Từ những giải pháp ban đầu mang tính khuyến khích, động viên, các địa phương miền núi tỉnh Quảng Ngãi đang từng bước giúp bà con vượt qua khó khăn, ổn định sinh kế và phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững.
Hiệu quả từ mô hình “Ươm mầm tương lai”
Những ngày đầu năm mới, vườn ươm giống của Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp xã Tu Mơ Rông phủ một mầu xanh non mơn mởn. Hơn 600kg hạt cà-phê mới ươm hơn một tháng đã nảy mầm, vươn lên xanh mướt. Từng luống cây giống được cán bộ xã chăm sóc cẩn thận, chờ ngày đưa về các thôn để bà con gieo trồng cho vụ mới.
Xã Tu Mơ Rông hiện có 13 vườn ươm các loại cây giống thuộc mô hình “Ươm mầm tương lai-Phát triển cây trồng bền vững Tu Mơ Rông”. Với mong muốn vừa tiết kiệm ngân sách, vừa huy động thêm nguồn lực hỗ trợ nông dân, cấp ủy, chính quyền xã đã mở rộng mô hình theo phương thức xã hội hóa.
Tại Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030, thay vì nhận hoa chúc mừng, địa phương kêu gọi các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp ủng hộ hạt giống, cây giống, phân bón và kinh phí để trao cho nông dân, hộ nghèo phát triển sản xuất.
Hưởng ứng mô hình giàu ý nghĩa này, nhiều cá nhân, doanh nghiệp đã ủng hộ 104.500 cây cà-phê giống, 28.000 cây thông giống, phân bón cùng hơn 200 triệu đồng hỗ trợ nông dân. Đây là một trong những câu chuyện đẹp, cách làm hay giữa núi rừng, mở ra khởi đầu đầy hy vọng cho mô hình “ươm mầm tương lai”.
Xã Tu Mơ Rông hiện có khoảng 1.300 hộ dân, trong đó hơn 95% là đồng bào Xơ Đăng, đời sống còn nhiều khó khăn. Do vậy, khi những cây giống cà-phê được trao tận tay đã giúp người dân mạnh dạn thay đổi cách làm ăn, mở rộng diện tích canh tác.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Võ Trung Mạnh, vườn ươm giống đang sinh trưởng tốt sẽ ưu tiên cấp cho các hộ nghèo, khó khăn. Trong năm 2026, xã sẽ mở rộng mô hình vườn ươm và huy động thêm nguồn lực xã hội, giúp người dân thay đổi cuộc sống.
Đa dạng phong trào hỗ trợ vùng cao
Không chỉ riêng xã Tu Mơ Rông, nhiều xã vùng cao tỉnh Quảng Ngãi tranh thủ nguồn lực xã hội hóa, kết hợp vốn ngân sách và các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ nhân dân thoát nghèo, vươn lên phát triển kinh tế. Sự chung tay của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thông qua việc hỗ trợ cây giống, vật tư sản xuất đã tiếp sức cho chính quyền và người dân miền núi trong hành trình phát triển kinh tế.
Tại xã Măng Ri, phong trào “Chung tay giúp nhân dân phát triển kinh tế” được triển khai sâu rộng đến từng thôn, khu dân cư. Các hoạt động chính gồm: Tập trung hỗ trợ cây, con giống và hướng dẫn kỹ thuật sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương. Xã Măng Ri đã tổ chức tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật, vận động đồng bào Xơ Đăng tham gia mô hình trồng dược liệu, cà-phê, sâm Ngọc Linh; từng bước hình thành các chuỗi liên kết với tổ hợp tác, hợp tác xã hướng đến sản xuất nông nghiệp hàng hóa.
Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Trần Công Hồng, phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy và hành động của người dân. Cùng với cấp ủy, chính quyền, Hội Nông dân xã đưa phong trào vào thực tiễn, đến từng thôn, từng hộ để bà con thấy rõ hiệu quả và chủ động tham gia.
Hiện xã Măng Ri có khoảng 3.700 ha cây dược liệu và cà-phê, với 15 hợp tác xã cùng doanh nghiệp liên kết sản xuất và chế biến. Trong nhiệm kỳ mới, xã vùng cao ưu tiên phát triển dược liệu dưới tán rừng, phấn đấu trồng mới 2.700 ha sâm Ngọc Linh, sâm dây; đồng thời, đa dạng hóa và chế biến sâu các sản phẩm từ dược liệu.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phạm Xuân Quang cho rằng, hiện đời sống người dân vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều khó khăn; năng suất lao động thấp, kỹ thuật sản xuất hạn chế, liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa bền chặt. Do vậy, việc xây dựng các mô hình kinh tế có giá trị cao, phù hợp điều kiện địa phương là hướng đi then chốt. Đa dạng hóa mô hình và phong trào sản xuất sẽ giúp người dân thay đổi tư duy, từ đó hình thành những cách làm hiệu quả và bền vững hơn.
