Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Kinh tế

Sự dịch chuyển của thị trường thuốc lá và bài toán chính sách toàn cầu

Thị trường thuốc lá toàn cầu bước vào giai đoạn thay đổi khi hành vi tiêu dùng dần chuyển dịch từ sử dụng thuốc lá điếu truyền thống sang các sản phẩm cung cấp nicotine thay thế. Đồng thời, nhiều quốc gia trên thế giới đã cập nhật, điều chỉnh kịp thời chính sách quản lý thuốc lá dựa trên mức độ rủi ro của từng sản phẩm.

Minh họa mức độ gây hại của các sản phẩm thuốc lá và nicotine từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). (Nguồn ảnh: FDA)
Minh họa mức độ gây hại của các sản phẩm thuốc lá và nicotine từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). (Nguồn ảnh: FDA)

Trong giai đoạn chuyển đổi này, các quốc gia nào thích ứng nhanh với xu hướng mới được dự báo sẽ nắm lợi thế trong cuộc cạnh tranh dài hạn.

Tìm kiếm các sản phẩm thay thế ít gây hại

Tại Trung Quốc, không ít các doanh nghiệp đang đi đầu trong công nghệ sản xuất các sản phẩm cung cấp nicotine cho người sử dụng thay thế thuốc lá điếu truyền thống, với rất nhiều bằng sáng chế đã được công nhận trên thế giới.

Bên cạnh các tập đoàn nhà nước, nhiều doanh nghiệp công nghệ tư nhân của quốc gia này cũng đã bắt đầu tham gia sâu vào chuỗi nghiên cứu, phát triển, góp phần củng cố vị thế của Trung Quốc trong lĩnh vực trên.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường đang có những thay đổi đáng kể, vị thế áp đảo của thuốc lá điếu truyền thống bắt đầu suy giảm khi xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh mẽ sang các sản phẩm thuốc lá không khói.

Người tiêu dùng, đặc biệt tại các thị trường phát triển, ngày càng có xu hướng tìm kiếm những lựa chọn được cho là ít gây hại hơn so với cách thức đốt cháy sợi thuốc của thuốc lá điếu truyền thống.

Sự thay đổi này không chỉ đến từ nhu cầu thị trường mà còn được thúc đẩy bởi chính sách. Trên thực tế, nhiều quốc gia đã bắt đầu tiếp cận quản lý theo hướng “giảm thiểu rủi ro”, trong đó áp dụng cơ chế đánh thuế dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm.

Theo cách tiếp cận này, các sản phẩm có mức độ rủi ro thấp tới sức khỏe người sử dụng sẽ chịu mức thuế thấp hơn, trong khi các sản phẩm có nguy cơ cao sẽ bị đánh thuế cao hơn nhằm điều chỉnh hành vi tiêu dùng.

Đáng chú ý, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã đưa ra khuyến nghị các quốc gia nên xây dựng chính sách thuế đối với sản phẩm thuốc lá theo hướng phân tầng rủi ro. Mô hình này tương tự cách nhiều nước đang áp dụng với rượu bia khi áp dụng thuế dựa trên nồng độ cồn, qua đó định hướng tiêu dùng và giảm tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

Theo đó, việc sử dụng các sản phẩm ít gây hại hơn như thuốc lá không khói làm nóng thay vì đốt cháy sợi thuốc lá như thuốc lá điếu truyền thống nên chịu mức thuế thấp hơn nhằm khuyến khích người dùng chuyển đổi hành vi tiêu dùng. Cách tiếp cận này được cho là đã mang lại những kết quả tích cực tại một số quốc gia trên thế giới, nơi có tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu truyền thống đã giảm đáng kể.

Áp thuế theo “chuỗi nguy cơ” sẽ giúp định hình lại hành vi tiêu dùng

Tại Hoa Kỳ, một số bang cũng đã triển khai chính sách thuế phân biệt, áp dụng mức thuế thấp hơn đối với các sản phẩm thuốc lá không khói thay thế so với thuốc lá điếu. Điều này được xem là công cụ kinh tế nhằm định hướng thị trường theo hướng giảm thiểu tác hại.

Dù vậy, xu hướng này cũng đặt ra không ít thách thức trong quản lý, đặc biệt tại những quốc gia đang siết chặt quy định đối với các sản phẩm thế hệ mới nhằm bảo đảm mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Việc cân bằng giữa quản lý, thu ngân sách và định hướng tiêu dùng là bài toán không đơn giản, đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng, phù hợp với điều kiện từng quốc gia.

