Phát triển năng lượng theo hướng bền vững

Việt Nam là nước đang phát triển, có tốc độ tăng trưởng cao và nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng lớn... Vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện thể chế chính sách về phát triển năng lượng để hướng đến mục tiêu dài hạn thì cũng rất cần việc bảo đảm chuyển dịch năng lượng công bằng, an ninh năng lượng quốc gia.
Công nhân kiểm tra lưới điện bảo đảm vận hành an toàn, ổn định ở miền núi Quảng Nam. (Ảnh: EVNCPC)
Công nhân kiểm tra lưới điện bảo đảm vận hành an toàn, ổn định ở miền núi Quảng Nam. (Ảnh: EVNCPC)

Giai đoạn 2016-2021, ngành năng lượng đã bám sát chủ trương, chính sách phát triển của Đảng và Nhà nước để có bước phát triển nhanh và tương đối đồng bộ trong tất cả các lĩnh vực.

Những kết quả đạt được của ngành năng lượng trong giai đoạn này là tiền đề quan trọng để tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 của Bộ Chính trị về định hướng, chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045.

Phát thải khí nhà kính từ ngành năng lượng chiếm khoảng 63% tổng lượng phát thải của Việt Nam năm 2010, ước sẽ chiếm khoảng 73% và 80% vào năm 2030 và 2045.

Tuy nhiên, ngành năng lượng còn một số tồn tại, như: Các nguồn cung năng lượng trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu; việc nhập khẩu năng lượng trong nước ngày càng lớn; kết cấu hạ tầng ngành năng lượng còn thiếu và chưa đồng bộ; trình độ công nghệ trong một số lĩnh vực của ngành năng lượng chưa được nâng cao.

Trong đó, phát thải khí nhà kính từ ngành năng lượng chiếm khoảng 63% tổng lượng phát thải của Việt Nam năm 2010, ước sẽ chiếm khoảng 73% và 80% vào năm 2030 và 2045.

Hướng tới các mục tiêu về phát triển kinh tế xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, thời gian qua, Việt Nam đã và đang đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi ngành năng lượng theo tinh thần phát huy nội lực, đồng thời tăng cường sự hợp tác, hỗ trợ từ các đối tác phát triển.

Trong đó, giảm dần nguồn điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch; ưu tiên phát triển các nguồn điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới và sạch.

Tại Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc lần thứ 26 (COP26), Thủ tướng Chính phủ tuyên bố Việt Nam sẽ thực hiện mục tiêu đạt trung hòa các-bon (Net-zero) vào năm 2050.

Đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch phát triển năng lượng, Giáo sư Trần Đình Long, Hội Điện lực Việt Nam cho rằng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có thể nói là quốc sách của tất cả các nước trên thế giới.

Các nghiên cứu về sử dụng năng lượng tại Việt Nam cho thấy, trong nhiều ngành sản xuất, sinh hoạt tiềm năng tiết kiệm và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng còn rất lớn.

Theo đánh giá của Ngân hàng Phát triển châu Á, đến năm 2025 tiềm năng tiết kiệm năng lượng của nước ta có thể đạt 76 tỷ kWh/năm. Nhờ cơ chế mua bán giá điện FIT, điện mặt trời đã phát triển mạnh từ 86MW (năm 2018) lên đến gần 16.500MW (cuối năm 2020); điện gió phát triển từ mức 90MW (năm 2017) lên đến hơn 4.100MW (tháng 11/2021).

Theo Viện trưởng Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển (Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam) Thạc sĩ Đặng Huy Đông, thời gian qua, ngành điện đã hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, bảo đảm cung cấp đủ điện cho nền kinh tế, lưới điện phủ gần 100% các địa phương trên cả nước. Tuy nhiên, cũng đã bộc lộ một số bất cập trong cơ chế chính sách thu hút đầu tư, giá mua điện cũng như trong điều hành cần nhận diện đầy đủ để chấn chỉnh, tạo tâm thế vững chắc hơn trước những thách thức mới đặt ra.

Để tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn, Giáo sư Trần Đình Long kiến nghị, Quy hoạch điện VIII cần sớm được phê duyệt, nếu chậm sẽ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng công nghệ và tài chính. Các yếu tố về chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch cũng cần được xem xét trong quy hoạch điện VIII.

Giá điện cần được tính toán đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm khả năng thu hồi vốn cũng như lợi nhuận hợp lý của chủ đầu tư, thực hiện tốt cơ chế cạnh tranh, thu hút vốn từ các nguồn đầu tư ngoài nhà nước.

Theo đó, đến năm 2035, phát thải từ ngành điện đạt đỉnh 239 triệu tấn CO2 đến năm 2050 còn khoảng 30 triệu tấn là phù hợp chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu. Đồng thời, các biện pháp điều hành cần được điều chỉnh phù hợp với biến động về nhu cầu, tiến độ xây dựng nguồn và các công trình điện, giá cả các nguồn năng lượng... tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển điện mặt trời, sớm có quy định rõ ràng về điều kiện kỹ thuật, tiêu chuẩn kết nối với lưới điện, phòng chống cháy nổ.

Giá điện cần được tính toán đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm khả năng thu hồi vốn cũng như lợi nhuận hợp lý của chủ đầu tư, thực hiện tốt cơ chế cạnh tranh, thu hút vốn từ các nguồn đầu tư ngoài nhà nước.

