Phát triển toàn diện thể chất, trí tuệ của thế hệ trẻ, tạo nguồn lực cho kỷ nguyên mới

Ngày 12/5, Báo Nhân Dân phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, cùng sự đồng hành của Nestlé Việt Nam, tổ chức hội thảo “Phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam - Kiến tạo nguồn lực cho kỷ nguyên mới”.

Hội thảo được tổ chức nhằm triển khai hiệu quả tinh thần và các nhiệm vụ trọng tâm của hai nghị quyết quan trọng đối với lĩnh vực giáo dục và y tế, đó là Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Tại Nghị quyết số 71/NQ-TW của Bộ Chính trị đã xác định việc “Ban hành quy định của pháp luật để nâng cao dinh dưỡng học đường và thể chất người Việt Nam”; “Tập trung nguồn lực đầu tư môi trường rèn luyện thể chất”.

Nghị quyết số 72- NQ/TW xác định quan điểm xuyên suốt: “Đề cao ý thức phòng bệnh, lối sống lành mạnh, xây dựng văn hóa sức khỏe trong nhân dân”, “Chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời”; “Lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu”.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Quế Đình Nguyên, Phó Tổng Biên tập, Phó Bí thư Đảng ủy Báo Nhân Dân cho biết: “Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam khỏe mạnh, mọi người dân đều được sống lâu, sống khỏe, sống lành mạnh, sống hạnh phúc; nguồn nhân lực có đủ sức khỏe thể chất, tinh thần, trí tuệ và đạo đức. Đó là những yếu tố căn cốt, nền tảng để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm, đó là đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trở thành nước phát triển, thu nhập cao”.

Theo Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Quế Đình Nguyên, thực hiện triển khai có hiệu quả các giải pháp mà Bộ Chính trị đã đề ra, tại Hội thảo “Phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam - Kiến tạo nguồn lực cho kỷ nguyên mới” có sự tham gia và tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, thể thao… cùng chia sẻ góc nhìn toàn diện về giáo dục sức khỏe học đường tại Việt Nam.

Từ những kiến giải của các chuyên gia, nhà khoa học và từ thực tiễn triển khai tại các cơ sở giáo dục, hội thảo hướng tới việc góp phần hoàn thiện đồng bộ thể chế về bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiến tạo phát triển giáo dục và đào tạo.

Tham luận tại hội thảo, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Nho Huy nhấn mạnh: "Xác định rõ tầm quan trọng của công tác sức khỏe học đường đối với sự phát triển trí tuệ, thể chất và tinh thần học sinh, sinh viên, Đảng và Nhà nước ta luôn coi nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe trẻ em, học sinh, sinh viên là nhiệm vụ đặc biệt ưu tiên".

Nhiều chương trình, đề án về chăm sóc sức khỏe trẻ em, học sinh, sinh viên đã được ban hành và tổ chức triển khai trong giai đoạn 2021-2025. Việc triển khai, thực hiện các Chương trình và Đề án về chăm sóc sức khỏe học sinh đã mang lại hiệu quả tác động tích cực đối với trẻ em, học sinh, sinh viên, cha mẹ học sinh và toàn xã hội, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp quản lý giáo dục trong việc xây dựng và chỉ đạo thực thi chính sách; huy động được các nguồn lực trong xã hội, tranh thủ được sự đầu tư về cơ sở vật chất, kinh phí tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên, tổ chức bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý, an toàn thực phẩm và bảo đảm các điều kiện vệ sinh trường học, tăng cường các hoạt động thể chất cho trẻ em, học sinh, sinh viên nhằm nâng cao sức khỏe, dự phòng các bệnh, tật ở lứa tuổi học đường…

Tuy nhiên, ông Nguyễn Nho Huy đánh giá, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe học sinh, sinh viên còn nhiều hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức, nhiều chỉ tiêu cơ bản chưa đạt so với mục tiêu đề ra.

Tình hình bệnh tật học đường vẫn diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng, cùng gánh nặng kép về dinh dưỡng ở tuổi tiền tiểu học và tiểu học, ở cả vùng nông thôn và thành thị, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi (chiều cao theo tuổi) ở trẻ em, học sinh vẫn còn ở mức cao.

Ở các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, bữa ăn trẻ em, học sinh còn thiếu về số lượng, mất cân đối về chất lượng; vùng đô thị, tình trạng ăn uống bất hợp lý đang trở thành phổ biến, ăn thừa năng lượng, tiêu thụ nhiều chất béo, đường, muối và các loại thực phẩm chế biến sẵn có đậm độ năng lượng cao, nhiều acid béo, chỉ số đường huyết cao, nghèo vi chất dinh dưỡng và chất xơ, ít ăn rau và trái cây, thiếu vận động thể lực.

Thể chất, sức khỏe tổng thể và chiều cao trung bình của thanh niên, vẫn tồn tại một khoảng cách rõ rệt so với các nước trong khu vực và các nước phát triển trên thế giới.

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Diễm, Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh không lây nhiễm và dinh dưỡng, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khẳng định: "Để tạo bước đột phá trong chăm sóc sức khoẻ nhân dân, việc tập trung vào dinh dưỡng hợp lý và thể chất vững chắc cho trẻ em - thế hệ tương lai - là chiến lược hàng đầu, trong đó việc tập trung chăm sóc trẻ trong giai đoạn vàng “1.000 ngày đầu đời” và giai đoạn học đường là nền móng cốt lõi, quyết định tới khả năng phát triển tầm vóc, tinh thần và trí tuệ của trẻ trong tương lai".

