Hiện, tỉnh đang tập trung mở rộng diện tích trồng và gắn chặt chẽ giữa sản xuất-chế biến-tiêu thụ, nhằm tạo sinh kế ổn định, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế và hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
Tại xã Lạc Dương, Công ty cổ phần Sâm và Dược liệu VGC đã đầu tư trồng sâm Việt Nam trên diện tích khoảng 6.000m², ở độ cao 1.400m. Những cây sâm từ một đến sáu năm tuổi phát triển ổn định, đạt sản lượng và giá trị kinh tế khá cao. Đến nay, sản lượng sâm hằng năm đạt khoảng 500 kg và tiếp tục tăng đều.
Giám đốc Công ty Park Cha Young cho biết: "Chất lượng sâm tại Lâm Đồng không thua kém các vùng khác và chúng tôi tin tưởng rằng, sâm có tiềm năng trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương, bên cạnh đặc sản dược liệu atisô lâu nay. Lâm Đồng nổi tiếng là vùng đất của nhiều loại nông sản đặc trưng, Công ty VGC sẽ tiếp tục nghiên cứu, đầu tư và phát triển để hiện thực hóa tiềm năng này”.
Tại phường Lâm Viên (Đà Lạt), Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thiên Hương Phát Đà Lạt chuyên nuôi trồng đông trùng hạ thảo quy mô lớn, với hai loại chính là nuôi cấy trên cơ chất tổng hợp (gạo lứt, nước cốt dừa, nhộng tằm, tảo xoắn...) và cấy trực tiếp trên nhộng tằm sống. Hằng năm, công ty cung cấp từ 700 - 800 kg đông trùng hạ thảo khô phục vụ thị trường nội địa.
Hiện, sản phẩm đông trùng hạ thảo đạt chứng nhận OCOP 3 sao và đang làm thủ tục để nâng cấp lên 4 sao. Giám đốc công ty Nguyễn Xuân Quang cho biết, sản phẩm của công ty được khách hàng đánh giá cao về chất lượng dược tính. Thời gian tới, sẽ ra mắt thêm các sản phẩm có tác dụng chữa bệnh với hàm lượng dược liệu cao hơn, chất lượng tốt hơn.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, việc triển khai Đề án phát triển sản xuất, chế biến gắn với tiêu thụ dược liệu trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2022-2025, đã mang lại những thành tựu đáng kể. Toàn tỉnh có hơn 1.000 ha dược liệu trồng trên đất nông nghiệp, trong đó diện tích đạt chứng nhận GACP (thực hành tốt nuôi trồng và thu hái dược liệu) là 9 ha, chứng nhận hữu cơ 2 ha. Có 6 mã vùng trồng cho các loại như atisô, sâm Việt Nam...
Địa phương đã nghiên cứu sản xuất giống dược liệu mới, nổi bật là hỗ trợ thí điểm giống sâm Ngọc Linh với 2.100 cây tại Công ty cổ phần Sâm Ngọc Linh Cao Nguyên.
Bên cạnh đó, tỉnh đã hình thành 13 chuỗi liên kết sản xuất-tiêu thụ, với 396 hộ tham gia, diện tích hơn 277 ha, sản lượng tiêu thụ gần 21.000 tấn/năm. Sự liên kết này là một trong những trụ cột vững chắc, giúp tiêu thụ gần 50% tổng sản lượng, với 89 sản phẩm dược liệu được chứng nhận OCOP, trong đó 15 sản phẩm OCOP 4 sao và 74 sản phẩm OCOP 3 sao, góp phần nâng cao giá trị và thương hiệu cho dược liệu Lâm Đồng.
Tỉnh đã ban hành 8 quy trình kỹ thuật canh tác cho các loại dược liệu chủ lực và tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho 630 lượt người, giúp nông dân tiếp cận phương pháp canh tác tiên tiến, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đồng thời, hoàn thành việc phân tích, đánh giá và công bố thành phần dược tính của 14 loại dược liệu chủ lực; ban hành quy chế quản lý, khai thác bền vững cho 5 loại dược liệu tự nhiên (chè dây, sa nhân, sói rừng, trà hoa vàng, thiên niên kiện).
Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng Hà Ngọc Chiến cho biết, sau khi sáp nhập, quy mô ngành dược liệu của tỉnh đã tăng lên 2.144 ha, sản lượng hơn 19.647 tấn, đưa Lâm Đồng trở thành một trong những vùng sản xuất dược liệu lớn của cả nước. Việc hợp nhất ba vùng sinh thái đã tạo ra một danh mục sản phẩm dược liệu toàn diện, từ các cây ôn đới, công nghệ cao của Lâm Đồng (cũ) đến nguồn nguyên liệu nhiệt đới dồi dào từ Đắk Nông (trước đây) và các cây chịu hạn, tinh dầu cao từ Bình Thuận (trước đây).
“Sự kết hợp này không chỉ làm tăng sản lượng, mà còn tạo ra hệ sinh thái sản xuất có tính bổ trợ cao, giúp tỉnh có khả năng cung ứng đa dạng các nhóm nguyên liệu cho thị trường”, ông Chiến thông tin.
Để phát triển cây dược liệu theo hướng bền vững, thời gian tới, Lâm Đồng cần ưu tiên nguồn lực hỗ trợ phát triển hoàn chỉnh chuỗi giá trị cho một số cây trồng có tiềm năng thị trường lớn, đã khẳng định được sự phù hợp với điều kiện của tỉnh, như: Atisô, đương quy và các loại sâm, nấm dược liệu giá trị cao...
Đồng thời, cần có chiến lược kêu gọi, thu hút doanh nghiệp có tiềm lực đầu tư xây dựng nhà máy chế biến hiện đại, ưu tiên dự án sản xuất sản phẩm tinh chế, thực phẩm chức năng, thuốc từ dược liệu đạt các tiêu chuẩn quốc tế (GMP, ISO); khuyến khích các mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng, trồng xen canh vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế đất lâm nghiệp và bảo vệ môi trường sinh thái.
Với những bước tiến vững chắc và định hướng rõ ràng, Lâm Đồng đang từng bước biến tiềm năng dược liệu thành ngành có giá trị kinh tế, góp phần phát triển bền vững và nâng cao đời sống nhân dân.
