Định hình vai trò nghiên cứu cơ bản Khoa học và xã hội nhân văn trong kỷ nguyên số

Sở hữu trí tuệ là quyền đối với những gì con người tạo ra bằng trí óc – như một bài hát, một logo hay một giải pháp kỹ thuật.

Trong bối cảnh hiện nay, thúc đẩy năng lượng tái tạo, nông nghiệp tuần hoàn, bảo vệ rừng, quản lý bền vững tài nguyên nước và khai thác khoáng sản gắn với công nghệ sạch không chỉ là xu thế tất yếu, mà còn là giải pháp then chốt để hài hòa giữa khai thác và bảo tồn, hướng tới phát triển nhanh và bền vững.

Trong khuôn khổ chuẩn bị cho Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF), Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Quỹ Roscongress, ông Alexander Stuglev, đã nhấn mạnh vai trò của các nền tảng kinh doanh quốc tế trong việc củng cố quan hệ kinh tế giữa Nga và Việt Nam.

“Trong kỷ nguyên kinh tế số, tài sản trí tuệ không còn chỉ nằm trên giấy tờ mà đang dần trở thành một loại “vốn” đặc biệt, có khả năng thế chấp và tạo ra nguồn lực tài chính mạnh mẽ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, hành trình từ “văn bằng bảo hộ” đến “dòng tiền ngân hàng” vẫn còn không ít rào cản”.

Nhu cầu nhân lực công nghệ sinh học tại Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ từ ưu tiên nghiên cứu thuần túy sang yêu cầu năng lực liên ngành gắn liền với sản xuất và thị trường.

Tây Ninh bước vào cao điểm mùa khô 2026, nguy cơ cháy rừng tại khu đặc dụng Lò Gò-Xa Mát gần 30.000ha, giáp Campuchia, ở mức báo động đỏ. Công nghệ như camera AI và flycam đã hỗ trợ giám sát, cảnh báo sớm hiệu quả, nhưng cần tiếp tục đầu tư đồng bộ để bảo vệ rừng bền vững.

Khách hàng Viettel và các nhà mạng khác cần nhanh chóng xác thực và chuẩn hóa thông tin thuê bao để tránh gián đoạn liên lạc theo yêu cầu của Thông tư 08 từ ngày 15/4.

Việc tăng thẩm quyền cho Tòa án trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ không chỉ giúp xử lý kịp thời các vi phạm trên môi trường mạng, mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trước thách thức từ các nền tảng xuyên biên giới.

Để bắt kịp tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI), thời gian qua, nhiều quốc gia châu Á theo đuổi chiến lược đưa AI trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Những nỗ lực đó đã mang lại kết quả tích cực.

Hiện nay, các hộ nuôi trồng thủy sản, nhất là nuôi tôm thẻ chân trắng đang phải đối mặt nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm và tồn dư kháng sinh.

Thực tiễn nước ta chịu nhiều ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, vì thế yêu cầu ứng dụng khoa học-công nghệ hiện đại trong dự báo là vô cùng cần thiết.

Khi một chiếc áo đấu mang logo câu lạc bộ được phân phối, khi tấm photocard in hình nghệ sĩ nằm trong album vật lý, khi bộ đồ chơi mang hình nhân vật hoạt hình xuất hiện trên kệ siêu thị, thì điều đang diễn ra không đơn thuần là một giao dịch mua bán hàng hóa thông thường. Đó là điểm hội tụ của nhiều quyền sở hữu trí tuệ.

Giai đoạn 2021-2025, công tác đăng ký nhãn hiệu quốc tế ghi nhận sự khởi sắc. Đặc biệt năm 2025, số nhãn hiệu được bảo hộ đạt mức kỷ lục 11.013 đơn, phản ánh nỗ lực hội nhập và nâng cao năng lực bảo vệ tài sản trí tuệ trên trường quốc tế.

Giai đoạn 2021-2025, ngành bao bì liên tục giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu cấp bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp với tỷ lệ trên 30%. Cùng sự vươn lên của ngành xây dựng, bức tranh sở hữu trí tuệ đang phản ánh sinh động nỗ lực đổi mới sáng tạo của các lĩnh vực kinh tế trọng điểm.

Hơn 25 năm đồng hành cùng Việt Nam trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã hỗ trợ xây dựng nền tảng thể chế, nâng cao năng lực thẩm định và thực thi quyền, góp phần quan trọng vào quá trình hoàn thiện hệ thống sở hữu trí tuệ Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển đổi số bùng nổ, dữ liệu không chỉ là tài nguyên mà đã trở thành tài sản chiến lược. Tuy nhiên, sự gia tăng của các cuộc tấn công ransomware và rò rỉ dữ liệu đang đặt doanh nghiệp Việt Nam trước những rủi ro nghiêm trọng, đòi hỏi cách tiếp cận mới trong bảo vệ tài sản số.

Hưởng ứng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới (26/4), tối 17/4, tại Hà Nội, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Chương trình hưởng ứng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4, với chủ đề: “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng - Bắt đầu - Đổi mới”.

Thông tư 08/2026/TT-BKHCN quy định về xác thực thông tin đăng ký, sử dụng số thuê bao di động đã chính thức có hiệu lực. Nhằm hỗ trợ khách hàng thực hiện quy định mới nhanh, an toàn, không gián đoạn liên lạc, các nhà mạng lớn đang tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp công nghệ, huy động nhân lực phục vụ người dân cả nước.

Quỹ đầu tư mạo hiểm là mô hình tài chính hoàn toàn mới ở địa phương, cho phép nguồn vốn nhà nước được “chấp nhận rủi ro có kiểm soát”, qua đó huy động và dẫn dắt hiệu quả các nguồn lực xã hội đồng hành cùng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 17/4, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Triển lãm sách và Tọa đàm chủ đề: “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược”.

Ngày 17/4, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội nghị Thúc đẩy nghiên cứu cơ bản, làm chủ một số công nghệ chiến lược và nâng cao năng lực Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Việt Nam chính thức khởi động đàm phán tham gia Hiệp định Công nghệ thông tin mở rộng (ITA2) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Chiều 16/4, Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, cuộc thi trực tuyến tìm hiểu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 và chính thức ra mắt Trung tâm dữ liệu của tỉnh.

Chiều 16/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam tổ chức lễ ký kết “Thỏa thuận hợp tác chiến lược về chuyển đổi số tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035”.

Chiều 16/4, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Phùng Hồ Hải, nguyên Viện trưởng Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã được nhận Giải thưởng Nghiên cứu Humboldt của Quỹ Alexander von Humboldt (Cộng hòa Liên bang Đức) vì những nghiên cứu Toán học xuất sắc.

Trung tâm Phát triển năng lực về Đổi mới Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (Trung tâm Đổi mới Dữ liệu và AI) tại Hà Nội mở ra không gian phát triển các ứng dụng dữ liệu và AI thực tiễn, góp phần tăng tốc phổ cập AI tại Việt Nam và khu vực.

FPT ký hợp đồng trị giá hàng chục triệu USD với tập đoàn vật liệu hàng đầu, nâng cao hiệu quả vận hành và thúc đẩy chuyển đổi trí tuệ nhân tạo toàn diện tại châu Âu.

Ngày 16/4, Ban Chỉ đạo thành phố Cần Thơ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sơ kết đánh giá kết quả, tình hình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị trong quý I và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của quý II năm 2026.