KỶ NIỆM 70 NĂM CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ (7/5/1954 - 7/5/2024)

“Sống” cùng Điện Biên Phủ lịch sử (kỳ 1)

Sáng tạo trong tôn vinh những chiến công, kỷ niệm dấu son của dân tộc đang là một gợi mở lớn. Hướng về 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch… đang diễn ra trên cả nước. Tại thành phố lịch sử Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, đón những làn gió mới, nhiều cá nhân, tập thể đang trân trọng quá khứ theo cách riêng của mình.
Các cựu chiến binh và du khách thăm Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Ảnh: KHIẾU MINH
Các cựu chiến binh và du khách thăm Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Ảnh: KHIẾU MINH

Kỳ 1: Số hóa và cộng hưởng dân gian

Xu hướng ứng dụng công nghệ và giao thoa bản sắc với các giá trị hiện đại để cùng tôn nhau lên, hai chiếc “chìa khóa vàng” này đang tạo ra những giá trị thiết thực như du lịch, trải nghiệm, giải trí… song song với ngợi ca lịch sử và bảo tồn văn hóa. Nét mới này đang được thúc đẩy qua hoạt động bảo tàng và dân vũ học đường tại Điện Biên.

Nét mới hút khách muôn phương

Trong dòng cựu chiến binh từ nhiều tỉnh, thành phố lên thăm Bảo tàng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, có đoàn Bắc Ninh. Các ông, bà tuổi đều đã cao, mang mặc quân phục chỉnh tề. Những phù hiệu khác nhau trên áo cho thấy mọi người từng công tác, chiến đấu ở nhiều quân, binh chủng khác nhau. Chúng tôi hòa vào những người lính một thời, nghe hướng dẫn viên thuyết minh bên các hiện vật, hình ảnh dân công tải gạo, bộ đội kéo pháo; hình ảnh Bế Văn Đàn khi đã bị thương nặng, vẫn ghé vai làm giá súng, tay nắm chắc càng súng đến lúc hy sinh; rồi cảnh quân y chăm sóc thương binh, ca mổ dưới chiến hào…

Liên tiếp, đoàn này sang điểm trưng bày khác, lại có đoàn nối vào. Nhiều cựu chiến binh Bắc Ninh bất ngờ thấy gian trưng bày chuyên đề “Bắc Ninh trong kháng chiến chống thực dân Pháp”, được chia tiêu đề: “Bắc Ninh vùng đất yêu nước cách mạng” và “Bắc Ninh trong kháng chiến chống thực dân Pháp và chiến dịch Điện Biên Phủ”…

Các cựu chiến binh và du khách tham quan bức tranh toàn cảnh chiến dịch Điện Biên Phủ tại bảo tàng.

Các cựu chiến binh và du khách tham quan bức tranh toàn cảnh chiến dịch Điện Biên Phủ tại bảo tàng.

Đó là 1 trong 4 chuyên đề bày mà Bảo tàng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ phối hợp các địa phương thực hiện từ đầu năm 2024 đến nay: “Quân và dân tỉnh Hòa Bình đóng góp với chiến dịch Điện Biên Phủ”, “Ninh Bình trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược”, “Từ chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 đến chiến dịch Điện Biên Phủ trên không năm 1972”… Như bà Vũ Thị Tuyết Nga, Giám đốc bảo tàng nhấn mạnh, thì Chiến thắng Điện Biên Phủ là chiến công của toàn quân, toàn dân cả nước. Vì thế, ngoài các trưng bày thường xuyên, bảo tàng và đồng nghiệp các địa phương phải làm sâu sắc hơn tinh thần này.

