Mong ước an cư thành hiện thực
Những năm qua, chương trình xây dựng NƠXH của tỉnh Bình Dương mở ra đã biến ước mơ của hàng chục nghìn lao động xa quê trở thành hiện thực. May mắn mua được NƠXH Becamex Định Hòa (TP Thủ Dầu Một) năm 2017, chị Nguyễn Thúc Huệ (41 tuổi, quê Cà Mau, đang làm việc tại khu công nghiệp VSIP 2, tỉnh Bình Dương) chia sẻ: “Thời điểm đó, chỉ cần đủ các điều kiện như đang làm việc tại địa phương, có hợp đồng lao động và bảng lương, có đóng bảo hiểm xã hội và chưa sở hữu nhà đất ở Bình Dương là đăng ký mua được. Sau đó, chủ đầu tư hướng dẫn các bước để có thể sở hữu được căn nhà. Hiện, căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và được nhập hộ khẩu, trở thành công dân tỉnh Bình Dương”.
Chưa có được cơ hội như chị Huệ, nhiều người lao động vẫn đang phải ở trong những dãy nhà trọ chật chội, ẩm thấp vì việc mua NƠXH hiện nay rất khó khăn. Đơn cử như vợ chồng chị Mai Thị Bé (công nhân ở khu công nghiệp Sóng Thần, thành phố Dĩ An) kể: “Đầu năm 2022, khi biết thông tin về dự án khu NƠXH Tân Đông Hiệp tại phường Tân Đông Hiệp, TP Dĩ An, chuẩn bị khởi công, vợ chồng chị lập tức đăng ký. Thế nhưng, đến nay, dù đăng ký vài lần nhưng vẫn không lọt được vào danh sách dù dự án đã khởi công xây dựng”. Theo chị Bé, quy trình mua NƠXH chưa được công khai rộng rãi, các trang web chính thức bán NƠXH chưa rõ ràng thông tin cũng như quy trình liên hệ mua. Chưa kể, thủ tục giấy tờ còn rườm rà, chính sách cứng nhắc nên chị khó đạt các điều kiện để mua. “Mong rằng, thời gian tới, chính quyền các cấp có các giải pháp linh hoạt, tạo điều kiện cho người lao động được tiếp cận và mua NƠXH”, chị Bé bày tỏ nguyện vọng.
Theo thông tin từ Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương, đến nay, tỉnh đã đưa vào sử dụng 25 dự án NƠXH độc lập trên diện tích 140ha đất với gần 1,4 triệu m2 sàn xây dựng, cung cấp hơn 34.000 căn hộ. Trong đó, 11 dự án NƠXH có nguồn vốn ngoài ngân sách, giá bán thấp nhất 5,6 triệu đồng/m2 và cao nhất là 14,89 triệu đồng/m2. Thế nhưng, số lượng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Có rất nhiều lao động vẫn phải sống trong những khu nhà trọ nhỏ hẹp, ẩm thấp.
Về nguyên nhân, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương Nguyễn Ngọc Văn cho biết, nhu cầu chỗ ở của công nhân rất lớn nhưng các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp chưa quan tâm phát triển loại hình nhà ở này. Bên cạnh đó, chính sách ưu đãi và thủ tục đầu tư chưa thật sự hấp dẫn nên chưa thu hút được các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản tham gia đầu tư phân khúc NƠXH. Đặc biệt, nguồn vốn dành cho phát triển NƠXH còn hạn chế dẫn đến việc một số chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định của pháp luật thực hiện chưa kịp thời.
Đẩy nhanh các dự án NƠXH
Theo Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương, từ nay đến năm 2025, tỉnh Bình Dương cần gần 62.000 căn hộ với tổng diện tích gần 3 triệu m2 sàn để đáp ứng nhu cầu của công nhân, người thu nhập thấp trong các khu công nghiệp. Dự kiến, nguồn vốn để phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2025 là khoảng 130.000 tỷ đồng, trong đó, NƠXH, tái định cư khoảng 21.050 tỷ đồng. Dự báo đến năm 2025, dân số tỉnh Bình Dương đạt hơn 3,25 triệu người và sẽ dùng quỹ đất ở tăng thêm 1.600ha.
Để đáp ứng nhu cầu trên, mới đây, tỉnh Bình Dương đã bắt tay vào khởi công xây dựng nhiều dự án NƠXH có quy mô. Cụ thể, ngày 23/9, tại TP Thủ Dầu Một, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD, Bộ Xây dựng) khởi công dự án khu NƠXH An Sinh. Dự án được xây dựng trên khu đất có diện tích 2,7ha với sáu khối nhà cao 12 tầng, 978 căn hộ, tổng diện tích sàn hơn 83.000m2. Trước đó, ngày 21/9, Tập đoàn Lê Phong ký kết hợp tác phát triển dự án NƠXH Tân Đông Hiệp tại thành phố Dĩ An. Dự án có quy mô hơn 10.000m2, gồm một khối nhà 30 tầng với khoảng 1.000 căn hộ từ 1-2 phòng ngủ, dự kiến hoàn thành đưa vào sử dụng cuối năm 2023.
