Giải bài toán "giữ hạng" và hút vốn ngoại thực chất cho chứng khoán Việt Nam

Việc Việt Nam chính thức gia nhập vào chỉ số thị trường mới nổi của FTSE GEIS là dấu mốc quan trọng khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp có hiệu lực vào ngày 21/9.

Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: UBCKNN)
Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: UBCKNN)

Việc chính thức hiện diện trong rổ chỉ số FTSE Russell Global Equity Index Series (FTSE GEIS) từ ngày 21/9 là dấu mốc chiến lược, khẳng định việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp đã chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, trao đổi với cơ quan báo chí, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhận định: Nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu, quy mô vốn quốc tế thu hút được thực tế phụ thuộc lớn vào sức khỏe nội tại và tính minh bạch của hàng hóa trên sàn. Mục tiêu quan trọng hướng đến là xây dựng một thị trường vốn chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập.

Từng bước khai mở dòng vốn quy mô lớn

Phóng viên: Thưa ông, trong khi một số thị trường mới nổi được FTSE Russell phân bổ trọng số vào rổ chỉ số toàn cầu theo lộ trình ngắn (khoảng hai giai đoạn), thì Việt Nam lại được áp dụng kịch bản chia nhỏ thành bốn đợt trong vòng một năm. Dưới góc độ quản lý thị trường, ông đánh giá thế nào về tính toán này của tổ chức xếp hạng quốc tế?

Ông Bùi Hoàng Hải: Đối với lộ trình nâng hạng mà đưa các cổ phiếu Việt Nam vào trong các rổ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell thì cũng đã được công bố cách đây một năm và việc lựa chọn giai đoạn, số lượng các lần mà cổ phiếu đưa vào được thực hiện trên cơ sở là FTSE Russell tính đến những điều kiện thị trường, mức độ thanh khoản của thị trường trên cơ sở tham khảo ý kiến của các nhà đầu tư.

Không phải lộ trình của các nước phải giống nhau. Có những nước có hai giai đoạn, có nước ba giai đoạn và có những nước là bốn giai đoạn. Nhưng tựu trung thống nhất một cái điểm là tất cả các trọng số của bất cứ thị trường nào cũng sẽ được phân bổ vào trong rổ chỉ số trong thời hạn tối đa là một năm.

Đối với Việt Nam, tôi nghĩ rằng lúc đầu FTSE Russell cũng khá là thận trọng khi phân làm bốn giai đoạn. Đồng thời FTSE Russell và các nhà đầu tư nước ngoài cũng đặt kỳ vọng là theo lộ trình vào đầu năm 2027 chúng ta sẽ xây dựng và đưa vào vận hành cơ chế là giao dịch CCP và cơ chế này sẽ hỗ trợ cho thanh toán các giao dịch được thông suốt hơn.

bt.jpg
Nghi thức đánh cồng đánh dấu mốc quan trọng để Việt Nam chính thức tham gia vào rổ chỉ số toàn cầu – FTSE Russell Global Equity Index Series. (Ảnh: PV)

Phóng viên: Theo lộ trình, bước sang giai đoạn phân bổ thứ hai vào tháng 3/2027, tỷ trọng giải ngân của dòng vốn thụ động sẽ tăng gấp đôi lên mức 20%. Trong bối cảnh xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu đang có sự phân hóa mạnh mẽ, cơ quan quản lý đặt kỳ vọng ra sao về quy mô giải ngân tuyệt đối của các quỹ ETF ngoại, và bước nhảy về tỷ trọng này có tạo nên áp lực thanh khoản đột biến đối với thị trường nội địa?

Ông Bùi Hoàng Hải: Theo lộ trình của FTSE Russell, trong lần đầu tiên họ sẽ phân tỉ trọng là 10% và lần phân bổ tiếp theo là 20%, lần thứ ba là 35% và lần thứ tư là cũng là 35% trong thời gian một năm. Đối với lần phân bổ tiếp theo rõ ràng là tỉ trọng phân bổ gấp đôi so với lần đầu tiên. Do vậy mà nguồn vốn của các quỹ thụ động vào Việt Nam trong lần phân bổ thứ hai sẽ lớn hơn so với lần đầu tiên của chúng ta.

