Bài toán năng suất và đầu tư của doanh nghiệp

Sự sôi động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh quý IV/2025 đang đặt doanh nghiệp vào các yêu cầu phải thay đổi cách nghĩ, cách làm. Nhưng đó cũng có thể là điểm khởi đầu cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh mới.

Cán bộ Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà Constrexim kiểm tra tiến độ công trình. Ảnh trong bài | THÀNH ĐẠT
Cán bộ Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà Constrexim kiểm tra tiến độ công trình. Ảnh trong bài | THÀNH ĐẠT

Hoạt động sản xuất, kinh doanh sôi động

Thị trường đang thay đổi rất nhanh trong 2 quý vừa qua. Đặc biệt, ngành xây dựng đang bước vào thời kỳ “rất nhiều việc”.

“Chúng tôi đang rất nhiều việc, nếu đủ sức làm, nhận hết việc, năm tới có thể đạt mức tăng trưởng tới 50%”, ông Lê Đức Bửu, Giám đốc điều hành Newtecons chia sẻ tại Cà-phê nhà thầu quý IV, vừa diễn ra trung tuần tháng 11/2025. Ông Trần Tuấn Anh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư và Thiết kế xây dựng (CDC) còn tiết lộ, đã không nhận thêm việc, để dồn người hoàn tất các hợp đồng đã ký kết. “Với tốc độ tăng đầu tư các dự án như hiện tại, năm tới các nhà thầu cũng rất nhiều việc, chỉ cần các doanh nghiệp có đủ năng lực thực hiện”, ông Tuấn Anh bày tỏ tin tưởng.

Các nỗ lực đẩy nhanh các dự án kết cấu hạ tầng, thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội liên tục của Chính phủ cũng như hoạt động đầu tư náo nhiệt của khu vực doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp hạ tầng khu công nghiệp đã gia tăng nhanh hợp đồng xây dựng mới cho các nhà thầu. Trong quý IV này, có tới gần 80% doanh nghiệp xây dựng nhận định có nhiều hợp đồng hơn quý III. Thậm chí, đã có doanh nghiệp hoạt động vượt 100% năng lực.

Tình hình này sẽ tạo nên tốc độ tăng trưởng tích cực cho ngành xây dựng, hơn 9% trong năm nay, cũng như sẽ góp phần vào thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế, hơn 8%, phấn đấu 8,3-8,5% trong năm 2025.

6 tháng đầu năm, ngành này đã ghi nhận mức tăng trưởng 9,62% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng cao nhất so với cùng kỳ của giai đoạn 2021-2025. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, mức tăng này đã đóng góp 0,63 điểm % tăng trưởng và cùng với ngành công nghiệp, chiếm 36,96% cơ cấu nền kinh tế quốc gia.

Nhìn vào các công việc Chính phủ đang thúc đẩy, có thể hình dung sự sôi động trong hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp trong thời gian còn lại của năm nay, cũng như sự hào hứng trong xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm tới của nhiều doanh nghiệp.

Trong cuộc họp tháng 10 vừa qua, Chính phủ khẳng định tập trung đẩy nhanh các dự án kết cấu hạ tầng; dự kiến hoàn thành 3.245 km đường bộ cao tốc và 1.711 km đường ven biển trong năm 2025; chuẩn bị tổ chức lễ khánh thành, khởi công đồng loạt các công trình, dự án vào ngày 19/12/2025; bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu 100 nghìn căn hộ nhà ở xã hội năm 2025.

Đối với mục tiêu hoàn thành hơn 3.000 km đường bộ cao tốc trong năm 2025, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, đến nay cả nước đã có 2.476 km đường bộ cao tốc, Bộ và các địa phương đang tiếp tục nỗ lực triển khai thi công 733 km còn lại thuộc 22 dự án, dự án thành phần.

Tất nhiên, không chỉ các doanh nghiệp xây dựng, các nhà thầu hưởng lợi. Có thể thấy điều hành thông qua sự khởi sắc trong phát triển doanh nghiệp. 10 tháng qua đã có 266 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và trở lại hoạt động, tăng 26,5%. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI sản xuất) tháng 10 tăng lên 54,5 (so với 50,4 điểm tháng 9), phản ánh sản lượng và đơn hàng mới tăng, dự báo tác động tích cực tới sản xuất, kinh doanh những tháng tới đây.

Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng tiếp tục ghi nhận các hoạt động sôi nổi khi vốn thực hiện khoảng 21,3 tỷ USD trong 10 tháng, mức giải ngân cao nhất trong 5 năm qua.

2641529134726974197.jpg
Sản xuất bảng mạch in mềm, cho thuê gia công linh kiện, thiết bị bảng mạch điện tử tại Công ty TNHH Doosan Electro-Materials Việt Nam.

Áp lực, khó khăn không nhỏ

Tình hình mưa lũ dồn dập đang tạo áp lực không hề nhỏ tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Với các nhà thầu xây dựng, tiến độ các dự án đang bị ảnh hưởng đáng kể. Thậm chí, báo cáo tại Chính phủ, Bộ Tài chính cho biết, bão lũ đã làm giảm khoảng 0,2 điểm % tăng trưởng GDP năm 2025.

Nhưng khó khăn không chỉ là thời tiết. “Giá nguyên vật liệu tăng, giá nhân công tăng cao, thậm chí không thể thuê được nhân công do tình trạng “giành giật” người của các doanh nghiệp”, ông Trần Tuấn Anh, Tổng Giám đốc Công ty CDC thừa nhận. Trên thị trường đã xuất hiện cách trả lương theo ngày, với mức 1-1,5 triệu đồng/ngày để “câu” người từ các công trường.

Thực ra, vấn đề này đã từng được các doanh nghiệp kiến nghị từ trước, khi định mức giá nhân công được các địa phương công bố thấp hơn nhiều so với thực tế các doanh nghiệp phải trả để giữ chân lao động.

Cuộc khảo sát các doanh nghiệp xây dựng quý III và dự báo quý IV/2025 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy có 15,6% doanh nghiệp khó khăn do không tuyển được lao động theo yêu cầu. Một mặt, nguyên nhân chủ yếu do nguồn lao động chưa đáp ứng được kỹ năng chuyên môn và yêu cầu công nghệ mới, trong khi nhiều ứng viên lại đặt kỳ vọng về lương thưởng và phúc lợi vượt quá khả năng chi trả. Mặt khác, các doanh nghiệp đã nhắc tới tình trạng cạnh tranh nhân sự gay gắt với các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI khiến lao động chất lượng có xu hướng dịch chuyển sang nơi có chế độ tốt hơn. Phân tích tình trạng này, Cục Thống kê từng nhấn mạnh không ít doanh nghiệp còn gặp hạn chế ở chính sách phúc lợi, môi trường làm việc và quy trình tuyển dụng thiếu linh hoạt, làm giảm sức hút đối với ứng viên...

Khó khăn này, nếu không có giải pháp, sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các dự án đang triển khai, buộc các doanh nghiệp tìm giải pháp phù hợp. “Với lực lượng lao động khoảng 15.000 người hiện tại, để bảo đảm yêu cầu tăng trưởng 50%, chúng tôi không thể tăng lao động lên 25 nghìn người được dù có cơ chế tuyển dụng, đào tạo hấp dẫn. Chúng tôi xác định phải đầu tư máy móc, công nghệ để thay thế”, ông Lê Đức Bửu cho biết.

Cùng với đó, các nỗ lực nghiên cứu, tìm giải pháp mới trong thi công cũng được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Về vấn đề này, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, rất cần cơ chế có yếu tố khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh... “Có thể thí điểm “ngân sách linh hoạt” hơn cho các địa phương có kết quả chuyển đổi xanh tích cực, nhằm tái đầu tư vào các sáng kiến cải thiện môi trường và hỗ trợ doanh nghiệp xanh”, ông Tuấn khuyến nghị. Suy cho cùng, đây chính là giải pháp lâu dài để các doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, thiết lập năng lực cạnh tranh bền vững.

Một số kiến nghị của các doanh nghiệp xây dựng:

+ Giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động xây dựng. Doanh nghiệp mong muốn có các biện pháp bình ổn giá, kiểm soát hoạt động đầu cơ, bảo đảm nguồn cung ổn định đối với các vật liệu chủ chốt như thép, xi-măng, cát..., đồng thời hỗ trợ thông tin minh bạch về thị trường để doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch thi công.

