Theo nhận định của giới phân tích, đây là một “tuyên ngôn” táo bạo về khát vọng tham gia thị trường tài chính toàn cầu của Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là một hành trình mà thành công chỉ đến khi có sự nhập cuộc của toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, của cộng đồng doanh nghiệp và đông đảo nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Mở lối kết nối với thị trường tài chính toàn cầu
Đến thời điểm này, mục tiêu xây dựng TTTC quốc tế tại Việt Nam đang dần trở thành hiện thực, mở ra một giai đoạn phát triển mới, sâu rộng và bền vững cho kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, để TTTC quốc tế thật sự phát huy vai trò như một đầu mối thu hút dòng vốn quốc tế, Việt Nam cần giải quyết đồng bộ nhiều vấn đề cốt lõi từ thể chế, hạ tầng, nhân lực đến mô hình quản trị.
Từ định hướng đột phá về phát triển...
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái định hình, các dòng vốn đầu tư quốc tế đang tìm kiếm những điểm đến mới bên ngoài các TTTC truyền thống như Singapore hay Hồng Kông (Trung Quốc). Việt Nam, với quy mô dân số hơn 100 triệu người, ổn định chính trị, độ mở của nền kinh tế thuộc nhóm cao nhất thế giới, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gấp 1,5 lần GDP, cùng tốc độ tăng trưởng bình quân từ 6,5 -7% trong những năm gần đây, đang nổi lên như một trung tâm hấp dẫn về tài chính và đầu tư.
Theo các chuyên gia, thành lập TTTC quốc tế là việc bắt buộc phải làm. Tuy nhiên, không phải thành lập xong là dòng vốn “ào ào chảy đến”, mà phải có môi trường tiệm cận các môi trường quốc tế, để nhà đầu tư đến Việt Nam “như ở nhà chứ không phải đến một nơi xa lạ”. Như khẳng định của ông Richard D. McClellan, chuyên gia kinh tế, cố vấn độc lập chuyên về chính sách kinh tế, phát triển khu vực tài chính và chiến lược đầu tư, TTTC quốc tế đóng vai trò chiến lược then chốt đối với một quốc gia. Việc chậm trễ không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thu hút vốn đầu tư trong tương lai, mà còn đe dọa nền tảng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.
TS Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Thống kê cho rằng, với vị trí địa lý chiến lược, nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, hội nhập sâu rộng vào kinh tế thế giới, Việt Nam có đủ điều kiện để trở thành một TTTC quốc tế quy mô khu vực trong vòng 10-15 năm tới. Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là hành lang pháp lý. Để đáp ứng các nhóm tiêu chuẩn cốt lõi của TTTC quốc tế, Chính phủ cần xây dựng khung pháp lý và thể chế đặc thù cho TTTC quốc tế, xây dựng một “siêu cấu trúc thể chế” vượt ra khỏi khung thể chế điều hành thông thường. Nếu không đột phá về tư duy, Việt Nam sẽ bỏ lỡ “cánh cửa chiến lược” khi trật tự tài chính toàn cầu đang tái định hình.
Đây cũng là điều mà tại hội nghị công bố Nghị quyết của Chính phủ về xây dựng TTTC khu vực và quốc tế tại Việt Nam sáng 4/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gây ấn tượng rất mạnh với lời phát biểu mở đầu: “Trả lời cho câu hỏi Việt Nam đủ điều kiện để thành lập TTTC quốc tế chưa? Tôi khẳng định là đủ!”.
Và người đứng đầu Chính phủ đã liệt kê 5 yếu tố, điều kiện cần thiết để phát triển thị trường tài chính hiện đại, hướng đến hình thành TTTC quốc tế và khu vực. Thứ nhất, quy mô GDP năm 2024 của Việt Nam khoảng 470 tỷ USD, quy mô nền kinh tế xếp hạng 33-34 thế giới. Thứ hai, các đột phá chiến lược đang đạt được những thành quả rất tích cực theo hướng thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị thông minh. Thứ ba, mức vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt gần 7,2 triệu tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng của thị trường chứng khoán đạt hai con số, cao nhất khu vực. Thứ tư, Việt Nam có nền kinh tế hội nhập, độ mở lớn, đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do với hơn 65 nền kinh tế hàng đầu thế giới. Thứ năm, Việt Nam có vị trí chiến lược, vị trí địa chính trị quan trọng, nằm ở khu vực phát triển năng động, sáng tạo hàng đầu thế giới.
Việc sớm phát triển TTTC quốc tế được Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá có nhiều ý nghĩa tích cực, bởi sẽ giúp Việt Nam kết nối thị trường tài chính toàn cầu; thu hút các tổ chức tài chính nước ngoài, tạo thêm nguồn lực mới; thúc đẩy phát triển thị trường tài chính Việt Nam hiệu quả, theo chuẩn mực quốc tế... Và những yêu cầu này đã được thể chế hóa trong Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về TTTC quốc tế, có hiệu lực từ ngày 1/9/2025, tạo hành lang pháp lý vững chắc và các cơ chế, chính sách đặc thù cho việc hình thành, phát triển TTTC quốc tế ở Việt Nam.