Trong nỗ lực trên, UBND tỉnh Bình Dương cũng đã giao Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp TNHH MTV (Becamex IDC) thực hiện việc xây dựng. Thực tế, những năm qua, Becamex IDC là đơn vị đi đầu trong việc phát triển NƠXH tại địa phương. Sau 10 năm triển khai xây dựng ở nhiều địa phương như Thuận An, Thủ Dầu Một, Bến Cát, Bàu Bàng…, đề án NƠXH Becamex ban đầu có quy mô 65.000 căn, hiện đã xây dựng hoàn thành 47.500 căn, đạt 74% kế hoạch của đề án. Becamex IDC tiếp tục mở rộng giai đoạn tiếp theo với tổng số 118.234 căn NƠXH, tạo cơ hội an cư cho hàng trăm nghìn lao động.
Tổng Giám đốc Becamex IDC Phạm Ngọc Thuận cho biết, ngay từ đầu, mục tiêu đề ra là hỗ trợ giải quyết chỗ ở cho người lao động đến Bình Dương làm việc, gắn bó lâu dài. Do đó, Becamex IDC quyết tâm hạ giá thành đến mức thấp nhất bằng việc lựa chọn quỹ đất đã được chuyển mục đích sử dụng để triển khai các dự án, giá bán căn hộ chỉ là giá trị xây dựng và các hạ tầng khác, hoàn toàn không tính giá đất. “Đây là cách làm nhằm bảo đảm mức giá bán hợp lý, phù hợp thu nhập của người lao động. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ về tài chính thông qua việc liên kết với các ngân hàng giúp người lao động mua NƠXH tiếp cận các gói vay ưu đãi, trả chậm trong thời gian dài”, ông Phạm Ngọc Thuận thông tin.
Theo kế hoạch từ nay đến cuối năm 2023, Becamex IDC tiếp tục xây dựng 20.000 căn NƠXH giai đoạn tiếp theo tại khu VietSing (TP Thuận An), khu Định Hòa (TP Thủ Dầu Một), khu Mỹ Phước (thị xã Bến Cát), khu Bàu Bàng (huyện Bàu Bàng), với tổng mức đầu tư các khu nhà ở trên khoảng 9.500 tỷ đồng.
Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp xây dựng NƠXH, người lao động tiếp cận dễ hơn loại hình này, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương Võ Hoàng Ngân cho biết, Sở sẽ rà soát, xem xét lại các quy định pháp luật khi thực hiện đầu tư dự án NƠXH, rút gọn các thủ tục hành chính và thời gian phê duyệt dự án. “Khi có dự án mới sẽ công bố thông tin trên website của các đơn vị như Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Ngân hàng Chính sách xã hội… Riêng đối tượng được mua, sau khi chủ đầu tư ký hợp đồng với người mua phải thông qua Sở Xây dựng để lấy ý kiến các cơ quan liên quan. Sau đó sẽ công khai và xét duyệt hồ sơ. Cơ quan chức năng liên quan sẽ kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm bán đúng đối tượng”, ông Võ Hoàng Ngân khẳng định.
Sở Xây dựng Bình Dương kiến nghị cấp thẩm quyền cần có quy định ràng buộc trách nhiệm của chủ đầu tư trong quy hoạch và phát triển khu công nghiệp như quy định phải dành diện tích nhất định xây dựng nhà ở cho công nhân, người lao động; bảo đảm việc phát triển các khu công nghiệp phải đồng bộ với việc quy hoạch, phát triển nhà ở cùng các điều kiện về hạ tầng xã hội thiết yếu cho công nhân.
Tại buổi khởi công dự án NƠXH tại tỉnh Bình Dương mới đây, Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đánh giá, tỉnh Bình Dương là một trong những tỉnh đi đầu trong triển khai thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ phát triển NƠXH cho người thu nhập thấp khu vực đô thị và nhà ở cho công nhân khu công nghiệp.
Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Võ Văn Minh cho biết, bên cạnh việc thu hút đầu tư xây dựng các khu nhà ở thương mại, tỉnh Bình Dương rất quan tâm và đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch phát triển NƠXH. Mục tiêu nhằm thực hiện chính sách xã hội hóa việc xây dựng nhà ở để bán và cho thuê đối với người có thu nhập thấp, đồng thời, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng, giải quyết nhà ở cho các đối tượng chính sách, cho công nhân và người lao động có thu nhập thấp. Tỉnh cũng kiến nghị Chính phủ ban hành cơ chế riêng đối với trình tự, thủ tục thực hiện dự án NƠXH nhằm thu hút các nhà đầu tư tham gia.
