Thể chế hóa các quy định mới trong phòng chống tác hại của thuốc lá

Để giảm nhanh tỷ lệ sử dụng thuốc lá, tiến tới một Việt Nam khỏe mạnh và bền vững hơn, thực hiện phân công của Chính phủ, Bộ Y tế đang xây dựng, xin ý kiến các bộ, ngành dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến xây dựng Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến xây dựng Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai 13 năm qua đã góp phần kéo giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng khi tỷ lệ hút thuốc lá ở người trưởng thành, thanh thiếu niên đã giảm. Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa tương xứng với kỳ vọng bởi tốc độ giảm còn chậm, chỉ khoảng 3% trong 10 năm qua.

Hiện nay, Việt Nam vẫn có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc, nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới, đứng thứ 3 khu vực ASEAN. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành là 20,8%, riêng nam giới lên tới 41,1%. Mỗi năm, thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá khoảng 108.700 tỷ đồng (năm 2022), tương đương 1,14% GDP, nếu tính cả tổn thất xã hội và môi trường, con số này vượt quá 2%...

Hệ lụy từ thuốc lá không chỉ là câu chuyện của y tế, mà là vấn đề của phát triển quốc gia, vì nó được xác định là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tật, tử vong sớm và gánh nặng kinh tế cho xã hội. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã chỉ rõ hút thuốc lá là nguyên nhân của 28 nhóm bệnh khác nhau. Đáng lo ngại hơn, sự xuất hiện và lan rộng nhanh chóng của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine mới đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia cho biết, một số quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã không còn phù hợp, xuất hiện các khó khăn, vướng mắc, bất cập, nhất là sự xuất hiện của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm có chứa nicotine khác. Các sản phẩm này sử dụng dưới nhiều dạng như hút, hít, ngậm, nhai… kèm theo đó là các chất nicotine gây nghiện hoặc dung dịch chưa xác định được mức độ nguy hại, cho nên đây là mối nguy hiểm cho sức khỏe người dân. Ngoài ra, tình trạng không tuân thủ quy định về địa điểm cấm hút thuốc cũng khá phổ biến, dẫn đến gây hại cho sức khỏe người khác do hít khói thuốc lá thụ động. Qua giám sát cho thấy tình trạng vi phạm quy định về bán và trưng bày thuốc lá vẫn còn phổ biến, trung bình có 13 điểm bán thuốc lá quanh mỗi trường học tại các đô thị lớn.

Hệ lụy từ thuốc lá không chỉ là câu chuyện của y tế, mà là vấn đề của phát triển quốc gia, vì nó được xác định là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tật, tử vong sớm và gánh nặng kinh tế cho xã hội.

Với sự chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, những năm gần đây, nhiều chính sách liên quan công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã được ban hành như: Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hướng đến sức khỏe như: rượu, bia, thuốc lá. Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Cùng với đó, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) đã điều chỉnh theo hướng tăng thuế đối với thuốc lá; Luật Đầu tư cũng bổ sung quy định cấm đầu tư, kinh doanh đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Những chủ trương lớn này đòi hỏi cần được thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ và nhất quán trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Thực hiện phân công của Chính phủ, Bộ Y tế đang xây dựng và xin ý kiến các bộ, ngành dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc xây dựng dự án nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật lập pháp; là cơ hội để nhìn lại một cách thẳng thắn chặng đường đã qua, đánh giá đúng những kết quả đạt được, nhận diện rõ những hạn chế, bất cập, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách đủ mạnh, đủ khả thi, đủ sức bảo vệ sức khỏe nhân dân trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm thuốc lá mới và các hình thức tiếp thị, tiếp cận tinh vi hơn…

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá cho biết: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng vào pháp luật, trong đó ưu tiên vấn đề bảo vệ sức khỏe lên trên các lợi ích về kinh tế; chú trọng công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Dự thảo bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật trên cơ sở thực hiện đầy đủ các giải pháp giảm nhu cầu sử dụng, giảm cung cấp, giảm khả năng tiếp cận, giảm tính hấp dẫn của các sản phẩm thuốc lá và thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá mà Việt Nam là thành viên. Dự thảo được xây dựng dựa trên bằng chứng khoa học để chính sách phù hợp thực tiễn của Việt Nam, chủ động phòng ngừa nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hướng tới một môi trường sống không khói thuốc và phát triển bền vững.

