Tái định vị vai trò vốn đầu tư nước ngoài

Triển khai Nghị quyết số 10-NQ//TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính đang có cách tiếp cận mới nhằm đưa dòng vốn này phục vụ đắc lực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Các khu công nghiệp tại tỉnh Bình Dương tiếp tục thu hút vốn đầu tư nước ngoài hiệu quả. Trong ảnh: Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore 2 tại tỉnh Bình Dương. (Ảnh: TRỊNH BÌNH)
Các khu công nghiệp tại tỉnh Bình Dương tiếp tục thu hút vốn đầu tư nước ngoài hiệu quả. Trong ảnh: Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore 2 tại tỉnh Bình Dương. (Ảnh: TRỊNH BÌNH)

Không còn là công xưởng

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, bảy tháng năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục tăng trưởng ấn tượng khi đạt hơn 38 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, cả nước có 2.429 dự án được cấp phép mới với tổng vốn đạt hơn 21 tỷ USD, tăng 7,8% về số dự án và tăng 2,1 lần về quy mô vốn đăng ký. Vốn tăng thêm tại các dự án mở rộng đầu tư đạt 10,43 tỷ USD, tăng 4,4%; hoạt động góp vốn, mua cổ phần ghi nhận 1.815 lượt giao dịch với giá trị 6,58 tỷ USD, tăng 61,6%. Đáng lưu ý, vốn thực hiện ước đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ và là mức cao nhất của bảy tháng trong 5 năm gần đây.

Quan sát chuyển động của dòng vốn đầu tư, bà Phí Hương Nga, Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng (Cục Thống kê) cho biết, vốn đầu tư đang có sự chuyển dịch theo xu hướng tích cực. Trước đây, theo cơ cấu ngành nghề, công nghiệp chế biến, chế tạo luôn dẫn đầu, tiếp theo là bất động sản. Hiện nay, vị trí thứ hai thuộc về lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí đốt với tỷ trọng ngày càng tăng. Sự xuất hiện ngày càng nhiều các dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng mới được kỳ vọng sẽ hỗ trợ Việt Nam chuyển dần từ năng lượng truyền thống sang năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo vệ môi trường, giảm phát thải nhà kính.

Đáng lưu ý, nguồn vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo (luôn chiếm hơn 50% tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam) cũng đang dịch chuyển từ các ngành thâm dụng lao động như da giày, dệt may… sang các ngành công nghệ cao như bán dẫn, điện tử. Sự chuyển dịch này được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam dần bước ra khỏi vai trò làm thuê, gia công để vươn lên vị trí cao hơn trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) nhận định, trong bối cảnh mới, thu hút đầu tư nước ngoài không đơn thuần hướng đến nguồn vốn tài chính mà là thu hút dòng vốn chất lượng cao đi cùng công nghệ, kỹ năng quản trị, kinh nghiệm vận hành và khả năng kết nối với các chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh mới, thu hút đầu tư nước ngoài không đơn thuần hướng đến nguồn vốn tài chính mà là thu hút dòng vốn chất lượng cao đi cùng công nghệ, kỹ năng quản trị, kinh nghiệm vận hành và khả năng kết nối với các chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính)

Bám sát định hướng của Đảng, Nhà nước về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo hướng chất lượng, hiệu quả, bền vững, Bộ Tài chính đề xuất nhiều cơ chế, chính sách đặc thù cho chiến lược thu hút vốn ngoại trong giai đoạn hiện nay. Đó là cơ chế thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tăng tính lan tỏa, liên kết với khu vực kinh tế trong nước; thu hút đầu tư vào các trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm điều hành và đổi mới sáng tạo; ưu đãi đối với các nhà đầu tư chiến lược, các ngành, lĩnh vực ưu tiên; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Động lực đổi mới mô hình phát triển

Theo các chuyên gia kinh tế, qua 40 năm thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam không còn cần hút càng nhiều càng tốt nguồn lực tài chính từ bên ngoài, mà đang tái định hình vai trò của dòng vốn thế hệ mới với bước chuyển quan trọng từ tư duy thu hút sang sử dụng vốn ngoại để nâng cấp nền kinh tế. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là nguồn lực bổ sung cho đầu tư phát triển và là động lực thúc đẩy đổi mới mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Giáo sư Trần Thọ Đạt (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, đây chính là cách Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu trong giai đoạn phát triển mới ở nấc thang cao hơn.