Nhiều cuộc tuyên truyền, triển lãm về chiến dịch Điện Biên Phủ và kháng chiến chống Pháp đã được bảo tàng giới thiệu đến công chúng các địa bàn trong tỉnh Điện Biên, một số cuộc đưa sang tỉnh bạn. Với sự hỗ trợ của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, bảo tàng còn xây dựng Câu lạc bộ “Em yêu lịch sử” kèm theo các tour online, phối hợp các tỉnh, thành phố trong cả nước. Các tiết dạy sử về Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đến với nhiều học sinh, sinh viên ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và nhiều nơi khác. Như cuộc trải nghiệm cho hơn 100 học sinh Trường Quốc tế Bình Minh (Sơn La) đã tạo hứng thú và dấu ấn Điện Biên Phủ rất sâu đậm trong các em. Bà Tuyết Nga kể: Đến nay, dù đã được đánh giá tích cực từ nhiều kênh cũng như đông đảo người tham gia trải nghiệm, chúng tôi vẫn tiếp tục tìm những hướng đi mới, những cách làm độc đáo hơn.

Tìm hiểu thêm được biết, trải nghiệm tại bảo tàng cũng là nội dung mới, nhằm biến nơi đây thành một trung tâm giáo dục lịch sử qua các hình thức học tập, giải trí gần gũi, dễ tiếp cận. Thí dụ như cho học sinh “tập” đẩy xe thồ lương thực và nấu cơm chiến sĩ… Lịch sử có nhiều cách tiếp cận, qua sách vở, qua các câu chuyện tại bảo tàng hay các ứng dụng mới. Với quan điểm đó, cán bộ, nhân viên bảo tàng đang số hóa gần 1.000 hiện vật gốc nhằm giúp cho khách tham quan được đầy đủ và hấp dẫn hơn. Một bộ phim 3D “Chiến dịch Điện Biên Phủ 56 ngày đêm” cũng sắp hoàn thành. Tới đây, trước thềm kỷ niệm 7/5, bảo tàng sẽ khởi động hình thức tương tác bằng công nghệ thực tế ảo. Du khách, học sinh sẽ được dùng kính thực tế ảo - Virtual Reality Glasses (AR) và công nghệ thực tế ảo - Virtual Reality (VR) để tham gia vào các game là những trận đánh mô phỏng chiến dịch Điện Biên Phủ. Lượng khách về Điện Biên cuối tháng 4, đầu tháng 5 sẽ càng đông. “Hiện mỗi ngày đã đón 3.000, có khi 5.000 lượt khách, vì thế bảo tàng sẽ mở cửa thêm buổi tối, trước mắt là thứ 6 và thứ 7”, bà Tuyết Nga cho biết.

Học sinh “thử” làm dân công thồ gạo tại di tích lịch sử đồi A1.

Học sinh “thử” làm dân công thồ gạo tại di tích lịch sử đồi A1.

Lan rộng vòng xòe nghìn người

Nếu như tận dụng thế mạnh công nghệ, đa dạng hóa hình thức trải nghiệm… là những nét mới hấp dẫn của hoạt động bảo tàng, thì trong phong trào văn, thể, mỹ học đường còn có một số hoạt động mới mẻ khác. Ngành văn hóa và giáo dục của tỉnh đã phối hợp tổ chức tập huấn trình diễn múa xòe cho giáo viên Đoàn-Đội ở các trường trong TP Điện Biên Phủ và các huyện lân cận. Mới đây, cuộc thi dân vũ học đường đã diễn ra rộng rãi với hơn 40 đội, gần 200 người 1 đội. Những điệu xòe truyền thống được ghi hình tại các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử của tỉnh. Qua đó chào mừng kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ và góp phần quảng bá du lịch cho tỉnh.

Theo nghệ sĩ múa Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh tỉnh Điện Biên, các clip được phát rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng và lan tỏa trong cộng đồng mạng, đã tạo nên không khí theo dõi sôi nổi. Đặc biệt, 12 đội của TP Điện Biên Phủ và 2 câu lạc bộ xòe đã tham gia chương trình “Lễ hội hoa ban” với 29 điệu xòe biểu diễn trên nền chủ đạo là các ca khúc mang âm hưởng về Điện Biên.

