Hiện thực hóa cơ hội, đón chu kỳ tăng trưởng mới

Cộng đồng kinh doanh đang dịch chuyển trạng thái, sẵn sàng đón nhận, hiện thực hóa các cơ hội của không gian phát triển mới. Đây là lúc doanh nghiệp tiếp tục cần thêm sự hậu thuẫn của môi trường kinh doanh công khai, minh bạch và an toàn.

Công nhân trong ca sản xuất tại Công ty TNHH Rhythm. Ảnh trong bài | THÀNH ĐẠT
Công nhân trong ca sản xuất tại Công ty TNHH Rhythm. Ảnh trong bài | THÀNH ĐẠT

Bước dịch chuyển và chu kỳ mới

Bức tranh doanh nghiệp năm 2026 đang có những nét đầu đầy hào hứng khi tháng 12/2025 ghi nhận sự bùng nổ số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với 17.154 doanh nghiệp, tăng tới 71,61% so với cùng kỳ năm 2024. Con số này tiếp tục duy trì mức cao về số doanh nghiệp mới cũng như trở lại hoạt động trong các tháng cuối năm 2025. Tính chung cả năm, gần 300 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng hơn 27% so với năm 2024.

Không chỉ ghi nhận mức tăng về số lượng, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt hơn 6,35 triệu tỷ đồng, tăng gần 78% so với cùng kỳ. Đặc biệt, vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động tăng tới gần 119%, với khoảng 4,4 triệu tỷ đồng.

Nếu đặt những con số này bên cạnh bức tranh đầu tư toàn xã hội, với mức tăng 8,3% của vốn đầu tư tư nhân trong năm 2025, tăng đáng kể so với mức 7,7% của năm 2024, có thể thấy khu vực doanh nghiệp tư nhân đã dần rời khỏi trạng thái “phòng thủ” vốn kéo dài từ sau giai đoạn dịch bệnh, bất ổn kinh tế toàn cầu.

Thay vào đó, theo Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng, trạng thái sẵn sàng cho chu kỳ tăng trưởng mới đã được các doanh nghiệp chuẩn bị rất kỹ càng, thận trọng. Đề cập tới bức tranh doanh nghiệp 2026, Chủ tịch VCCI bày tỏ tin tưởng, các kế hoạch của doanh nghiệp đang gửi đi thông điệp tích cực. “Theo khảo sát của VCCI, có tới 31,3% doanh nghiệp dự kiến mở rộng hoạt động trong hai năm tới. Đây là con số đáng kỳ vọng trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiếp tục bất ổn, khó lường”, ông Hồ Sỹ Hùng nhận định.

Sát thực hơn, khảo sát của Cục Thống kê với 6.207 doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đang ghi nhận rất rõ kỳ vọng về đơn hàng ngay trong Quý I-2026, với 80,9% doanh nghiệp dự báo số lượng đơn đặt hàng mới tăng hoặc giữ nguyên so với Quý IV-2025. Đơn hàng xuất khẩu Quý I-2026 cũng được 81,4% doanh nghiệp dự báo tăng và giữ nguyên so với quý trước...

Song, điều ông Hùng muốn nhấn mạnh đó là nhiều doanh nghiệp đang xây dựng kế hoạch kinh doanh bám sát với các mục tiêu tăng trưởng 2 con số của năm 2026 và cả giai đoạn 2026-2030 của nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp đang tập trung vào cải thiện năng lực cạnh tranh, từ việc tái cấu trúc hoạt động, đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng lực quản trị đến việc chủ động tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế.

Thậm chí, ông Trịnh Đức Kiên, Phó Giám đốc Công ty TNHH Kẻ Gỗ chia sẻ về chiến lược nâng cấp thị trường, chọn châu Âu, Mỹ là trọng điểm: “Quyết định dịch chuyển thị trường không đơn giản là mang hàng từ nơi này sang nơi khác bán, mà là sự thay đổi rất lớn để đáp ứng yêu cầu cao của các thị trường này. Doanh nghiệp đã phải thay đổi cả phương án kinh doanh, quy trình sản xuất”.