Quá trình sửa đổi luật lần này đặt ưu tiên cao nhất là bảo vệ sức khỏe nhân dân. Quyền được sống, học tập và làm việc trong môi trường không khói thuốc cần được bảo đảm bằng các công cụ pháp lý đủ mạnh và được đặt ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách. Dự thảo tập trung vào hai nhóm chính sách trọng tâm.

Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác.

Thứ hai, cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức. Dự án Luật sửa đổi lần này không chỉ nhằm khắc phục những bất cập hiện hữu, mà còn là bước đi chiến lược để chủ động ứng phó những thách thức mới, hướng tới một môi trường sống lành mạnh, giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.

Ngành y tế tỉnh Ninh Bình triển khai phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết trong cao điểm mùa dịch

Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh của người dân, quyết tâm không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ về ca bệnh. (Ảnh: BVCC)

Bị chê bai, cô lập kéo dài, người trẻ đối mặt nguy cơ rối loạn tâm thần

Một nữ sinh viên mắc chứng ăn vô độ tâm thần, thường xuyên tự gây nôn sau khi ăn, dẫn đến hạ kali máu. Một nữ sinh 15 tuổi khác bị bạn bè cô lập, chế giễu gần 2 năm, sau đó xuất hiện trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần. Các trường hợp cho thấy những tổn thương tâm lý kéo dài ở người trẻ cần được nhận diện và can thiệp kịp thời.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học (Ảnh: THƯ THƯ)

Nhóm bệnh nhân hen nặng đối mặt với nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống

Đối với những bệnh nhân hen nặng, mỗi ngày đều có thể là một hành trình đầy thách thức. Những triệu chứng dai dẳng, các đợt kịch phát khó lường và những ảnh hưởng kéo dài đến cuộc sống thường nhật không chỉ tạo gánh nặng cho người bệnh mà còn cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Bệnh nhi nằm điều trị cúm A. (Ảnh: BVCC)

Mắc cúm A không sốt cao vẫn có thể suy hô hấp nặng

Một bệnh nhân mắc cúm A chỉ sốt nhẹ nhưng suy hô hấp tiến triển nhanh phải đặt nội khí quản cấp cứu. Các bác sĩ cảnh báo, mức độ nguy hiểm của cúm không phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt độ cơ thể, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi, từ ngày 10-12/10, các cơ sở y tế trong tỉnh tiếp nhận 158 bệnh nhân nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại điểm bán bánh mì nằm trên đường Duy Tân, phường Cẩm Thành. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Ngay sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại phường Cẩm Thành, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã phát đi công văn khẩn yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.

Bệnh nhân 39 tuổi, quốc tịch Lào bị liệt hoàn toàn 2 chân do khối u chèn ép được phẫu thuật thành công tại khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống. (Ảnh: BVCC)

Nhiều bệnh nhân nước ngoài tìm đến Việt Nam điều trị bệnh hiểm nghèo

Trong gần 3 năm qua, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận 3.871 lượt bệnh nhân quốc tế đến khám, điều trị. Không chỉ là những trường hợp cấp cứu trong thời gian lưu trú tại Việt Nam, nhiều ca bệnh phức tạp đã được các bác sĩ điều trị bằng kỹ thuật chuyên sâu, cho thấy năng lực của y tế Việt Nam trong chăm sóc người bệnh quốc tế.

Cán bộ y tế giám sát chỉ số véc-tơ truyền bệnh sốt xuất huyết tại cộng đồng trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: DUY TUÂN)

Ngành y tế Hà Nội tăng cường giám sát, chỉ đạo phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm

Trước tình hình diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo các trạm y tế phường, xã trên địa bàn Hà Nội chủ động tham mưu chính quyền địa phương triển khai thực hiện các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy và phun hóa chất diệt muỗi để chủ động phòng, chống sốt xuất huyết kịp thời, hiệu quả.