+ Bất ổn về môi trường, thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng mạnh đến tiến độ công trình, các đợt mưa bão, triều cường, lũ lụt gây thiệt hại hạ tầng và gián đoạn thi công. Doanh nghiệp mong muốn các cấp chính quyền cần có kịch bản ứng phó, nâng cao khả năng phòng chống thiên tai - mưa - lũ trong quy hoạch, đồng thời hỗ trợ chi phí bảo hiểm rủi ro thiên tai cho các dự án xây dựng.

+ Để tận dụng tốt nguồn lực đầu tư công và thúc đẩy thị trường hợp đồng mới, doanh nghiệp kiến nghị cơ chế ưu đãi, bảo lãnh rủi ro cho doanh nghiệp trong nước khi tham gia các dự án hạ tầng trọng điểm. Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý PPP, mở cửa cho cạnh tranh minh bạch, đồng thời cân nhắc cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ tham gia dự án vệ tinh, cấp phụ trợ để lan tỏa lợi ích và tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Nguồn: Cục Thống kê, Bộ Tài chính

Có thể bạn quan tâm

Ông Phạm Mi Sên, Phó Chủ tịch Nghiệp đoàn xe ôm công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ về những kiến nghị của tài xế sau nhiều năm hoạt động trên nền tảng. Ảnh | PHAN HÀ

Kinh tế nền tảng và khoảng trống an sinh

Hiện có khoảng 600 nghìn tài xế xe công nghệ và giao hàng đang mưu sinh trên các nền tảng số. Khảo sát của Viện Nghiên cứu Đời sống xã hội trên 400 xe ôm công nghệ cho thấy mức thu phổ biến 318 nghìn đồng sau 9,2 giờ làm việc mỗi ngày, chưa trừ xăng xe, bảo dưỡng và khấu hao.

Giá nhà chung cư đang giảm nhưng thanh khoản vẫn thấp. Ảnh | Thanh Chương

Giá nhà giảm, thanh khoản vẫn “đóng băng”

Sau thời gian dài tăng nóng, giá nhà đang bắt đầu điều chỉnh ở nhiều phân khúc, nhưng vẫn cao so với thu nhập của phần đông người dân. Giá đã giảm, song nhà chưa trở nên dễ mua hơn, thanh khoản thị trường vẫn mắc kẹt giữa giá bán và khả năng chi trả.

Giá nhà giảm nhưng vẫn ngoài tầm với của nhiều người. Ảnh | Trần Hải

Hạ giá thành, mở đường an cư

Giá nhà không thể “bỗng dưng” trở nên vừa túi tiền chỉ bằng những đợt điều chỉnh của thị trường. Muốn người dân có thể mua được nhà, cần một cách tiếp cận khác: giảm giá thành, tạo đúng loại sản phẩm và đưa dòng vốn đến đúng nhu cầu ở thực.

Ông Nguyễn Cảnh Hồng, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ

“Cần chuyển từ tư duy kinh doanh đơn lẻ sang tư duy kiến tạo”

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, ông Nguyễn Cảnh Hồng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Eurowindow, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ, trao đổi với phóng viên Nhân Dân hằng tháng về vai trò, tâm thế và trách nhiệm của doanh nhân trước mục tiêu tăng trưởng hai con số, cũng như yêu cầu tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Ca sản xuất tại Công ty cổ phần Thống Nhất Hà Nội.

Dám nghĩ lớn, làm lớn, vươn ra biển lớn

Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 là dịp nhìn lại vai trò của những “chiến sĩ” trên mặt trận kinh tế. Trước mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nhân được kỳ vọng phát huy vai trò tiên phong, tạo động lực mới cho kinh tế tư nhân và góp sức đưa nền kinh tế vươn xa.

