Sự dịch chuyển của thị trường thuốc lá và bài toán chính sách toàn cầu

Thị trường thuốc lá toàn cầu bước vào giai đoạn thay đổi khi hành vi tiêu dùng dần chuyển dịch từ sử dụng thuốc lá điếu truyền thống sang các sản phẩm cung cấp nicotine thay thế. Đồng thời, nhiều quốc gia trên thế giới đã cập nhật, điều chỉnh kịp thời chính sách quản lý thuốc lá dựa trên mức độ rủi ro của từng sản phẩm.

Minh họa mức độ gây hại của các sản phẩm thuốc lá và nicotine từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). (Nguồn ảnh: FDA)
Minh họa mức độ gây hại của các sản phẩm thuốc lá và nicotine từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). (Nguồn ảnh: FDA)

Trong giai đoạn chuyển đổi này, các quốc gia nào thích ứng nhanh với xu hướng mới được dự báo sẽ nắm lợi thế trong cuộc cạnh tranh dài hạn.

Tìm kiếm các sản phẩm thay thế ít gây hại

Tại Trung Quốc, không ít các doanh nghiệp đang đi đầu trong công nghệ sản xuất các sản phẩm cung cấp nicotine cho người sử dụng thay thế thuốc lá điếu truyền thống, với rất nhiều bằng sáng chế đã được công nhận trên thế giới.

Bên cạnh các tập đoàn nhà nước, nhiều doanh nghiệp công nghệ tư nhân của quốc gia này cũng đã bắt đầu tham gia sâu vào chuỗi nghiên cứu, phát triển, góp phần củng cố vị thế của Trung Quốc trong lĩnh vực trên.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường đang có những thay đổi đáng kể, vị thế áp đảo của thuốc lá điếu truyền thống bắt đầu suy giảm khi xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh mẽ sang các sản phẩm thuốc lá không khói.

Người tiêu dùng, đặc biệt tại các thị trường phát triển, ngày càng có xu hướng tìm kiếm những lựa chọn được cho là ít gây hại hơn so với cách thức đốt cháy sợi thuốc của thuốc lá điếu truyền thống.

Sự thay đổi này không chỉ đến từ nhu cầu thị trường mà còn được thúc đẩy bởi chính sách. Trên thực tế, nhiều quốc gia đã bắt đầu tiếp cận quản lý theo hướng “giảm thiểu rủi ro”, trong đó áp dụng cơ chế đánh thuế dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm.

Theo cách tiếp cận này, các sản phẩm có mức độ rủi ro thấp tới sức khỏe người sử dụng sẽ chịu mức thuế thấp hơn, trong khi các sản phẩm có nguy cơ cao sẽ bị đánh thuế cao hơn nhằm điều chỉnh hành vi tiêu dùng.

Đáng chú ý, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã đưa ra khuyến nghị các quốc gia nên xây dựng chính sách thuế đối với sản phẩm thuốc lá theo hướng phân tầng rủi ro. Mô hình này tương tự cách nhiều nước đang áp dụng với rượu bia khi áp dụng thuế dựa trên nồng độ cồn, qua đó định hướng tiêu dùng và giảm tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

Theo đó, việc sử dụng các sản phẩm ít gây hại hơn như thuốc lá không khói làm nóng thay vì đốt cháy sợi thuốc lá như thuốc lá điếu truyền thống nên chịu mức thuế thấp hơn nhằm khuyến khích người dùng chuyển đổi hành vi tiêu dùng. Cách tiếp cận này được cho là đã mang lại những kết quả tích cực tại một số quốc gia trên thế giới, nơi có tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu truyền thống đã giảm đáng kể.

Áp thuế theo “chuỗi nguy cơ” sẽ giúp định hình lại hành vi tiêu dùng

Tại Hoa Kỳ, một số bang cũng đã triển khai chính sách thuế phân biệt, áp dụng mức thuế thấp hơn đối với các sản phẩm thuốc lá không khói thay thế so với thuốc lá điếu. Điều này được xem là công cụ kinh tế nhằm định hướng thị trường theo hướng giảm thiểu tác hại.

Dù vậy, xu hướng này cũng đặt ra không ít thách thức trong quản lý, đặc biệt tại những quốc gia đang siết chặt quy định đối với các sản phẩm thế hệ mới nhằm bảo đảm mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Việc cân bằng giữa quản lý, thu ngân sách và định hướng tiêu dùng là bài toán không đơn giản, đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng, phù hợp với điều kiện từng quốc gia.

