Ruộng lúa sử dụng hệ thống bơm nước bằng năng lượng mặt trời
Gần 20 năm qua, bản Đoòng phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lương thực cứu trợ từ bên ngoài. Vì thế, bà con đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc lớn khi tự tay thu hoạch những bông lúa chín vàng ngay trên bản nhỏ giữa rừng.
Lãnh đạo xã Thượng Trạch cho biết, “bài toán” trồng lúa nước để bảo đảm nguồn lương thực tại chỗ người đồng bào Bru-Vân Kiều ở bản Đoòng được đặt ra từ lâu, để giảm bớt tình trạng phụ thuộc vào nguồn lương thực chuyển từ bên ngoài vào quá khó khăn nhưng lâu nay chưa làm được.
Bản Đoòng có 12 hộ với 56 nhân khẩu, nằm giữa vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng và điểm dừng chân của khách du lịch trong hành trình chinh phục hang Sơn Đoòng- hang động lớn nhất thế giới. Tại bản đã từng trồng lúa nước nhưng sau đó, do nguồn nước thay đổi, hệ thống thủy lợi hư hỏng nên việc sản xuất lúa nước tại bị gián đoạn hoàn toàn gần 20 năm nay.
Suốt hai thập kỷ qua, để có được một bao gạo, đồng bào nơi đây phải chờ những chuyến hàng vượt hơn 2 giờ đồng hồ băng rừng, lội suối vô cùng gian nan từ nhánh tây đường Hồ Chí Minh chuyển vào.
Trước mỗi mùa mưa lũ, lương thực cho dân bản được chính quyền xã Tân Trạch trước đây, nay là xã Thượng Trạch phải chuyển vào cất trữ, dùng dần.
Với quyết tâm giúp đồng bào tự chủ lương thực, năm 2025 trên cơ sở nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, Ủy ban nhân dân xã Thượng Trạch đã hỗ trợ 200kg giống lúa Tân ưu 98, PC6 và 1.000kg phân bón để triển khai sản xuất lúa nước trên diện tích gần 2ha.
Xã huy động lực lượng vượt rừng vào bản để tuyên truyền, động viên, khuyến khích bà con cùng tham gia để sửa chữa hệ thống thủy lợi, bảo đảm nước tưới. Phòng Kinh tế xã phân công cán bộ chuyên môn bám địa bàn, hướng dẫn kỹ thuật canh tác lúa nước cho bà con.
Do bản Đoòng chưa có điện lưới quốc gia nên Ủy ban nhân dân xã Thượng Trạch đã đầu tư hệ thống bơm nước bằng năng lượng mặt trời để chủ động nguồn nước cho sản xuất vụ mùa. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương cũng như sự chủ động của phòng chuyên môn và bà con dân bản trong việc gieo cấy đúng lịch thời vụ, chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, phòng trừ sâu bệnh tốt nên hiện nay phần lớn diện tích lúa đang chín, năng suất lúa ước đạt hơn 55 tạ/ha.
Hạnh phúc khi bản Đoòng sản xuất được lúa nước
Được cán bộ huy động ra ruộng gặt lúa trước khi có mưa lớn, người dân bản Đoòng như vỡ òa trong niềm hạnh phúc khi tự tay thu hoạch những bông lúa chín vàng ngay trên bản làng quê hương. Tiếng cắt lúa xen lẫn tiếng nói cười rộn rã vang vọng khắp thung lũng nhỏ giữa đại ngàn. Những bông lúa trĩu hạt được bà con nâng niu thu hoạch. Sau gần 2 thập kỷ, người dân nơi đây mới lại có một mùa gặt đúng nghĩa tại vùng đất biệt lập giữa rừng mà họ đã chọn an cư.
Anh Nguyễn Văn Chóc ở bản Đoòng cho biết, khi anh còn nhỏ, bản đã có lần trồng lúa nước nhưng rồi khô hạn, lúa chết nên bà con chuyển sang trồng lúa rẫy phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Bây giờ được xã hỗ trợ làm ruộng lúa nước ai cũng mừng, nhìn những bông lúa chín trĩu hạt anh và bà con mong được mở rộng diện tích gieo cấy để có gạo ăn, khỏi phải phụ thuộc vào bên ngoài.
Dự báo sẽ có đợt mưa lớn xảy ra, với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, những ngày này, xã Thượng Trạch chỉ đạo các Phòng kinh tế, huy động lực lượng hỗ trợ để cùng với bà con dân bản tập trung xuống đồng thu hoạch lúa, tránh bị thiệt hại do thiên tai.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thượng Trạch Hồ Ngọc Thanh cho biết, vụ đông xuân năm nay toàn xã gieo trồng 117,4ha thì có tới 115ha lúa rẫy, chỉ có 2,4ha lúa nước tại bản Chăm Pu phát huy tốt hiệu quả. Từ thành công của ruộng lúa nước ở bản Chăm Pu, xã quyết tâm đưa lúa nước đến các bản: Đoòng, Khe Rung và Cờ Đỏ. Vụ hè thu này gần 2ha lúa nước tại bản Đoòng đã cho thấy hiệu quả và cánh đồng này có thể trồng lúa trong cả 2 vụ.
Điều quan trọng của việc đưa lúa nước vào bản Đoòng là tạo lập phương thức sản xuất mới cho đồng bào Bru-Vân Kiều, từ đó giúp họ từng bước làm chủ được nguồn lương thực tại chỗ, góp phần giảm nghèo ở địa phương.