Nhân viên Ngân hàng TMCP Tiên Phong hướng dẫn khách hàng làm thủ tục tín dụng. Ảnh | TIÊN PHONG

Ðừng để dòng vốn cản đà tăng trưởng

Cuối năm vốn đã là mùa cao điểm của nhu cầu vốn. Doanh nghiệp cần tiền để nhập nguyên liệu, hoàn tất đơn hàng và chạy nước rút cho những kế hoạch sản xuất, kinh doanh đã đặt ra từ đầu năm. Nhưng cũng vào thời điểm ấy, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay lại đồng loạt nhích lên. Chi phí vốn tăng đang trở thành một sức ép mới đối với doanh nghiệp, đặt ra bài toán cân bằng giữa ổn định hệ thống ngân hàng và duy trì động lực tăng trưởng.

Nhiều phụ huynh vẫn gặp khó khăn khi mua sách giáo khoa. Ảnh | Phước Sáng

Khẩn trương khắc phục điểm nghẽn

Một cơn sốt lạ đang diễn ra mỗi khi năm học mới bắt đầu: phụ huynh chạy qua nhiều nhà sách, gọi người thân ở tỉnh khác, thậm chí chờ từng chuyến hàng để tìm đủ sách giáo khoa (SGK) cho con. Vì sao một mặt hàng thiết yếu lại rơi vào cảnh khan hiếm cục bộ, những khoảng trống ấy đang gây ra hệ lụy gì và đâu là lời giải để câu chuyện thiếu SGK không lặp lại mỗi mùa tựu trường.

Cảng Cát Lái (Thành phố Hồ Chí Minh).

TÁI CẤU TRÚC KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN, MỞ DƯ ÐỊA TĂNG TRƯỞNG

Không gian phát triển của Việt Nam đang đứng trước một cuộc sắp xếp lại lớn: từ những địa phương phát triển tương đối riêng rẽ sang một cấu trúc đa cực, nơi các cực tăng trưởng, vùng động lực và hành lang kinh tế trở thành những đầu tàu mới. Sự chuyển dịch ấy đòi hỏi một cách tổ chức không gian khác. Và Nghị quyết 27-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa ban hành đã đặt ra hướng đi: phát huy lợi thế, chức năng và khả năng liên kết của từng không gian, tập trung nguồn lực vào những nơi có sức dẫn dắt, qua đó mở thêm dư địa tăng trưởng cho cả nền kinh tế.

Người dân phải cân nhắc kỹ khi đi chợ sao cho hợp túi tiền. Ảnh | Khiếu Minh

Giá xăng giảm sâu, vì sao giá hàng hóa vẫn “neo” cao?

Giá xăng dầu đã giảm nhiều với thời điểm lập đỉnh, nhưng các mặt hàng thiết yếu từ mớ rau, cân thịt đến suất dịch vụ vận tải vẫn gần như “bất động”. Đằng sau nghịch lý “xăng giảm, giá không giảm” là những điểm nghẽn trong cơ chế truyền dẫn giá của nền kinh tế và đặt ra những yêu cầu về cơ chế quản lý.

Mô hình mới hướng tới mục tiêu mỗi người lao động tạo ra nhiều giá trị hơn. Ảnh | Thành Đạt

Bước chuyển chiến lược mang tính thời đại

Sau bốn thập kỷ thực hiện công cuộc Đổi mới, mô hình tăng trưởng dựa vào vốn, lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử. Trong bối cảnh những động lực cũ dần tới hạn, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã mở ra một bước chuyển chiến lược: Xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo để đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Nhiều người thường mua vàng để tích trữ.

Giải pháp Để vốn xã hội chịu rời nơi trú ẩn

Trong bài phát biểu tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản tư duy phát triển, chuyển từ phân bổ nguồn lực sang kiến tạo, dẫn dắt kích hoạt nguồn lực xã hội, trong đó khơi thông vốn của nhân dân là đột phá chiến lược.

Ảnh | HOÀNG GIANG

40 năm đổi mới nhìn lại và đi tới

LTS: Bốn mươi năm Đổi mới là hành trình chuyển mình sâu sắc của đất nước từ những bước đi mở đường đến những thành tựu mang tầm vóc thời đại. Nhìn lại chặng đường ấy để nhận diện những giá trị đã làm nên sức bật Việt Nam và xác định hành trang cho một kỷ nguyên phát triển mới.