Đương nhiên, các khoản đầu tư này sẽ cần thời gian, thậm chí độ trễ lớn để có lượng đơn hàng ổn định từ những thị trường cao cấp. Chưa kể với các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ, khó khăn rất lớn đến từ chất lượng nguồn nguyên liệu gỗ trồng, tuân thủ các tiêu chuẩn xanh... Song ông Kiên tin rằng, đây là con đường cần phải đi để doanh nghiệp phát triển bền vững, gây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.

day-chuyen-san-xuat-o-to-cua-thaco-truong-hai-anh-thanh-dat.jpgSản xuất, lắp ráp ô-tô tại Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO).

Vẫn còn nhiều thách thức

Phải thẳng thắn thừa nhận những khó khăn vẫn đang rất lớn. Ngay cả quyết định tự nâng cấp thị trường của Kẻ Gỗ cũng đối mặt với nhiều rủi ro khi thị trường quốc tế đang có những biến động bất lợi. Đây là điều TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương lo ngại. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn với quy mô lớn, cường độ cao chưa từng có và đang tiếp tục gia tăng đặt quá trình toàn cầu hóa và thương mại quốc tế dựa trên luật lệ đang ở ngã rẽ gập ghềnh, quanh co, phức tạp hơn nhiều so với trước đây.

Số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường năm 2025 vẫn ghi nhận ở mức cao, với gần 230 nghìn doanh nghiệp, tăng 14,81% so với cùng kỳ năm 2024. Cho dù phần lớn trong số này là các doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, hình thức lựa chọn là tạm dừng ngắn hạn, nhưng có thể hình dung tâm trạng chờ đợi của các doanh nghiệp này.

“Các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chưa cảm nhận được thay đổi của môi trường kinh doanh. Việc nắm bắt và tuân thủ luật pháp đã trở thành khó khăn hàng đầu đối với họ”, ông Cung phân tích.

Hơn thế, những khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn còn đó, gồm chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý chưa giảm; tiếp cận các nguồn lực vốn, đất đai, công nghệ và lao động chất lượng cao vẫn còn nhiều khúc mắc; các ưu đãi, khuyến khích, hỗ trợ cho nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo chưa được thực thi đầy đủ trên thực tế...

Đây là lý do có tới 37,9% doanh nghiệp kiến nghị các ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay khi tham gia khảo sát của Cục Thống kê. Trong số này, phần lớn là các doanh nghiệp ngành chế biến gỗ, dệt, chế biến thực phẩm..., 29,2% kiến nghị Nhà nước có các biện pháp bình ổn giá nguyên vật liệu, năng lượng. Đặc biệt, vẫn có tới 25% doanh nghiệp mong muốn được rút ngắn thời gian và cắt giảm quy trình xử lý thủ tục hành chính.

bieu-do.jpg
Nguồn: Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Phép thử với chất lượng cải cách

Điều các doanh nghiệp đang rất cần là môi trường kinh doanh cần tiếp tục được cải thiện một cách thực chất, minh bạch và có tính dự báo cao. Đặc biệt, các doanh nghiệp đặt nhiều sự tin tưởng vào quyết tâm cải cách của Chính phủ, cùng với đó là có thêm các cơ chế phản hồi nhanh, giám sát thực thi chính sách hiệu quả từ Trung ương đến địa phương.

“Niềm tin kinh doanh của doanh nghiệp không hề cảm tính. Doanh nghiệp chỉ quyết định đầu tư dài hạn, đổi mới sáng tạo và mở rộng quy mô khi thấy cơ hội gắn với môi trường kinh doanh an toàn, chi phí thấp và được hỗ trợ”, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng bày tỏ quan điểm.

Trong khảo sát của VCCI, doanh nghiệp cũng đánh giá cao tính minh bạch và hiệu quả trong thực thi các chính sách mới. Tại nhiều địa phương, thời gian xử lý hồ sơ đầu tư đã được rút ngắn, thông tin quy hoạch được công khai hơn và hệ thống dịch vụ công đã bắt đầu liên thông dữ liệu giữa các cấp.