Ngoài ra trên thế giới, số lượng các nhà đầu tư tham gia đầu tư vào các quỹ thụ động dành cho thị trường mới nổi cũng đang có xu thế tăng. Do vậy mà ngoài số tương đối là 20% thì chúng tôi kỳ vọng con số tuyệt đối cũng có thể cao hơn nữa dựa trên tốc độ tăng trưởng của các quỹ đầu tư thụ động vào thị trường mới nổi.

Hóa giải "điểm nghẽn" để giữ hạng bền vững

Phóng viên: Trước thềm các kỳ tái cơ cấu danh mục của FTSE Russell, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã ban hành quy chế siết chặt kỷ luật giao dịch. Thưa ông, việc tăng cường giám sát đặc thù đóng góp như thế nào trong hành trình nâng hạng của Việt Nam?

Ông Bùi Hoàng Hải: Câu chuyện tăng cường giám sát trong các kỳ đổi rổ là vấn đề rất quan trọng để bảo đảm tạo được niềm tin cho các nhà đầu tư, không những là nhà đầu tư nước ngoài mà còn các nhà đầu tư trong nước.

Các tổ chức xếp hạng và đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm đến việc các cổ phiếu mà họ tham gia đầu tư có phản ánh đúng giá trị thật của các cổ phiếu không và không ai muốn cổ phiếu họ đầu tư mà không phản ánh đúng được giá trị của doanh nghiệp.

Do vậy chúng ta cần tăng cường hơn nữa công tác giám sát, một mặt là để bảo đảm cho niềm tin cho các nhà đầu tư, một mặt cũng là để duy trì kỷ luật kỷ cương cho thị trường và đây chính là nền tảng để thị trường tiếp tục phát triển hơn nữa.

Tăng cường giám sát trong các kỳ đổi rổ là vấn đề rất quan trọng để bảo đảm tạo được niềm tin cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Ông Bùi Hoàng Hải

Phóng viên: Thưa ông, nâng hạng đã khó, 'giữ hạng' và chuyển hóa thành dòng vốn thực chất còn khó hơn. Trước những 'điểm nghẽn' nội tại về room ngoại, tỷ lệ free-float và chuẩn mực quản trị, cơ quan quản lý sẽ có giải pháp đột phá nào về cơ chế chính sách, và các doanh nghiệp niêm yết cần chủ động thay đổi ra sao để không bỏ lỡ cơ hội lớn này?

Ông Bùi Hoàng Hải: Để tiếp tục giữ hạng, chúng ta không chỉ dừng lại ở đây mà chúng ta phải có những cải thiện hơn nữa để giúp cho thị trường ngày càng hoạt động một cách minh bạch hiệu quả. Hiện nay Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính đang rất tích cực triển khai những công việc như triển khai cơ chế CCP cho thị trường cổ phiếu.

Thứ hai là chuẩn bị các phương án để có các giao dịch cơ chế OTA. Thứ ba nữa là tiếp tục nâng cao rà soát và cải thiện tỉ lệ sở hữu nước ngoài tối đa. Làm tốt những điều này sẽ giúp duy trì niềm tin cho các nhà đầu tư, tăng cường quản lý giám sát.

Đối với các doanh nghiệp, trong số lượng 27 cổ phiếu của Việt Nam được đưa vào các rổ chỉ số toàn cầu FTSE Russell, thì có khá nhiều các doanh nghiệp lớn trên thị trường không được chọn vào trong danh sách 27 cổ phiếu và thậm chí còn không được đưa vào danh sách của 90 cổ phiếu gọi là micro.

chatgpt-image-sep-19-2026-01-27-19-pm.png

Lý do không được chọn bởi vì là chúng ta gặp phải một số vấn đề.

Thứ nhất là rào cản về tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại). Bên cạnh những doanh nghiệp bị giới hạn theo quy định ngành nghề, có những doanh nghiệp dù thực tế không còn hoạt động trong lĩnh vực có điều kiện đã đăng ký nhưng vẫn bị áp hạn chế đầu tư nước ngoài. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp lớn không đủ điều kiện để đưa vào tính trọng số chỉ số.