Tác giả Lê Minh Hoan.

Nhổ neo trong tư duy phát triển

Có một con thuyền nhỏ neo bên bến. Nước lớn, nước ròng, con thuyền vẫn ở đó. Không phải vì nó không thể đi xa, mà vì sợi dây neo buộc nó lại, đủ dài để lênh đênh một quãng, nhưng không bao giờ chạm tới chân trời.

Chi phí cho bữa ăn hằng ngày càng đắt đỏ. Ảnh | THÀNH ĐẠT

Vòng xoáy đắt đỏ và bài toán chi tiêu

Một bát phở tăng giá, tiền thuê nhà neo cao, chi phí chợ búa ngày càng nặng gánh… Hà Nội đang đối mặt với vòng xoáy đắt đỏ, nơi áp lực sống len vào từng bữa cơm và đồng lương của người lao động.

Mức doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh được nâng lên 1 tỷ đồng/năm. Ảnh | VNG

Hộ kinh doanh: Chờ một lối đi rộng hơn

Khu vực với hơn 6 triệu hộ kinh doanh, đóng vai trò “lớp đệm sinh kế” cho hàng chục triệu người Việt, đang cần một cách nhìn chính sách mềm hơn, thực tế hơn và đồng hành nhiều hơn.

Sản xuất, lắp ráp ô-tô tại Công ty cổ phần Tập đoàn ô tô Trường Hải tại Khu kinh tế mở Chu Lai (Đà Nẵng).

Hoàn thiện thể chế để “cỗ xe kinh tế” tăng tốc

Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) từ tổng hợp ý kiến doanh nghiệp và thực tiễn thị trường, đã gửi Bộ Tư pháp kiến nghị 7 nhóm giải pháp hoàn thiện thể chế theo hướng thực chất.

Kỹ sư nông nghiệp Phạm Ngọc Hồ chia sẻ về quy trình sản xuất phân bón hữu cơ.

“Chìa khóa vàng” phát triển nông nghiệp bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và các quy định khắt khe về phát thải toàn cầu, việc chuyển dịch từ phương thức canh tác, sản xuất, chăn nuôi truyền thống sang mô hình “kinh tế tuần hoàn” là đòi hỏi cấp thiết.

Mặt bằng lãi suất tăng là phép thử đối với thị trường bất động sản. Ảnh | KHIẾU MINH

Lãi suất tăng và “bài toán khó” của người vay mua nhà

Sau nhiều năm lãi suất thấp, thị trường tín dụng đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh mới. Tại các đô thị lớn, lãi suất vay mua nhà đã tăng mạnh trong những tháng đầu năm 2026, khiến nhiều người mua nhà đối mặt với áp lực trả nợ ngày càng lớn.

Trong năm 2025, lần đầu tiên Viettel thử nghiệm thành công và đưa vào sản xuất hàng loạt nhiều loại vũ khí chiến lược công nghệ cao. Ảnh | THÀNH ĐẠT

Minh định vị thế, vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước

Kinh tế nhà nước (KTNN) phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Công nhân trong ca sản xuất tại Công ty TNHH Rhythm. Ảnh trong bài | THÀNH ĐẠT

Hiện thực hóa cơ hội, đón chu kỳ tăng trưởng mới

Cộng đồng kinh doanh đang dịch chuyển trạng thái, sẵn sàng đón nhận, hiện thực hóa các cơ hội của không gian phát triển mới. Đây là lúc doanh nghiệp tiếp tục cần thêm sự hậu thuẫn của môi trường kinh doanh công khai, minh bạch và an toàn.

Nhiều khu nhà ở xã hội có không gian sống và vui chơi cho người già và trẻ nhỏ.

Giá nhà và bài toán không chỉ của người mua

Khi Thủ tướng yêu cầu phải có câu trả lời vì sao giá nhà chung cư liên tục tăng và “cao mãi”, thị trường nghe đó như một câu chuyện nóng. Với kinh tế, đây là một câu hỏi tỉnh táo hơn: mô hình đô thị hiện nay đang phân bổ cơ hội và rủi ro như thế nào, và những ai đang bị cuốn theo các đường đi của giá nhà.