Thể chế hóa các quy định mới trong phòng chống tác hại của thuốc lá

Để giảm nhanh tỷ lệ sử dụng thuốc lá, tiến tới một Việt Nam khỏe mạnh và bền vững hơn, thực hiện phân công của Chính phủ, Bộ Y tế đang xây dựng, xin ý kiến các bộ, ngành dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến xây dựng Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến xây dựng Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai 13 năm qua đã góp phần kéo giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng khi tỷ lệ hút thuốc lá ở người trưởng thành, thanh thiếu niên đã giảm. Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa tương xứng với kỳ vọng bởi tốc độ giảm còn chậm, chỉ khoảng 3% trong 10 năm qua.

Hiện nay, Việt Nam vẫn có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc, nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới, đứng thứ 3 khu vực ASEAN. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành là 20,8%, riêng nam giới lên tới 41,1%. Mỗi năm, thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá khoảng 108.700 tỷ đồng (năm 2022), tương đương 1,14% GDP, nếu tính cả tổn thất xã hội và môi trường, con số này vượt quá 2%...

Hệ lụy từ thuốc lá không chỉ là câu chuyện của y tế, mà là vấn đề của phát triển quốc gia, vì nó được xác định là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tật, tử vong sớm và gánh nặng kinh tế cho xã hội. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã chỉ rõ hút thuốc lá là nguyên nhân của 28 nhóm bệnh khác nhau. Đáng lo ngại hơn, sự xuất hiện và lan rộng nhanh chóng của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine mới đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia cho biết, một số quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã không còn phù hợp, xuất hiện các khó khăn, vướng mắc, bất cập, nhất là sự xuất hiện của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm có chứa nicotine khác. Các sản phẩm này sử dụng dưới nhiều dạng như hút, hít, ngậm, nhai… kèm theo đó là các chất nicotine gây nghiện hoặc dung dịch chưa xác định được mức độ nguy hại, cho nên đây là mối nguy hiểm cho sức khỏe người dân. Ngoài ra, tình trạng không tuân thủ quy định về địa điểm cấm hút thuốc cũng khá phổ biến, dẫn đến gây hại cho sức khỏe người khác do hít khói thuốc lá thụ động. Qua giám sát cho thấy tình trạng vi phạm quy định về bán và trưng bày thuốc lá vẫn còn phổ biến, trung bình có 13 điểm bán thuốc lá quanh mỗi trường học tại các đô thị lớn.

Hệ lụy từ thuốc lá không chỉ là câu chuyện của y tế, mà là vấn đề của phát triển quốc gia, vì nó được xác định là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tật, tử vong sớm và gánh nặng kinh tế cho xã hội.

Với sự chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, những năm gần đây, nhiều chính sách liên quan công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã được ban hành như: Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hướng đến sức khỏe như: rượu, bia, thuốc lá. Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Cùng với đó, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) đã điều chỉnh theo hướng tăng thuế đối với thuốc lá; Luật Đầu tư cũng bổ sung quy định cấm đầu tư, kinh doanh đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Những chủ trương lớn này đòi hỏi cần được thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ và nhất quán trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Thực hiện phân công của Chính phủ, Bộ Y tế đang xây dựng và xin ý kiến các bộ, ngành dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc xây dựng dự án nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật lập pháp; là cơ hội để nhìn lại một cách thẳng thắn chặng đường đã qua, đánh giá đúng những kết quả đạt được, nhận diện rõ những hạn chế, bất cập, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách đủ mạnh, đủ khả thi, đủ sức bảo vệ sức khỏe nhân dân trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm thuốc lá mới và các hình thức tiếp thị, tiếp cận tinh vi hơn…

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá cho biết: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng vào pháp luật, trong đó ưu tiên vấn đề bảo vệ sức khỏe lên trên các lợi ích về kinh tế; chú trọng công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Dự thảo bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật trên cơ sở thực hiện đầy đủ các giải pháp giảm nhu cầu sử dụng, giảm cung cấp, giảm khả năng tiếp cận, giảm tính hấp dẫn của các sản phẩm thuốc lá và thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá mà Việt Nam là thành viên. Dự thảo được xây dựng dựa trên bằng chứng khoa học để chính sách phù hợp thực tiễn của Việt Nam, chủ động phòng ngừa nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hướng tới một môi trường sống không khói thuốc và phát triển bền vững.

Quá trình sửa đổi luật lần này đặt ưu tiên cao nhất là bảo vệ sức khỏe nhân dân. Quyền được sống, học tập và làm việc trong môi trường không khói thuốc cần được bảo đảm bằng các công cụ pháp lý đủ mạnh và được đặt ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách. Dự thảo tập trung vào hai nhóm chính sách trọng tâm.

Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác.