Thứ hai là rào cản về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float). Mặc dù nhiều doanh nghiệp có quy mô lớn, lượng cổ phiếu thực sự giao dịch tự do lại rất hạn chế do mức độ tập trung sở hữu quá cao, khiến nhà đầu tư nước ngoài khó tiếp cận. Bên cạnh đó, ngoài câu chuyện room ngoại và khả năng tiếp cận cổ phiếu, khối ngoại cũng đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao chất lượng quản trị công ty và tính minh bạch trong công bố thông tin.

Tháo gỡ rào cản nâng hạng mới chỉ là bước mở đầu; quy mô vốn ngoại thu hút được thực tế phụ thuộc lớn vào nội tại của doanh nghiệp. Do đó, để tận dụng tối đa cơ hội này, bên cạnh sự nỗ lực từ cơ quan quản lý, các doanh nghiệp niêm yết cần chủ động giải quyết các vướng mắc về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, mức độ tập trung sở hữu, đồng thời nâng cao chất lượng quản trị và tính minh bạch trong công bố thông tin.

Trân trọng cảm ơn ông!

Có thể bạn quan tâm

Môi trường pháp lý minh bạch và năng lực triển khai hiệu quả góp phần chuyển hóa tăng trưởng Việt Nam. (Ảnh: CTV)

Chuyển hóa tăng trưởng thành đầu tư: Lợi thế cạnh tranh tiếp theo của Việt Nam

Việt Nam từ lâu đã là điểm đến hấp dẫn đối với dòng vốn quốc tế, được củng cố bởi nhiều lợi thế mang tính nền tảng. Tuy nhiên, khi các nhà đầu tư ngày càng khó tính, có nhiều thị trường để lựa chọn thì yêu cầu đặt ra là tăng trưởng cần được chuyển hóa thành cơ hội đầu tư có khả năng triển khai, mở rộng trong dài hạn.

Gói thầu XL1 là đoạn khó nhất trên toàn tuyến Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, gồm 5,6km đường, 10 cầu (trong đó 4 cầu cấp 1) và hầm Phượng Hoàng dài 1,7km, là hầm cấp đặc biệt và dài nhất trong số 4 hầm trên toàn tuyến dự án. (Ảnh: HUY VŨ)

Dự án đường cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột: Không đánh đổi chất lượng và an toàn pháp lý vì tiến độ

Trong chuyến kiểm tra tình hình thực hiện gói thầu XL1, tuyến cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột ngày 18/9, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đèo Cả Hồ Minh Hoàng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu không đẩy tiến độ bằng mọi giá, không vì tiến độ mà đánh đổi bằng chất lượng công trình và an toàn pháp lý, an toàn lao động.

Các đại biểu trao đổi tại Hội nghị. (Ảnh: Hồng Thắm)

Khơi thông vốn dài hạn cho tăng trưởng

Khát vọng tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu lớn về huy động và phân bổ nguồn lực. Khi các dự án hạ tầng, chuyển đổi số và chuyển dịch cơ cấu kinh tế cần nguồn vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài, việc phát triển đồng bộ các kênh tài chính trở nên cấp thiết.

Mô hình trồng lúa nếp than tại xã Tà Long, huyện Đakrông (nay là thôn Tà Lao, xã Đakrông, tỉnh Quảng Trị). (Ảnh: Plan Việt Nam cung cấp)

Khi phụ nữ Vân Kiều ở Tà Lao “Tiến về phía trước”

Nhờ tiếp cận với các hoạt động của chương trình "Tiến về phía trước", chị em phụ nữ ở Tà Lao - vùng biên giới tỉnh Quảng Trị đã biết làm ăn kinh tế, tham gia vào các hoạt động cộng đồng, biết xây dựng kênh, quảng bá văn hóa địa phương thông qua mạng xã hội…Những thay đổi đó đã giúp họ thoát nghèo để có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thực hiện nghi thức đánh cồng, đánh dấu Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số FTSE Global Equity Index Series ngày 18/9, mở rộng khả năng tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế. (Ảnh: UBCKNN)