Trong bối cảnh đó, thị trường toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Từ một ngành công nghiệp dựa chủ yếu vào sản phẩm truyền thống, lĩnh vực này đang dần tái định hình theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và ứng dụng công nghệ cao.

Sự cạnh tranh không còn chỉ xoay quanh sản lượng và thị phần, mà chuyển sang cuộc đua về sáng chế, công nghệ và khả năng thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới.

Bên cạnh Nhật Bản và Hàn Quốc (các trung tâm dẫn dắt thị trường thuốc lá không khói), Đông Nam Á cũng đang trở thành điểm đến về sản xuất và chuỗi cung ứng mới, khi Malaysia, Indonesia và Philippines liên tục thu hút đầu tư từ khối doanh nghiệp FDI nhờ chi phí thấp và môi trường đầu tư thuận lợi.

Điều này cho thấy, dù vẫn giữ vai trò quan trọng về kinh tế và việc làm, ngành thuốc lá toàn cầu đang đứng trước áp lực thay đổi mạnh mẽ. Những quốc gia và doanh nghiệp thích ứng nhanh với xu hướng mới sẽ có lợi thế trong cuộc cạnh tranh dài hạn, trong khi các mô hình truyền thống có thể dần mất đi vị thế vốn có.

Có thể bạn quan tâm

Công tác điều hành ngân sách nhà nước tiếp tục được triển khai linh hoạt, góp phần hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Điều hành ngân sách linh hoạt, tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, điều hành ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục theo hướng linh hoạt, vừa hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, vừa bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Việc cơ cấu lại nguồn thu, sử dụng hiệu quả ngân sách đang tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng.

Quang cảnh hội nghị.

Tính đến ngày 30/6, Kiểm toán nhà nước kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước hơn 10 nghìn tỷ đồng

Chiều 7/7, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa chủ trì hội nghị.

Bộ Công thương hoàn thiện Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, hướng tới để doanh nghiệp tự quyết định giá.

Bộ Công thương hoàn thiện Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, hướng tới để doanh nghiệp tự quyết định giá

Bộ Công thương đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế các nghị định hiện hành về kinh doanh xăng dầu với nhiều điểm đổi mới, trong đó nổi bật là định hướng cắt giảm các khâu trung gian trong hệ thống phân phối và từng bước trao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong quyết định giá bán lẻ theo cơ chế thị trường.

Quang cảnh Tọa đàm "Xe bán tải-Từ nhu cầu thực tiễn đến hoàn thiện chính sách" do Báo Xây dựng tổ chức.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách để quản lý xe bán tải hiệu quả

Những năm gần đây, xe bán tải (pickup) đã trở thành một trong những dòng xe phát triển nhanh nhất tại Việt Nam. Từ một phương tiện với mục đích ban đầu chủ yếu phục vụ sản xuất, kinh doanh, xe bán tải đã được nhiều người lựa chọn như một phương tiện đa dụng, vừa phục vụ công việc, vừa đáp ứng nhu cầu đi lại, du lịch.

Các chuyên gia quốc tế thưởng thức cà-phê đặc sản Đắk Lắk.

Đưa cà-phê đặc sản Việt Nam chinh phục thị trường Trung Quốc

Tiếp nối thành công của Cuộc thi Vietnam Amazing Cup 2026, Hiệp hội Cà-phê Buôn Ma Thuột phối hợp Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghệ thông tin Maiji Shanghai tổ chức chuỗi sự kiện Vietnam Amazing Cup China Roadshow 2026 tại Trung Quốc, đưa các sản phẩm đạt Top 10 Arabica và Top 10 Robusta vươn ra thị trường quốc tế.

Thông tư mới góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Đại lý làm thủ tục hải quan: Chính thức chuyển sang quản lý theo tiêu chuẩn

Thông tư số 83/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã thay đổi phương thức quản lý hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, chuyển từ quản lý theo điều kiện kinh doanh sang quản lý theo tiêu chuẩn. Quy định mới giúp đơn giản hóa thủ tục, tăng chủ động cho doanh nghiệp và nâng cao trách nhiệm tuân thủ.

Đồng chí Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La chủ trì cuộc làm việc rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với một số dự án đầu tư trên địa bàn.