Thứ hai, cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức. Dự án Luật sửa đổi lần này không chỉ nhằm khắc phục những bất cập hiện hữu, mà còn là bước đi chiến lược để chủ động ứng phó những thách thức mới, hướng tới một môi trường sống lành mạnh, giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Lễ tiếp nhận hệ thống nội soi tiêu hóa.

Vĩnh Long tiếp nhận hệ thống nội soi tiêu hóa do gia đình Giáo sư Đào Văn Long trao tặng

Sáng 22/3, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long tổ chức tiếp nhận hệ thống nội soi tiêu hóa Fujifilm do gia đình Giáo sư Đào Văn Long trao tặng. Dự lễ có Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Thắng, Chủ tịch Hội Tiêu hóa Hà Nội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và đào tạo tiêu hóa, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long Hồ Thị Thu Hằng. 

Các chuyên gia trong nước và quốc tế tham dự cập nhật chuyên môn trong dự phòng, chẩn đoán và quản lý các bệnh hô hấp.

Thúc đẩy trao đổi khoa học về sức khoẻ hô hấp

Hội nghị thường niên Hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh 2026 với chủ đề “Khoa học và công nghệ tiên phong trong hô hấp hiện đại” diễn ra ngày 21/3 tập trung vào cập nhật chuyên môn có ý nghĩa thực tiễn trong dự phòng, chẩn đoán và quản lý các bệnh hô hấp.

Các y bác sĩ thăm khám, tư vấn sức khỏe cho người dân xã Đặng Thùy Trâm.

Vẻ đẹp bền vững của thanh niên ngành Y trong thời đại mới

Tuổi trẻ ngành Y không chỉ được đo bằng nhiệt huyết, mà phải được khẳng định bằng năng lực, bằng kỷ luật nghề nghiệp, bằng sự sẵn sàng đi đến nơi khó khăn hơn, phục vụ những người cần được chăm sóc nhiều hơn. Đó mới là vẻ đẹp bền vững của thanh niên ngành Y trong thời đại mới.

Hành trình lý trí và sự lãng mạn của nhà khoa học

Hành trình lý trí và sự lãng mạn của nhà khoa học

Để chủ động đối phó với những nguy cơ chưa xuất hiện, nhà khoa học cần một tư duy rộng mở và sẵn sàng thử nghiệm các giả thuyết vượt khuôn khổ. Chính nhờ những khoảng lặng nghề nghiệp, nơi thơ ca và tinh thần sáng tạo đồng hành, các nhà khoa học mới có thể “nhìn trước” và phát triển những giải pháp vượt khuôn khổ.

Các đại biểu dự Hội nghị sinh viên năm học 2025-2026.

Chuẩn đầu ra các ngành đào tạo lĩnh vực Y-Dược học cổ truyền

Chiều 20/3, tại Hà Nội, Học viện Y-Dược học cổ truyền Việt Nam (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị sinh viên năm học 2025-2026. Đây là hoạt động thường niên nhằm định hướng phát triển của Học viện; chuẩn đầu ra các ngành đào tạo; kỳ thi đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; nâng cao chất lượng đào tạo của Học viện.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cùng các bác sĩ hội chẩn trường hợp ghép tạng domino đặc biệt.

[Infographic] Kỳ tích ghép đa tạng domino lần đầu tiên tại Việt Nam

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã thực hiện thành công ca ghép đa tạng domino lần đầu tiên tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng của y học nước nhà. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, “Domino” là hiệu ứng khi một ca ghép đặc biệt mở ra cơ hội cứu sống thêm nhiều bệnh nhân khác.

(Ảnh minh họa)

Thêm 2 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn cá ủ chua tại Đà Nẵng

Sau khi ghi nhận thêm 2 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn cá ủ chua tại Đà Nẵng, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế thành phố Đà Nẵng chỉ đạo ngay cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương phát biểu tại hội thảo.

Hướng tới hệ thống toàn diện và bền vững trong chăm sóc sức khỏe sa sút trí tuệ

Trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng, Việt Nam đang phải đối mặt với sự gia tăng mạnh mẽ của các bệnh lý mạn tính, đặc biệt là sa sút trí tuệ. Thực trạng này không chỉ tạo áp lực lên hệ thống y tế mà còn đặt ra những thách thức lớn về kinh tế, xã hội và chăm sóc dài hạn.

Trẻ em bị mắc bệnh viêm não mô cầu. (Ảnh minh họa)

Không để dịch bệnh viêm màng não mô cầu lan rộng tại cộng đồng

Sở Y tế các tỉnh, thành phố khẩn trương chỉ đạo các đơn vị tăng cường giám sát, phát hiện mới bệnh viêm màng não mô cầu tại cơ sở y tế; điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, điều trị dự phòng, theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe các trường hợp tiếp xúc gần với người mắc bệnh và triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch kịp thời