Đặc biệt, năm 2026 là thời điểm thực thi nhiều văn bản luật mới, trong đó có những luật tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, nhà đầu tư, như Luật Thương mại điện tử, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Quản lý thuế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí, Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm...

Nhưng chính lúc này, ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhắc đến yêu cầu về thực thi. Theo ông Hiếu, năm nay sẽ là phép thử lớn đối với chất lượng thực thi chính sách khi tình trạng luật được ban hành nhanh, nhưng nghị định, thông tư hướng dẫn chậm trễ rất hay được nhắc đến trong phần tồn tại. “Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao, sự chậm nhịp này không còn là vấn đề kỹ thuật, mà có thể trở thành lực cản trực tiếp đối với nền kinh tế, với các kế hoạch bứt phá của doanh nghiệp”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Có thể hình dung, năm 2026 sẽ là năm bản lề để doanh nghiệp không chỉ phục hồi mà còn vươn lên, hội nhập sâu rộng và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng bền vững của nền kinh tế chọn tăng trưởng cao, dài hạn.

Nhìn lại, những nỗ lực cải cách môi trường kinh doanh liên tục đã tạo nên những kết quả thực chất. Việc số hóa thủ tục hành chính, đặc biệt là các thủ tục liên quan đến thuế, đất đai, bảo hiểm, đã giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Sự chuyển mình của bộ máy chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp cũng giúp tinh gọn hệ thống hành chính, tập trung đầu mối xử lý và tăng tính trách nhiệm giải trình.

Có thể bạn quan tâm

Ông Phạm Mi Sên, Phó Chủ tịch Nghiệp đoàn xe ôm công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ về những kiến nghị của tài xế sau nhiều năm hoạt động trên nền tảng. Ảnh | PHAN HÀ

Kinh tế nền tảng và khoảng trống an sinh

Hiện có khoảng 600 nghìn tài xế xe công nghệ và giao hàng đang mưu sinh trên các nền tảng số. Khảo sát của Viện Nghiên cứu Đời sống xã hội trên 400 xe ôm công nghệ cho thấy mức thu phổ biến 318 nghìn đồng sau 9,2 giờ làm việc mỗi ngày, chưa trừ xăng xe, bảo dưỡng và khấu hao.

Giá nhà chung cư đang giảm nhưng thanh khoản vẫn thấp. Ảnh | Thanh Chương

Giá nhà giảm, thanh khoản vẫn “đóng băng”

Sau thời gian dài tăng nóng, giá nhà đang bắt đầu điều chỉnh ở nhiều phân khúc, nhưng vẫn cao so với thu nhập của phần đông người dân. Giá đã giảm, song nhà chưa trở nên dễ mua hơn, thanh khoản thị trường vẫn mắc kẹt giữa giá bán và khả năng chi trả.

Giá nhà giảm nhưng vẫn ngoài tầm với của nhiều người. Ảnh | Trần Hải

Hạ giá thành, mở đường an cư

Giá nhà không thể “bỗng dưng” trở nên vừa túi tiền chỉ bằng những đợt điều chỉnh của thị trường. Muốn người dân có thể mua được nhà, cần một cách tiếp cận khác: giảm giá thành, tạo đúng loại sản phẩm và đưa dòng vốn đến đúng nhu cầu ở thực.

Ông Nguyễn Cảnh Hồng, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ

“Cần chuyển từ tư duy kinh doanh đơn lẻ sang tư duy kiến tạo”

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, ông Nguyễn Cảnh Hồng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Eurowindow, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ, trao đổi với phóng viên Nhân Dân hằng tháng về vai trò, tâm thế và trách nhiệm của doanh nhân trước mục tiêu tăng trưởng hai con số, cũng như yêu cầu tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Ca sản xuất tại Công ty cổ phần Thống Nhất Hà Nội.

Dám nghĩ lớn, làm lớn, vươn ra biển lớn

Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 là dịp nhìn lại vai trò của những “chiến sĩ” trên mặt trận kinh tế. Trước mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nhân được kỳ vọng phát huy vai trò tiên phong, tạo động lực mới cho kinh tế tư nhân và góp sức đưa nền kinh tế vươn xa.