Bộ Tài chính tổ chức tiếp xúc nhà đầu tư không kèm phát hành trái phiếu quốc tế

Bộ Tài chính sẽ phối hợp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các bộ, ngành liên quan tổ chức đợt tiếp xúc nhà đầu tư quốc tế không kèm phát hành trái phiếu (Non-Deal Roadshow - NDR), nhằm chủ động cung cấp thông tin, duy trì kết nối với thị trường và hỗ trợ mục tiêu cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Du khách thưởng thức show diễn đa trải nghiệm “Nụ hôn của biển cả - Kiss of the sea” tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. (Ảnh: SG)

Khơi mạch văn hóa, mở lối du lịch biển

Từ định hướng giải pháp của Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ngày 28/7/2026 về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đã đặt ra yêu cầu phải phát huy chiều sâu văn hóa, đưa hệ sinh thái di sản biển trở thành nguồn lực phát triển du lịch biển Việt Nam.

Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu tại Tổng công ty May 10.

Gia tăng hiệu quả ngành dệt may

Ngành dệt may Việt Nam duy trì đà tăng trưởng, nhưng áp lực về giá, tiến độ giao hàng và chính sách thuế quan đang ngày càng gia tăng tác động tới quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Trước thực trạng trên, doanh nghiệp dệt may nỗ lực nâng cao năng suất, tiết giảm chi phí, đẩy mạnh xuất khẩu.

Đóng gói xoài xuất khẩu tại Công ty Vina T&T Group. (Ảnh: MINH ANH)

Chuẩn hóa nguồn cung, giữ đơn hàng xuất khẩu

Sau tám tháng, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cả nước đạt 49,31 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025. Những tháng cuối năm là thời điểm nhu cầu thị trường tăng cao, cũng là giai đoạn doanh nghiệp phải chạy đua thực hiện đơn hàng đúng hạn.

Các địa phương đang đẩy nhanh rà soát, xử lý nhà, đất công dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy. (Ảnh: TTXVN)

Không để nhà, đất dôi dư tiếp tục nằm chờ

Sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, nhiều cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng nhưng tiến độ xử lý tại một số nơi vẫn chậm. Yêu cầu hoàn thành trong năm 2026 đòi hỏi các đơn vị phải chuyển nhanh từ rà soát, phê duyệt phương án sang khai thác thực chất, tránh bỏ hoang, lãng phí tài sản công.

Các đại biểu tham dự Hội thảo Khoa học quốc tế “Tài chính-Kế toán thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển nhanh và bền vững”. (Ảnh: PV)

Gỡ "điểm nghẽn" tài chính, nhân lực số để kinh tế tư nhân bứt phá

Ngày 18/9, Học viện Tài chính đã phối hợp Đại học Kasetsart (Thái Lan), Đại học Swinburne (Australia), Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế-Tài chính (NIEF) và Học viện Chính sách Phát triển tổ chức Hội thảo Khoa học quốc tế lần thứ tám: “Tài chính-Kế toán thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển nhanh và bền vững”.

Theo Bộ Công thương, ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. (Ảnh: Tổng Công ty Điện lực miền bắc)

Đẩy nhanh lắp điện mặt trời mái nhà tại công sở, trường học, bệnh viện

Bộ Công thương vừa ban hành Văn bản số 7404/BCT-ĐL ngày 16/9/2026, đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đẩy nhanh triển khai chương trình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu đối với các tòa nhà cơ quan, công sở, trường học, bệnh viện.

Đại sứ Việt Nam tại Áo Vũ Lê Thái Hoàng và ông Georg Storandt, Giám đốc Kinh doanh toàn cầu Tập đoàn Red Bull. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Áo)

Tập đoàn Red Bull ấn tượng và kỳ vọng lớn vào thị trường Việt Nam

Theo tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Áo, ngày 17/9, trong chuỗi hoạt động Cà phê với Đại sứ, Đại sứ Việt Nam tại Áo Vũ Lê Thái Hoàng đã thăm và làm việc với Tập đoàn Red Bull tại Thành phố Salzburg, Cộng hòa Áo. Chào mừng Đại sứ có ông Georg Storandt, Giám đốc Kinh doanh toàn cầu và các lãnh đạo cao cấp của Tập đoàn.