Chúng tôi gặp ông Phạm Minh, 69 tuổi, ở Quảng Yên, Quảng Ninh dưới tầng hầm Bảo tàng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, nơi giới thiệu bức tranh toàn cảnh chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông lên Điện Biên lần thứ 3, thăm bảo tàng thấy nhiều nội dung hay. “Lần đầu tiên tôi được xem bức tranh lớn này, đây là một cái rất mới, vừa xem vừa nghe thuyết minh, thấy quá đỗi xúc động và tự hào”, ông Minh nói.

Được biết, từ tháng 4/2022, khi bức tranh được đưa vào khai thác, khách tham quan bảo tàng đã tăng lên 120.700 lượt khách năm 2022; 155.675 lượt khách năm 2023. Năm 2024, chỉ trong quý I, bảo tàng đã đón hơn 70 nghìn lượt khách, đến thời điểm hiện tại, đã đạt hơn 100 nghìn lượt khách, vượt xa chỉ tiêu hằng năm trước đây.

Nhiều đơn vị đang kỳ vọng sẽ tổ chức được 1 màn xòe kỷ lục của 7.000 sinh viên, học sinh, thể hiện những chủ đề gắn với các sự kiện đặc biệt của tỉnh. Nghệ sĩ Thanh Hương cho rằng: Việc khai thác bản sắc văn hóa đặc trưng của Điện Biên có thể tạo dấu ấn để tôn vinh truyền thống lịch sử, quảng bá du lịch, đồng thời gắn các giá trị lịch sử và truyền thống với du lịch một cách mềm mại, cuốn hút, giàu giá trị thẩm mỹ. Đó là một con đường ngắn cần phải đi.

Được biết, tinh thần kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ đã được lấy làm chủ đề cho hoạt động tuyên truyền lưu động năm nay của Điện Biên. Khoảng 50-60 tuyên truyền viên thuộc các ngành nghề sẽ dự thi tại nhiều địa điểm trong tỉnh chứ không theo hình thức tập trung, “hội trường hóa”. Cách làm mới này được cho là gần dân hơn và sẽ mời gọi được sự hưởng ứng của đồng bào. Ở phạm vi rộng hơn, từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4 vừa qua, Hội thi tuyên truyền lưu động toàn quốc “Về với Điện Biên” đã có sự tham gia của 37 đội thi trong cả nước. Khai mạc tại Vĩnh Phúc, hội thi đã phục vụ rộng rãi cho nhân dân tại 32 điểm của 9 tỉnh, thành phố: Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hà Nội, Hòa Bình, Sơn La, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên.

(Còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Bộ Công an hỗ trợ nhà ở cho gia đình ông A Drua tại thôn Kon Teo Đăk Lấp, xã Đăk Pxi.

Không chỉ giữ gìn bình yên mà còn chăm lo mái ấm

Những ngày này, các xã vùng cao Đăk Pxi, Đăk Hà, Đăk Mar (tỉnh Quảng Ngãi) đang đón thêm những công trình an sinh thiết thực. Được triển khai từ sự phối hợp giữa Văn phòng Bộ Công an và Công an tỉnh Quảng Ngãi, các công trình đã góp phần cải thiện đời sống, vun đắp sự gắn bó giữa lực lượng công an với đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Ấn Độ có khả năng cung cấp nguồn nguyên phụ liệu lớn cho ngành dệt may, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Ảnh: NAM HẢI

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Ấn Độ

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Ấn Độ. Trên nền tảng tin cậy chính trị được bồi đắp qua nhiều thập niên, hai nước đang đứng trước những cơ hội lớn để chuyển hóa tầm nhìn chung, sự hội tụ chiến lược thành các chương trình hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực tiềm năng.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai.