Tại Hội nghị quán triệt, triển khai Nghị quyết số 222/2025/QH15 được tổ chức đầu tháng 8 vừa qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính một lần nữa nhấn mạnh việc xây dựng TTTC quốc tế ở Việt Nam phải là một đột phá về thể chế, chính sách, huy động nguồn lực và có không gian thử nghiệm chính sách. Đó là nơi pháp luật được “thiết kế cho tương lai”, để cho phép những mô hình mới được vận hành trong khuôn khổ được kiểm soát.
... đến không gian mở cho đổi mới và hội nhập tài chính toàn cầu
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia kinh tế, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế chiến lược, đang đứng trước cơ hội vàng để phát triển, bứt phá trở thành TTTC quốc tế trong khu vực. Đơn cử, Thành phố Hồ Chí Minh - nơi đặt trụ sở TTTC quốc tế, không chỉ là điểm đến về hạ tầng, mà còn là cái nôi của hàng loạt doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech).
Trước đây do thiếu hành lang pháp lý hỗ trợ, nhiều công ty fintech đã buộc phải dịch chuyển sang Singapore để phát triển. Song, theo nhận định của PGS, TS Nguyễn Hữu Huân (Trường đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh), chỉ cần một cú huých đúng lúc về thể chế và chính sách vận hành, hàng nghìn doanh nghiệp fintech từ Singapore và nhiều quốc gia khác sẵn sàng quay trở lại Việt Nam, góp phần định hình hệ sinh thái tài chính đổi mới, năng động và đẳng cấp toàn cầu.
Ở góc độ một doanh nghiệp, ông Mai Huy Tuần, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Công nghệ số SSI (SSI Digital) cũng cho rằng, yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất để hình thành một TTTC quốc tế đó là hành lang pháp lý đặc thù và nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng yêu cầu vận hành lĩnh vực tài chính toàn cầu. Có như vậy, một TTTC thật sự sẽ hình thành.
Thực tế, trong khi Chính phủ Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TTTC quốc tế, nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đã chủ động định vị chiến lược, điều chỉnh không gian phát triển phù hợp quy hoạch tài chính mới. Một trong những động thái đáng chú ý gần đây là việc HDBank trình cổ đông kế hoạch chuyển trụ sở chính sang TTTC quốc tế Sài Gòn Marina (Saigon Marina IFC) - Tòa tháp vừa chính thức khánh thành vào ngày 19/8. Theo HDBank, Saigon Marina IFC chính là không gian tạo nền tảng chiến lược để Thành phố Hồ Chí Minh cạnh tranh trong vai trò TTTC quốc tế.
Trước đó, vào tháng 4/2025, Tập đoàn UOB (Singapore) cũng công bố sẽ đầu tư xây dựng Tòa nhà trụ sở mới cho Ngân hàng UOB Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài hai định chế tài chính này, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng bày tỏ mong muốn đồng hành cùng thành phố trong việc xây dựng TTTC quốc tế.
Đầu tháng 7/2025, Liên danh Tập đoàn Terne Holdings và Công ty cổ phần The One Destination cũng đã ký kết với thành phố Đà Nẵng ghi nhớ hợp tác phát triển TTTC quốc tế ở đây. Ngoài phối hợp nghiên cứu, đề xuất cơ chế chính sách đặc thù, phát triển TTTC quốc tế gắn với tài chính xanh, công nghệ tài chính và tài chính thương mại, hai tập đoàn này sẽ hỗ trợ các cán bộ học tập kinh nghiệm, thực tập tại các TTTC quốc tế lớn trên thế giới.
Việc các doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược, sắp xếp lại không gian hoạt động theo định hướng TTTC quốc tế cho thấy kỳ vọng lớn vào khả năng hình thành một TTTC thực chất và có sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, theo ông Mai Huy Tuần, trong thời đại số, TTTC quốc tế không còn là khái niệm gắn liền với diện tích văn phòng hay số tầng của tòa nhà. Điều quan trọng là khả năng quy tụ cộng đồng chuyên gia tài chính, tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh mới phát triển, từ đó dẫn dắt dòng vốn toàn cầu đến với Việt Nam. Thay vì cạnh tranh bằng các ưu đãi thuế đơn thuần, Việt Nam nên tập trung phát triển những sản phẩm tài chính mới mang tính đột phá như fintech, công nghệ bảo hiểm (insurtech), hoặc mô hình huy động vốn xuyên biên giới. Những sản phẩm này không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà còn mở rộng ra thị trường quốc tế - đúng với bản chất của một TTTC toàn cầu.
Đây cũng là quan điểm mà TheCityUK - đơn vị từng lập báo cáo tư vấn TTTC quốc tế cho Thành phố Hồ Chí Minh từng đưa ra. Theo TheCityUK, TTTC quốc tế Việt Nam không thể chỉ có các hạ tầng cứng, mà quan trọng hơn phải là thiết kế thể chế và hạ tầng mềm - những yếu tố tạo nên sức cạnh tranh của các TTTC quốc tế mới so với các trung tâm hiện hữu.
“Khi các nhà đầu tư tin tưởng vào nền thể chế minh bạch rõ ràng, chắc chắn Việt Nam sẽ thu hút được các nhà đầu tư quốc tế tham gia vào TTTC này. Nếu làm tốt, TTTC quốc tế tại Việt Nam sẽ là “điểm đến” của dòng vốn toàn cầu, là bệ phóng để Việt Nam định hình vị thế trong bản đồ tài chính quốc tế”, ông Mai Huy Tuần tin tưởng.