Nhấn mạnh vai trò của giáo dục thể chất và thể thao học đường trong việc hình thành nền tảng thể lực, ý chí, kỷ luật và khả năng thích ứng cho thế hệ trẻ, Huấn luyện viên trưởng Đội tuyển thể dục dụng cụ quốc gia Trương Minh Sang khẳng định việc được làm quen các môn thể thao cơ bản từ nhỏ sẽ giúp các em có trang bị kỹ năng về để phòng chống chấn thương, từ đó có sự phát triển an toàn, lành mạnh.

Đồng thời, từ góc độ tìm kiếm tài năng, phong trào và các giải đấu thể thao học đường chính là cái nôi quý giá nhất để phát hiện những hạt nhân tiềm năng, ở đó, các em được tự do thể hiện đam mê mà chưa bị áp lực về thành tích chuyên nghiệp.

Huấn luyện viên trưởng Trương Minh Sang chia sẻ, những giải đấu cấp trường, cấp phường, cấp tỉnh không chỉ tạo sân chơi lành mạnh mà còn là nơi “tuyển quân” một cách tự nhiên nhất.

“Có thể nói, thể thao học đường chính là bệ phóng, không chỉ rèn luyện sức khỏe mà còn khơi dậy khát vọng cống hiến. Từ những bước chạy ngây thơ trên sân đất, từ những đường cầu lông vụng về đầu tiên hay những động tác nhào lộn cơ bản… qua đó nhiều em đã dần trưởng thành, theo dõi và thần tượng các vận động viên nổi tiếng tập luyện, thi đấu, hướng đến những tấm gương tích cực giúp các em nuôi dưỡng ước mơ, dần nhận ra mình có thể làm được nhiều hơn thế. Và hành trình ấy, nếu được dẫn dắt đúng hướng, sẽ đưa các em đến với thể thao chuyên nghiệp, thành tích cao”, ông Trương Minh Sang nói.

Cho rằng “Từ thể thao học đường đến thể thao chuyên nghiệp, thành tích cao” không chỉ là một khẩu hiệu, đó là một chiến lược phát triển bền vững” ông Trương Minh Sang đề xuất nhiều giải pháp phối hợp gia đình, nhà trường, các tổ chức hỗ trợ, chính sách nhằm xây dựng thói quen rèn luyện lành mạnh từ thể thao học đường để “trong tương lai mỗi học sinh thành thạo một môn thể thao”, hướng tới một xã hội vận động khỏe mạnh.

Các tham luận tại hội thảo tập trung phân tích thực trạng sức khỏe học đường, dinh dưỡng và hoạt động thể chất của học sinh, sinh viên hiện nay; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp mang tính chiến lược nhằm nâng cao tầm vóc, thể lực và chất lượng nguồn nhân lực trẻ Việt Nam.

Ý kiến của đại biểu tại hội thảo khẳng định phát triển toàn diện thế hệ trẻ không chỉ dừng ở nâng cao tri thức mà cần đồng thời chú trọng phát triển thể chất, sức khỏe tinh thần, kỹ năng sống, năng lực số, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Những đề xuất tập trung cần đổi mới mạnh mẽ mô hình giáo dục thể chất trong trường học; đa dạng hóa hoạt động vận động; phát triển hệ thống câu lạc bộ thể thao; tăng cường liên kết giữa nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội nhằm xây dựng môi trường học đường năng động, lành mạnh.

Trong việc thúc đẩy các chương trình dinh dưỡng học đường và nâng cao thể lực cho trẻ em Việt Nam cũng cần nhắc đến vai trò của cộng đồng doanh nghiệp. Tiêu biểu, hơn 30 năm qua, Nestlé Việt Nam đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động giáo dục dinh dưỡng, khuyến khích vận động thể chất và xây dựng thói quen sống lành mạnh cho học sinh tại nhiều địa phương trên cả nước.

"Theo Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đầu tư sớm vào kỹ năng con người kết hợp với sức khỏe và thể chất mang lại lợi ích kinh tế-xã hội dài hạn cho quốc gia. Đó cũng chính là sứ mệnh mà Nestlé Việt Nam theo đuổi trong nhiều năm qua. Milo tin rằng thông qua thể thao, trẻ em không chỉ trở nên khỏe mạnh hơn mà còn sẵn sàng hơn cho cuộc sống", bà Lê Bùi Thị Mai Uyên, Phó Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam phụ trách ngành hàng Milo và sữa chia sẻ.

Kết luận hội thảo, Phó Bí thư Đảng ủy chuyên trách Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Viết Lộc đánh giá cao chất lượng các tham luận, ý kiến thảo luận tâm huyết, trách nhiệm, sâu sắc tại hội thảo. Các đại biểu đã tập trung phân tích rõ vai trò của giáo dục toàn diện và bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ em, thanh niên là nhiệm vụ chiến lược, cốt lõi để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, giúp người trẻ hiện thực hóa các mục tiêu vươn mình của dân tộc.

Đồng chí Nguyễn Viết Lộc đề xuất sau hội thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các bộ ngành liên quan, cùng các địa phương tập trung đẩy mạnh công tác phối hợp liên ngành để triển khai các giải pháp thiết thực, hiệu quả, bảo đảm tính bền vững và phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương, đơn vị.

​