Để nâng cao chất lượng thu hút vốn ngoại, Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, Việt Nam đang tập trung vào bốn nhóm giải pháp quan trọng, đồng bộ, từ hoàn thiện thể chế, chính sách đến tiếp tục đầu tư hạ tầng, giải quyết những điểm nghẽn về nguồn nhân lực và các giải pháp hỗ trợ khác. Trong đó, việc tiếp tục rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và nâng cao tính dự báo là nhiệm vụ rất quan trọng khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu đang làm thay đổi căn bản công cụ ưu đãi truyền thống. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải chuyển mạnh từ ưu đãi thuế sang cơ chế hỗ trợ đầu tư dựa trên chi phí thực tế như hạ tầng, nhân lực, nghiên cứu và phát triển (R&D) và đổi mới sáng tạo…

Đối với nhóm giải pháp về hạ tầng, Chính phủ tiếp tục ưu tiên đầu tư hệ thống hạ tầng chiến lược, nhất là giao thông, năng lượng và logistics, gắn với các hành lang kinh tế công nghiệp trọng điểm nhằm giảm chi phí vận tải và nâng cao khả năng kết nối chuỗi cung ứng. Nhiều địa phương cũng đang hình thành, phát triển cụm công nghiệp-đô thị-dịch vụ logistics tích hợp tại vùng kinh tế trọng điểm, tạo không gian thu hút vốn đầu tư nước ngoài quy mô lớn và tập trung. Việc đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo gắn với yêu cầu chuyển dịch xanh của các tập đoàn đa quốc gia, phù hợp xu thế đầu tư bền vững cũng được Chính phủ tập trung thực hiện nhằm bảo đảm khả năng cung ứng điện ổn định và dài hạn cho các ngành công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và công nghiệp bán dẫn.

Cùng với đó, Việt Nam đang tăng cường gắn kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, triển khai cơ chế đặt hàng đào tạo theo nhu cầu trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ thông tin, điện tử, AI và hoàn thiện cơ chế thu hút và sử dụng chuyên gia nước ngoài. Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý II của Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đã chỉ ra, lao động lành nghề là một trong ba thách thức lớn nhất của doanh nghiệp khi Việt Nam ưu tiên thu hút, phát triển các ngành công nghệ cao.

Theo Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài, tại thời điểm có tính bước ngoặt này, lợi thế cạnh tranh bền vững của Việt Nam cần được xây dựng trên chất lượng thể chế với môi trường pháp lý minh bạch, bộ máy hành chính chuyên nghiệp, khả năng dự báo chính sách và năng lực bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Yếu tố này được coi là quan trọng để đạt mục tiêu thu hút 40-50 tỷ USD/năm trong giai đoạn 2026-2030, tỷ lệ nội địa hóa trung bình trong các ngành công nghiệp chủ lực đạt từ 45-50%, phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu như mục tiêu đề ra tại Nghị quyết 10-NQ/TW.

Có thể bạn quan tâm

Giải phóng mặt bằng gặp khó dẫn tới tiến độ thi công dự án nút giao đường Vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long đang chậm so với kế hoạch.

Nhiều dự án giao thông trọng điểm tại Hà Nội chậm tiến độ

Sở Xây dựng Hà Nội chỉ rõ hàng loạt dự án giao thông trọng điểm có khối lượng thi công thấp, còn vướng mắc trong giải phóng mặt bằng hoặc chưa đủ điều kiện triển khai đồng bộ. Việc tập trung tháo gỡ khó khăn, tăng cường kiểm tra, đôn đốc nhà thầu được xác định là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm tiến độ các công trình.

Toàn cảnh một buổi làm việc của đoàn chuyên gia Nhật Bản và Việt Nam. (Ảnh: JICA)

Hợp tác Việt-Nhật về nâng cao năng lực thúc đẩy hiệu quả thị trường cổ phiếu Việt Nam

Trong khuôn khổ Dự án hợp tác kỹ thuật “Nâng cao năng lực thúc đẩy hiệu quả thị trường cổ phiếu Việt Nam”, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam (SSC) cử đoàn chuyên gia lần thứ 10 công tác tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội từ ngày 9-15/10/2026.

Đội ngũ kỹ sư trao đổi kỹ thuật trong quá trình thi công tuyến metro Nhổn-Ga Hà Nội.

Sẵn sàng vai trò làm chủ tại các dự án metro

Sau hơn mười năm triển khai những tuyến đường sắt đô thị đầu tiên, Việt Nam đang bước sang một giai đoạn mới. Từ chỗ phần lớn phụ thuộc vào công nghệ, thiết bị và chuyên gia quốc tế, đội ngũ kỹ sư, nhà thầu trong nước đã từng bước tiếp nhận công nghệ, tích lũy kinh nghiệm và trực tiếp đảm nhiệm nhiều hạng mục kỹ thuật phức tạp.