Nhân viên Ngân hàng TMCP Tiên Phong hướng dẫn khách hàng làm thủ tục tín dụng. Ảnh | TIÊN PHONG

Ðừng để dòng vốn cản đà tăng trưởng

Cuối năm vốn đã là mùa cao điểm của nhu cầu vốn. Doanh nghiệp cần tiền để nhập nguyên liệu, hoàn tất đơn hàng và chạy nước rút cho những kế hoạch sản xuất, kinh doanh đã đặt ra từ đầu năm. Nhưng cũng vào thời điểm ấy, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay lại đồng loạt nhích lên. Chi phí vốn tăng đang trở thành một sức ép mới đối với doanh nghiệp, đặt ra bài toán cân bằng giữa ổn định hệ thống ngân hàng và duy trì động lực tăng trưởng.

Nhiều phụ huynh vẫn gặp khó khăn khi mua sách giáo khoa. Ảnh | Phước Sáng

Khẩn trương khắc phục điểm nghẽn

Một cơn sốt lạ đang diễn ra mỗi khi năm học mới bắt đầu: phụ huynh chạy qua nhiều nhà sách, gọi người thân ở tỉnh khác, thậm chí chờ từng chuyến hàng để tìm đủ sách giáo khoa (SGK) cho con. Vì sao một mặt hàng thiết yếu lại rơi vào cảnh khan hiếm cục bộ, những khoảng trống ấy đang gây ra hệ lụy gì và đâu là lời giải để câu chuyện thiếu SGK không lặp lại mỗi mùa tựu trường.

Cảng Cát Lái (Thành phố Hồ Chí Minh).

TÁI CẤU TRÚC KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN, MỞ DƯ ÐỊA TĂNG TRƯỞNG

Không gian phát triển của Việt Nam đang đứng trước một cuộc sắp xếp lại lớn: từ những địa phương phát triển tương đối riêng rẽ sang một cấu trúc đa cực, nơi các cực tăng trưởng, vùng động lực và hành lang kinh tế trở thành những đầu tàu mới. Sự chuyển dịch ấy đòi hỏi một cách tổ chức không gian khác. Và Nghị quyết 27-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ban hành đã đặt ra hướng đi: phát huy lợi thế, chức năng và khả năng liên kết của từng không gian, tập trung nguồn lực vào những nơi có sức dẫn dắt, qua đó mở thêm dư địa tăng trưởng cho cả nền kinh tế.

Người dân phải cân nhắc kỹ khi đi chợ sao cho hợp túi tiền. Ảnh | Khiếu Minh

Giá xăng giảm sâu, vì sao giá hàng hóa vẫn “neo” cao?

Giá xăng dầu đã giảm nhiều với thời điểm lập đỉnh, nhưng các mặt hàng thiết yếu từ mớ rau, cân thịt đến suất dịch vụ vận tải vẫn gần như “bất động”. Đằng sau nghịch lý “xăng giảm, giá không giảm” là những điểm nghẽn trong cơ chế truyền dẫn giá của nền kinh tế và đặt ra những yêu cầu về cơ chế quản lý.

Mô hình mới hướng tới mục tiêu mỗi người lao động tạo ra nhiều giá trị hơn. Ảnh | Thành Đạt

Bước chuyển chiến lược mang tính thời đại

Sau bốn thập kỷ thực hiện công cuộc Đổi mới, mô hình tăng trưởng dựa vào vốn, lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử. Trong bối cảnh những động lực cũ dần tới hạn, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã mở ra một bước chuyển chiến lược: Xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo để đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Nhiều người thường mua vàng để tích trữ.

Giải pháp Để vốn xã hội chịu rời nơi trú ẩn

Trong bài phát biểu tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản tư duy phát triển, chuyển từ phân bổ nguồn lực sang kiến tạo, dẫn dắt kích hoạt nguồn lực xã hội, trong đó khơi thông vốn của nhân dân là đột phá chiến lược.