Sơn La gỡ vướng cho các dự án đầu tư, thúc đẩy sớm đưa vào khai thác

Ngày 7/7, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt chủ trì cuộc làm việc với các sở, ngành và doanh nghiệp để rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với một số dự án đầu tư trên địa bàn. Trong đó, có các dự án chậm tiến độ hoặc còn tồn tại về đất đai, thủ tục đầu tư và nguồn vốn.

Chuyên gia trình bày tại hội thảo.

Vĩnh Long bàn giải pháp sử dụng tiết kiệm và hiệu quả điện mặt trời mái nhà

Chiều 7/7, Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long tổ chức Hội thảo Giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển điện mặt trời mái nhà cho doanh nghiệp tỉnh Vĩnh Long. Hội thảo thu hút gần 100 đại biểu đến từ các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng các chuyên gia và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực năng lượng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân trao đổi cùng Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình và Phu nhân tại buổi gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và đại diện cộng đồng doanh nghiệp và người Việt Nam tại Philippines. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines cung cấp)

Hợp tác kinh tế Việt Nam-Philippines có đầy đủ điều kiện để bứt phá

Trong 50 năm qua, quan hệ Việt Nam-Philippines không ngừng được củng cố, mở rộng và ngày càng phát triển toàn diện, thực chất trên nhiều lĩnh vực. Trong tiến trình đó, hợp tác kinh tế luôn là trụ cột quan trọng, phản ánh nhu cầu phát triển của mỗi nước và đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định, thịnh vượng chung của khu vực.

Hoạt động hỗ trợ, giải đáp vướng mắc cho người nộp thuế được Thuế tỉnh Quảng Trị triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao tính tuân thủ và thực hiện hiệu quả công tác quản lý thuế.

Thuế tỉnh Quảng Trị quyết liệt thu hồi nợ thuế, chống thất thu và nuôi dưỡng nguồn thu

Tính đến 30/6, tổng số nợ thuế trên địa bàn tỉnh Quảng Trị là 3.804 tỷ đồng, tăng 57,5% so với thời điểm cuối năm 2025. Trước áp lực nợ thuế gia tăng, Thuế tỉnh Quảng Trị đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý, thu hồi nợ, chống thất thu, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2026.

Xã Đông Anh, thành phố Hà Nội.

Chung cư Hà Nội “vắng bóng” sản phẩm dưới 60 triệu đồng/m2

Theo số liệu thống kê quý II/2026 của CBRE Việt Nam (một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và dịch vụ bất động sản thương mại), đây là quý thứ hai liên tiếp thị trường chung cư Hà Nội không ghi nhận sản phẩm mới có giá bán dưới 60 triệu đồng/m2 (mức giá này chưa bao gồm thuế VAT, phí bảo trì và chiết khấu).

Ngành Thuế tăng cường hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang phương thức quản lý thuế hiện đại.

Chuyển đổi số tạo bước chuyển trong quản lý thuế

Với việc đẩy mạnh số hóa quy trình nghiệp vụ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, ngành thuế đang từng bước chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người nộp thuế và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường tính minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

[Infographic] Rút ngắn thời gian hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh, bảo đảm quyền lợi người nộp thuế

[Infographic] Rút ngắn thời gian hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh, bảo đảm quyền lợi người nộp thuế

Nghị định số 252/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo hướng rút ngắn thời gian xử lý, bổ sung cơ chế xử lý trường hợp dữ liệu nộp thuế chưa được cập nhật, góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan.

Phòng thử nghiệm của Trung tâm giám định thử nghiệm Tân Đại Dương được công nhận năng lực phân tích Cadimi và Vàng O kiềm. (Ảnh: Nhandan.vn)

Công bố 37 cơ sở kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố danh sách 37 cơ sở kiểm nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chấp nhận kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và Vàng O đối với quả tươi xuất khẩu. Đây là cơ sở quan trọng giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của thị trường Trung Quốc.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 7/7: Vàng miếng, vàng nhẫn SJC đảo chiều sụt giảm

Giá vàng thế giới hôm nay (7/7) giảm mạnh, giao dịch ở mức 4.130,2 USD/ounce, trong bối cảnh đồng USD tăng giá và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục giữ lãi suất ở mức cao. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC giảm nửa triệu đồng mỗi lượng, niêm yết lần lượt ở mức 150,5 triệu đồng/lượng và 150,4 triệu đồng/lượng.