Trong bối cảnh đó, thị trường toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Từ một ngành công nghiệp dựa chủ yếu vào sản phẩm truyền thống, lĩnh vực này đang dần tái định hình theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và ứng dụng công nghệ cao.

Sự cạnh tranh không còn chỉ xoay quanh sản lượng và thị phần, mà chuyển sang cuộc đua về sáng chế, công nghệ và khả năng thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới.

Bên cạnh Nhật Bản và Hàn Quốc (các trung tâm dẫn dắt thị trường thuốc lá không khói), Đông Nam Á cũng đang trở thành điểm đến về sản xuất và chuỗi cung ứng mới, khi Malaysia, Indonesia và Philippines liên tục thu hút đầu tư từ khối doanh nghiệp FDI nhờ chi phí thấp và môi trường đầu tư thuận lợi.

Điều này cho thấy, dù vẫn giữ vai trò quan trọng về kinh tế và việc làm, ngành thuốc lá toàn cầu đang đứng trước áp lực thay đổi mạnh mẽ. Những quốc gia và doanh nghiệp thích ứng nhanh với xu hướng mới sẽ có lợi thế trong cuộc cạnh tranh dài hạn, trong khi các mô hình truyền thống có thể dần mất đi vị thế vốn có.

TỨ SƠN

Tin liên quan

thuốc lá chính sách toàn cầu

Có thể bạn quan tâm

Một quầy tạp hóa nhỏ bán lẻ tự phát, do người dân bình thường quản lý, chủ tiệm lo ngại vô tình bị vi phạm pháp luật do đề xuất mới đề ra. (Ảnh: KHA VY)

Đề xuất cấm trưng bày thuốc lá: Cần lộ trình đủ dài để chủ trương đi vào cuộc sống

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có quy định cấm trưng bày thuốc lá (dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI). Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra: Cấm ở đâu, cấm đến mức nào và bao giờ bắt đầu, để những quy định thật sự đi vào từng quầy hàng, góc phố.

Chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế để hạn chế ảnh hưởng đến kế hoạch xuất cảnh. (Ảnh: Cục Hải quan)

Gỡ nhanh vướng mắc thuế, giảm gián đoạn xuất cảnh

Kết nối dữ liệu điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh giúp rút ngắn thời gian xử lý khi người nộp thuế đủ điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Để tránh chậm trễ trước chuyến đi, người nộp thuế cần kiểm tra nghĩa vụ và hoàn tất các thủ tục liên quan từ sớm.

Toàn cảnh Công ty VICEM Hoàng Thạch - đơn vị thành viên của VICEM. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Khẳng định vị thế doanh nghiệp chủ lực của ngành xây dựng

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã xác định nhiệm vụ tập trung đầu tư phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

Ngày 13/10, tại Phú Thọ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026, triển khai kế hoạch năm 2027 các tỉnh phía Bắc.

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: P.LOAN)

Phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công

Việc phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong giai đoạn mới.

Ngành thuế nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. (Ảnh: TÔN TRƯỜNG)

Giảm phiền hà, nâng trách nhiệm giải quyết thủ tục thuế

Hướng dẫn đúng từ đầu, chủ động khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ khi đủ điều kiện và theo dõi công việc đến cùng là yêu cầu của Quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế. Với quy tắc vừa ban hành theo Quyết định số 1361/QĐ-CT, Cục Thuế đặt sự thuận lợi và hài lòng của người nộp thuế làm thước đo chất lượng phục vụ.

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên 13/10, VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm (-0,09%) về mức 1.719,42 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm nhẹ so với phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 433,6 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.

Thương hiệu quốc gia là dấu mốc quan trọng của doanh nghiệp. (Ảnh: BTC)

Kết nối giá trị Việt trên không gian số

Với định hướng phát triển nền tảng dữ liệu chính thống, ứng dụng công nghệ hiện đại và mở rộng kết nối đa nền tảng, Chuyên trang Thương hiệu quốc gia Việt Nam trên ấn phẩm Nhân Dân điện tử được nâng cấp nhằm đưa thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm đạt danh hiệu đến gần hơn với người tiêu dùng, đối tác trong nước và quốc tế.