Ảnh | HOÀNG GIANG

40 năm đổi mới nhìn lại và đi tới

LTS: Bốn mươi năm Đổi mới là hành trình chuyển mình sâu sắc của đất nước từ những bước đi mở đường đến những thành tựu mang tầm vóc thời đại. Nhìn lại chặng đường ấy để nhận diện những giá trị đã làm nên sức bật Việt Nam và xác định hành trang cho một kỷ nguyên phát triển mới.

Tác giả Lê Minh Hoan.

Nhổ neo trong tư duy phát triển

Có một con thuyền nhỏ neo bên bến. Nước lớn, nước ròng, con thuyền vẫn ở đó. Không phải vì nó không thể đi xa, mà vì sợi dây neo buộc nó lại, đủ dài để lênh đênh một quãng, nhưng không bao giờ chạm tới chân trời.

Chi phí cho bữa ăn hằng ngày càng đắt đỏ. Ảnh | THÀNH ĐẠT

Vòng xoáy đắt đỏ và bài toán chi tiêu

Một bát phở tăng giá, tiền thuê nhà neo cao, chi phí chợ búa ngày càng nặng gánh… Hà Nội đang đối mặt với vòng xoáy đắt đỏ, nơi áp lực sống len vào từng bữa cơm và đồng lương của người lao động.

Mức doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh được nâng lên 1 tỷ đồng/năm. Ảnh | VNG

Hộ kinh doanh: Chờ một lối đi rộng hơn

Khu vực với hơn 6 triệu hộ kinh doanh, đóng vai trò “lớp đệm sinh kế” cho hàng chục triệu người Việt, đang cần một cách nhìn chính sách mềm hơn, thực tế hơn và đồng hành nhiều hơn.

Sản xuất, lắp ráp ô-tô tại Công ty cổ phần Tập đoàn ô tô Trường Hải tại Khu kinh tế mở Chu Lai (Đà Nẵng).

Hoàn thiện thể chế để “cỗ xe kinh tế” tăng tốc

Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) từ tổng hợp ý kiến doanh nghiệp và thực tiễn thị trường, đã gửi Bộ Tư pháp kiến nghị 7 nhóm giải pháp hoàn thiện thể chế theo hướng thực chất.

Kỹ sư nông nghiệp Phạm Ngọc Hồ chia sẻ về quy trình sản xuất phân bón hữu cơ.

“Chìa khóa vàng” phát triển nông nghiệp bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và các quy định khắt khe về phát thải toàn cầu, việc chuyển dịch từ phương thức canh tác, sản xuất, chăn nuôi truyền thống sang mô hình “kinh tế tuần hoàn” là đòi hỏi cấp thiết.

Mặt bằng lãi suất tăng là phép thử đối với thị trường bất động sản. Ảnh | KHIẾU MINH

Lãi suất tăng và “bài toán khó” của người vay mua nhà

Sau nhiều năm lãi suất thấp, thị trường tín dụng đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh mới. Tại các đô thị lớn, lãi suất vay mua nhà đã tăng mạnh trong những tháng đầu năm 2026, khiến nhiều người mua nhà đối mặt với áp lực trả nợ ngày càng lớn.

Trong năm 2025, lần đầu tiên Viettel thử nghiệm thành công và đưa vào sản xuất hàng loạt nhiều loại vũ khí chiến lược công nghệ cao. Ảnh | THÀNH ĐẠT

Minh định vị thế, vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước

Kinh tế nhà nước (KTNN) phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nhiều khu nhà ở xã hội có không gian sống và vui chơi cho người già và trẻ nhỏ.

Giá nhà và bài toán không chỉ của người mua

Khi Thủ tướng yêu cầu phải có câu trả lời vì sao giá nhà chung cư liên tục tăng và “cao mãi”, thị trường nghe đó như một câu chuyện nóng. Với kinh tế, đây là một câu hỏi tỉnh táo hơn: mô hình đô thị hiện nay đang phân bổ cơ hội và rủi ro như thế nào, và những ai đang bị cuốn theo các đường đi của giá nhà.