh vật rắn của năm Ất Tỵ được kết từ các loại lá cây thân thuộc. Đây là một tác phẩm nghệ thuật đẹp, sáng tạo, trở thành một điểm check-in ấn tượng cho du khách.

Không gian Tết Đoan ngọ trong cung đình thời Lê Trung Hưng giới thiệu các nghi lễ cúng tế tổ tiên, lễ thiết triều, lễ ban quạt, lễ ban yến... được phỏng dựng lại qua hệ thống tranh vẽ dựa trên các tư liệu lịch sử.

Trong đó nổi bật là mô hình chiếc quạt lớn trên có đề bài thơ được phỏng dựng, nhằm ghi dấu lại sự kiện vua Lê Hiến Tông (1498-1504) làm thơ đề trên quạt vào dịp Tết Đoan ngọ để gửi gắm những tâm tư, trăn trở của mình trong việc chính sự, trị vì đất nước.

Bên cạnh đó, Ban tổ chức còn giới thiệu không gian lễ ban quạt được phỏng dựng qua mô hình quan Tư lễ ban quạt cho các quan trong triều.

Trong dịp này, Trung tâm đã phối hợp trưng bày quy trình, dụng cụ làm quạt và bộ sưu tập quạt của nghệ nhân Lân Tuyết.

Bộ sưu tập gồm 2 loại hình quạt: quạt truyền thống (quạt giấy dó châm kim, quạt the hoa văn trổ chìm) và quạt nghệ thuật (vẽ tứ thời, thư pháp và các tích truyện Thánh Gióng, Múa rồng, Tố nữ...).

Vào sáng 31/5 và 1/6, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội phối hợp các nghệ nhân tổ chức hoạt động thực hành, trải nghiệm di sản với hai chủ đề chính là: Nghệ thuật thư pháp trên quạt, nghệ thuật kết lá tạo hình.

Những hoạt động này hướng tới đối tượng khách là trẻ em, gắn với kỷ niệm Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6, giúp các em hiểu thêm về di sản văn hóa dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.