Xây dựng Luật Thương mại điện tử để tăng cường quản lý thị trường
Chiều 17/6, phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội về kinh tế-xã hội, Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên đã giải trình, làm rõ các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu về công tác điều hành của ngành công thương.
Về vấn đề kiểm tra, kiểm soát thị trường, chống hàng giả, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ trưởng bày tỏ đồng tình với các ý kiến của đại biểu cho rằng, mặc dù các bộ, ngành địa phương đã rất nỗ lực trong công tác đấu tranh phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng và đạt được kết quả, nhưng vấn nạn này vẫn diễn biến rất phức tạp.
Theo Bộ trưởng, nguyên nhân là do hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhái có lợi nhuận lớn, lôi kéo nhiều đối tượng tham gia; các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, lợi dụng công nghệ cao để gian lận trong môi trường thương mại điện tử.
Thêm vào đó, nguồn lực về cả nhân lực và vật lực của các cơ quan chức năng còn hạn chế, công tác phối hợp giữa các cơ quan đôi lúc chưa đồng bộ. Mặt khác, luật pháp hiện hành, cơ chế, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe; một bộ phận cán bộ trong một số ngành, lĩnh vực được trao trách nhiệm nhưng tha hóa, biến chất, tiếp tay cho hành vi vi phạm.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện chính sách pháp luật, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm các bộ, ngành, địa phương, cơ quan chức năng và cơ chế phối hợp liên ngành, tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác giám sát, kiểm tra.
Bộ cũng sẽ trình Quốc hội phê duyệt Luật Thương mại điện tử để tăng cường quản lý, dự kiến sẽ trình tại Kỳ họp thứ 10 tới đây.
Cùng với đó, sẽ nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ, tăng cường kiểm tra, hậu kiểm bắt buộc, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lực lượng quản lý thị trường tại địa phương hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; đề xuất áp dụng các chế tài đủ sức răn đe đối với các đối tượng vi phạm; đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền, hướng dẫn các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chấp hành pháp luật và khuyến cáo người tiêu dùng tiêu dùng thông minh.
Về vấn đề xử lý gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái trên môi trường thương mại điện tử, Bộ trưởng đánh giá, việc kiểm soát và xử lý hàng giả, hàng nhái trên môi trường trực tuyến luôn gặp khó khăn, vì nhiều mặt hàng phức tạp, công nghệ tinh vi, lực lượng và phương tiện thanh kiểm tra còn hạn chế, cần sự phối hợp của nhiều cơ quan chuyên ngành khác nhau.
Trong khi đó, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về chế tài đối với các mô hình bán hàng, quảng cáo mới, các chế tài đã có cũng chưa thực sự đủ mạnh.
Để khắc phục tình trạng trên, Bộ trưởng cho biết, trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, dự án Luật Thương mại điện tử, trình Chính phủ, Quốc hội. Bộ trưởng thông tin thêm, ngay cuối giờ chiều nay, Thủ tướng Chính phủ sẽ nghe dự thảo Luật này để trình Quốc hội trong những ngày tới.
Cùng với đó, Bộ Công thương đề xuất làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan chức năng với các mô hình thương mại điện tử và các đối tượng livestream bán hàng.
Bộ trưởng cho biết, sẽ phân cấp thẩm quyền cho địa phương trong quản lý giao dịch thương mại điện tử, tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên ngành trong thanh kiểm tra, xử lý các mặt hàng vi phạm, bên cạnh tích cực, chủ động rà soát và xử lý lợi dụng livestream và các website, ứng dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
Ngoài ra, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn người dân, doanh nghiệp chỉ mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng bảo đảm; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương; phối hợp với Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Công an để rà soát thông tin, ngăn chặn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
Nỗ lực triển khai giải pháp mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt
Về tình hình xuất khẩu nông sản trong bối cảnh chịu áp lực từ các biện pháp thuế đối ứng. Bộ trưởng cho biết, theo số liệu của hải quan, xuất khẩu nhóm hàng nông, thủy sản trong 4 tháng đầu năm nay đạt 13,72 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Diên khẳng định, những năm qua, kể cả trước khi xuất hiện áp lực từ biện pháp đối ứng của Hoa Kỳ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công thương nỗ lực triển khai một số giải pháp về tìm kiếm, mở rộng thị trường cho hàng hóa của Việt Nam nói chung và các loại nông, thủy sản nói riêng.
Theo đó, tập trung nâng cao chất lượng công tác dự báo biến động của thị trường thế giới, cập nhật thông tin về chiến lược sản xuất, xuất nhập khẩu của các thị trường chính; tổ chức hội nghị giao ban xúc tiến thương mại hàng tháng để các doanh nghiệp, hội ngành cùng tham gia và chia sẻ thông tin.
Bộ cũng phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục đàm phán tháo gỡ hàng rào kỹ thuật phi thuế quan, mở rộng thị trường xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng, nhất là nhóm hàng nông sản tại các thị trường Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Australia, cùng với đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Pháp, Hà Lan và các nước Tây Á; tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Trung Quốc theo hình thức chính ngạch.
Cạnh đó, thúc đẩy đàm phán các hiệp định thương mại tự do, yêu cầu các đối tác mở cửa thị trường, cắt giảm thuế quan cho hàng hóa, trong đó có nông sản Việt Nam; tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại trực tiếp và trực tuyến, các hoạt động kết nối cung cầu nhằm thúc đẩy tiêu thụ tại nước ngoài và trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng, khai thác các hiệp định thương mại tự do Việt Nam là thành viên.
Song song với đó, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” để khai thác thị trường nội địa với tiềm năng hơn 100 triệu dân, cùng với tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, ủy quyền cấp giấy chứng nhận xuất xứ...
Bộ trưởng khẳng định, việc xây dựng và phát triển thương hiệu có ý nghĩa quan trọng, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển thị trường cho hàng hóa Việt Nam. Các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp đã nhận thức rõ và phối hợp triển khai nhiều giải pháp, trong đó Bộ Công thương đã triển khai ở ba cấp độ: Thương hiệu ngành ở quy mô toàn quốc; thương hiệu sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận quy mô cấp địa phương; và thương hiệu sản phẩm quy mô cấp doanh nghiệp.
Thời gian tới, bộ sẽ tiếp tục triển khai thực hiện các chương trình phát triển thương hiệu, tập trung vào nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa và sự cần thiết của xây dựng, phát triển, quản trị thương hiệu trong sản xuất kinh doanh và đầu tư.
Ngoài ra, bộ cũng sẽ tổ chức các chương trình đào tạo, tư vấn, hỗ trợ về kỹ năng, kỹ thuật và các vấn đề cần lưu ý trong xây dựng và phát triển doanh nghiệp; tư vấn đổi mới, cải tiến thiết kế nhằm đáp ứng thị hiếu, yêu cầu của thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước; tư vấn hỗ trợ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm xuất khẩu tiềm năng ở trong và ngoài nước; xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình tuyên truyền, quảng bá hình ảnh trong và ngoài nước đối với từng sản phẩm nông sản và thực phẩm chế biến.