Ông Đặng Huy Đông đề xuất, Việt Nam cần kịp thời ban hành cơ chế chung để thực hiện dự án đầu tư đối với các dự án nhà máy điện độc lập. Đồng thời, cần thay đổi cách tiếp cận khi lựa chọn nhà đầu tư; thay vì đưa ra các tiêu chí đánh giá dựa theo các yếu tố triển khai dự án, tính toán đơn giá định mức... như hiện nay, thì nên chuyển sang lựa chọn theo kết quả đầu ra, đó là đấu giá điện bán cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trên cơ sở cùng mặt bằng về các điều kiện, dữ liệu đầu vào và chất lượng nguồn điện. Ngoài ra, các dự án đầu tư nhà máy điện cần tuân thủ đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, các quy định của Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các bộ, ngành và các quy định pháp luật liên quan vấn đề phát triển nguồn năng lượng ở nước ta.

Có thể bạn quan tâm

Để đặc sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trở thành lựa chọn thường xuyên của người tiêu dùng, cần chuyển từ xúc tiến đơn lẻ sang phát triển chuỗi giá trị. (Ảnh: AN NGUYÊN)

Bài 2: Từ đặc sản vùng cao đến thị trường bền vững

Có sản phẩm tốt chưa chắc có thị trường, để đặc sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trở thành lựa chọn thường xuyên của người tiêu dùng, cần chuyển từ xúc tiến đơn lẻ sang phát triển chuỗi giá trị trong đó văn hóa trở thành lợi thế cạnh tranh và cộng đồng là chủ thể hưởng lợi.

Các Đại sứ, đại diện các cơ quan ngoại giao tại Mozambique tham quan và thưởng thức cà-phê tại gian hàng của Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Đưa cà-phê Việt Nam tiếp cận với các đối tác tiềm năng tại Mozambique

Việc Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique giới thiệu các sản phẩm cà-phê đặc sản, chế biến sâu và Halal tại Hội chợ thương mại quốc tế Maputo 2026 góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và đối tác tiềm năng tại Mozambique và khu vực; thúc đẩy kết nối kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Mozambique.

Đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang sở hữu một kho tàng đặc biệt về nghề truyền thống, sản vật và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Bài 1: Đánh thức nguồn lực văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang sở hữu một kho tàng đặc biệt về nghề truyền thống, sản vật và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Để những giá trị ấy thực sự trở thành nguồn lực phát triển, cần bước chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy “bảo tồn" sang “bảo tồn để phát huy và phát triển".

Thành quả 40 năm Đổi mới tạo nền tảng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới. (Ảnh: VL)

Tự tin kiến tạo một quốc gia hùng cường, thịnh vượng

Thành quả 40 năm Đổi mới là bệ phóng vững chắc để Việt Nam tự tin đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao khi bước vào giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, điều này chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng lực tự chủ của nền kinh tế, sức mạnh của doanh nghiệp Việt Nam và cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân.

Thể chế hóa chiến lược trở thành quốc gia biển mạnh

Thể chế hóa chiến lược trở thành quốc gia biển mạnh

Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang được hoàn thiện, kỳ vọng tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất từ sông ra biển. Trước khi trình Quốc hội, yêu cầu đặt ra cần tiếp tục rà soát để các chính sách mới thực sự khơi thông nguồn lực, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Anh Sùng Mạnh Hùng, xã Đồng Văn (Tuyên Quang) thường xuyên về các bản làng để làm video quảng bá văn hóa vùng cao.

Sức trẻ vùng biên giới Tuyên Quang

Sinh ra trên vùng đất gian khó, nhiều thanh niên vùng biên giới Tuyên Quang lựa chọn ở lại quê hương lập thân, lập nghiệp. Với sức trẻ, tinh thần dám nghĩ, dám làm và khát vọng làm giàu, họ đã biết khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương để làm giàu trên quê hương mình.

Sơ chế sầu riêng xuất khẩu tại Công ty cổ phần Tập đoàn xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu. (Ảnh MINH ANH)

Doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi giá trị nông nghiệp

Trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, doanh nghiệp là lực lượng quan trọng thúc đẩy ngành nông nghiệp nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh. Cùng với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước hỗ trợ kinh tế tư nhân phát triển, nhiều doanh nghiệp chủ động tổ chức lại chuỗi giá trị...

Đoàn công tác tỉnh Phú Thọ thăm, làm việc Bayer AG - Tập đoàn khoa học và công nghệ hàng đầu của Cộng hòa Liên bang Đức. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức cung cấp)

Phú Thọ tăng cường kết nối, mở rộng hợp tác với Tập đoàn Bayer AG của Cộng hòa Liên bang Đức

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ mong muốn Bayer AG - Tập đoàn khoa học và công nghệ hàng đầu của Đức tiếp tục quan tâm đến Việt Nam nói chung và Phú Thọ nói riêng; nghiên cứu các cơ hội hợp tác phù hợp trong nông nghiệp hiện đại, nâng cao giá trị nông sản, ứng dụng khoa học-công nghệ, y tế, chăm sóc sức khỏe và phát triển nguồn nhân lực.

Viet Nam International Sourcing 2026 là một trong những hoạt động nhằm triển khai Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài đến năm 2030”. (ẢNH: BTC)

Kết nối doanh nghiệp Việt với chuỗi cung ứng toàn cầu

Chuỗi sự kiện “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2026” (Viet Nam International Sourcing 2026) sẽ diễn ra từ ngày 3 đến 5/9 tại Thành phố Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 500 doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cùng các đoàn thu mua quốc tế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Cảng quốc tế Lạch Huyện, thành phố Hải Phòng. Ảnh: TTXVN

Niềm tin cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số vừa phản ánh yêu cầu phát triển nhanh của đất nước, vừa thể hiện khát vọng xây dựng một nền kinh tế hiện đại, năng suất, chất lượng và có sức cạnh tranh cao.