Ủy ban chứng khoán Nhà nước cảnh báo hành vi đưa tin sai sự thật về hoạt động chứng khoán sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. (Ảnh: DƯƠNG NGỌC)

Ủy ban chứng khoán Nhà nước khuyến cáo nhà đầu tư cảnh giác với thông tin sai lệch trên mạng xã hội

Ủy ban chứng khoán Nhà nước khuyến cáo nhà đầu tư, tổ chức, cá nhân tham gia thị trường chứng khoán cần thận trọng trước các thông tin chưa được kiểm chứng trên không gian mạng, đồng thời cảnh báo hành vi đưa tin sai sự thật về hoạt động chứng khoán sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Trong bối cảnh bất ổn kinh tế và địa chính trị toàn cầu gia tăng, minh bạch thị trường bất động sản càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với nhà đầu tư. (Ảnh: HNV)

Việt Nam thăng hạng minh bạch bất động sản toàn cầu

Việt Nam xếp 50/88 về chỉ số minh bạch bất động sản toàn cầu (GRETI) 2026 của JLL (NYSE: JLL - công ty quản lý đầu tư và dịch vụ bất động sản thương mại toàn cầu có chi nhánh tại Việt Nam), thuộc nhóm thị trường có chỉ số minh bạch cải thiện nhanh nhất thế giới giai đoạn 2024-2026 nhờ cải cách pháp lý, nỗ lực số hóa dữ liệu.

Ông Nguyễn Như So, Chủ tịch Tập đoàn DABACO. (Ảnh: Tập đoàn DABACO)

DABACO GROUP và chuỗi 3F+

Là doanh nghiệp của đất nước tiên phong xây dựng chuỗi giá trị khép kín trong ngành chăn nuôi, đến nay DABACO GROUP đã xây dựng thành công chuỗi 3F, gồm Feed (thức ăn chăn nuôi), Farm (chăn nuôi/trang trại) và Food (thực phẩm), thậm chí hiện đã mở rộng thành 3F+ (thêm các lĩnh vực sản xuất bao bì, cảng, dịch vụ...).

Tây Ninh đã công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương. (Ảnh: THANH PHONG)

Mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới cho Tây Ninh

Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương. Đây là nền tảng để tỉnh đẩy mạnh thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng hai con số, tiến tới phát triển bền vững.

Chủ tịch thành phố Hà Nội và lãnh đạo các sở, ngành đối thoại với nông dân. (Ảnh: Ngọc Anh)

Hà Nội đặc biệt quan tâm đến đời sống, việc làm của người nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp

Sáng 14/10, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026 với chủ đề: “Đồng hành cùng nông dân Thủ đô phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, xanh, bền vững; thúc đẩy chuyển đổi số, liên kết chuỗi, nâng cao giá trị nông sản và sinh kế nông dân”.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: MAI NGỌC)

Hướng tới hệ sinh thái thanh toán số thông minh, liền mạch, an toàn

Hạ tầng thanh toán đang được mở rộng mạnh mẽ từ nội địa ra khu vực và quốc tế, nhằm nâng cao trải nghiệm xuyên suốt cho người dùng. Cùng với đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải thiết lập các cơ chế "bảo vệ không khoảng cách" để bảo đảm an toàn cho tài sản và dữ liệu trước sự gia tăng của tội phạm công nghệ cao.

(Ảnh thiết kế minh họa có dùng AI)

Đề xuất mức phạt tối đa 200 triệu đồng trong kinh doanh xổ số

Bổ sung chế tài về phòng, chống rửa tiền, làm rõ thẩm quyền xử phạt và đồng bộ với pháp luật hiện hành là những nội dung đáng chú ý trong dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng.

Một quầy tạp hóa nhỏ bán lẻ tự phát, do người dân bình thường quản lý, chủ tiệm lo ngại vô tình bị vi phạm pháp luật do đề xuất mới đề ra. (Ảnh: KHA VY)

Đề xuất cấm trưng bày thuốc lá: Cần lộ trình đủ dài để chủ trương đi vào cuộc sống

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có quy định cấm trưng bày thuốc lá (dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI). Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra: Cấm ở đâu, cấm đến mức nào và bao giờ bắt đầu, để những quy định thật sự đi vào từng quầy hàng, góc phố.

Chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế để hạn chế ảnh hưởng đến kế hoạch xuất cảnh. (Ảnh: Cục Hải quan)

Gỡ nhanh vướng mắc thuế, giảm gián đoạn xuất cảnh

Kết nối dữ liệu điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh giúp rút ngắn thời gian xử lý khi người nộp thuế đủ điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Để tránh chậm trễ trước chuyến đi, người nộp thuế cần kiểm tra nghĩa vụ và hoàn tất các thủ tục liên quan từ sớm.

Toàn cảnh Công ty VICEM Hoàng Thạch - đơn vị thành viên của VICEM. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Khẳng định vị thế doanh nghiệp chủ lực của ngành xây dựng

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã xác định nhiệm vụ tập trung đầu tư phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.