Gia Lai phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ bức thư của Bác Hồ

“Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào” - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946 thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và tư tưởng nhất quán về một Nhà nước gắn bó với nhân dân, vì nhân dân. 80 năm qua, tinh thần ấy vẫn đặt ra trách nhiệm chăm lo, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm sự phát triển của mọi dân tộc trong cộng đồng Việt Nam.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thiếu tá Trương Mai Hoa và Đại úy Đặng Thị Thanh Phượng được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Vinh dự dưới cờ Đảng ở Bentiu

Với các quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ và quá trình phấn đấu của mỗi đồng chí.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Cụ Phí Văn Bái (1914-2014).

Báo Khởi nghĩa và Tuốt kiếm, trước Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội

Ngay trước ngày Tổng khởi nghĩa 19/8/1945 ở Hà Nội đã xuất hiện hai tờ báo của mặt trận Việt Minh có tên gọi Khởi nghĩa và Tuốt kiếm. Một trong hai người chủ nhiệm kiêm chủ bút đầu tiên là cụ Phí Văn Bái (1914-2014), sinh thời trú tại đường Trường Chinh, Thành phố Hà Nội.

Các nhà văn thực tế tại doanh trại Sư đoàn 302.

Dải ngân hà vùng duyên hải

Miền Đông Nam Bộ những ngày cuối tháng 5 nắng nóng. Mùa khô chưa qua, mùa mưa chưa đến. “Cây lúa non chờ từng cơn mưa nhỏ, cây lúa trổ chờ nước đổ trên nguồn”, còn chúng tôi chờ xe Sư đoàn 302 qua đón dưới cơn mưa rực rỡ đầu mùa mong đợi. Cơn mưa dào dạt đến như lời chào mùa hạ, một điềm báo an lành.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.

Hoạt động của Đoàn ngoại giao tại Hà Nội. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Phát huy vai trò tiên phong toàn ngành đối ngoại

“Để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra, điều quan trọng nhất là phải đổi mới tư duy, đổi mới cách làm và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Trên tinh thần đó, chúng tôi đang xây dựng và hướng tới một phương châm hành động chung của toàn ngành Ngoại giao: Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung chia sẻ với báo chí nhân dịp Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra từ ngày 1-7/8 tại Hà Nội.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Phương pháp giám định ADN đóng vai trò quan trọng giải mã danh tính cho các liệt sĩ. Ảnh: LÊ MINH

Nỗi đau không của riêng ai

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những vết thương mà nó để lại trên mảnh đất hình chữ S vẫn chưa trọn vẹn lên da non. Giữa những ngày tháng 7 tri ân, lòng người Việt Nam lại quặn thắt khi nhớ về hàng trăm ngàn người con ưu tú vẫn đang nằm lại đâu đó giữa đại ngàn sâu thẳm, dưới lòng sông lạnh lẽo hay mang trên mình tấm bia mộ “chưa biết tên". Đây là “nỗi đau không của riêng ai”, mà là nỗi đau của cả dân tộc cần được chữa lành.

Tặng quà cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ

Tặng quà cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ

Vừa qua tại Khóm 7, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, Nhóm Ong chăm (Hà Nội) đã trao tặng 16 suất quà trị giá tương đương 20 triệu đồng cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Đoàn kinh tế - Quốc phòng 337 (Quân khu 4).

Các đại biểu tham dự Lễ tưởng niệm đặc biệt trên biển Qui Thiện.

Lễ tưởng niệm đặc biệt trên biển Qui Thiện

Tháng 7, trên hành trình công tác, Đoàn công tác đi khảo sát, nắm tình hình tại các vùng biển, đảo ven bờ miền trung do đồng chí Trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam làm Trưởng đoàn, đã tổ chức Lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Đoàn tàu không số tại điểm C43 B, vùng biển Qui Thiện, tỉnh Quảng Ngãi - Vùng biển thiêng liêng ghi dấu một trong những chiến công bi tráng của Đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.