Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Tài chính – Chứng khoán

Nội hàm của thuế tối thiểu toàn cầu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra ngày càng sâu rộng, sự phát triển của công nghệ thông tin đang làm thay đổi các mô hình kinh doanh truyền thống. Nhiều loại hình kinh doanh mới dựa trên nền tảng công nghệ thông tin ra đời, đem lại những giá trị và tiện ích mới cho khách hàng, đồng thời cũng yêu cầu các cơ quan hành chính cần phải thay đổi các biện pháp quản lý phù hợp, đặc biệt là các chính sách và quy trình quản lý thu thuế.
Nội hàm của thuế tối thiểu toàn cầu

Bên cạnh đó, sự phát triển không đồng đều giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ, sự chênh lệch về trình độ quản lý và sự khác biệt về các chính sách ưu đãi thu hút đầu tư nước ngoài, biểu hiện qua trào lưu các nước giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp về mức thấp nhất để thu hút đầu tư nước ngoài đã tạo cơ hội cho các doanh nghiệp hoạt động đa quốc gia (MNE) lợi dụng để tránh việc thực hiện các nghĩa vụ thuế đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, tháng 6/2013, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã khởi xướng và được nguyên thủ các quốc gia thuộc nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) thông qua sáng kiến chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển dịch lợi nhuận với mục tiêu: Phân chia quyền đánh thuế, thực hiện đánh giá việc phân bổ lợi nhuận của các doanh nghiệp và xây dựng các nguyên tắc phân bổ lợi nhuận toàn cầu; bảo đảm rằng tất cả các doanh nghiệp hoạt động đầu tư quốc tế phải nộp mức thuế tối thiểu.

Tổng cục Thuế cho biết, xét về nội hàm, thuế tối thiểu toàn cầu có đối tượng áp dụng là các Tập đoàn công ty đa quốc gia (viết tắt là MNE) đáp ứng ngưỡng doanh thu hợp nhất đạt tối thiểu 750 triệu EUR căn cứ theo báo cáo tài chính của tập đoàn theo từng quốc gia trong ít nhất 2 năm trong 4 năm liền kề trước năm xem xét.

Tuy nhiên, cơ quan thuế sẽ loại trừ các tổ chức của chính phủ nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức phi lợi nhuận, quỹ hưu trí hoặc quỹ đầu tư mà công ty mẹ tối cao của Tập đoàn công ty đa quốc gia đầu tư hoặc bất kỳ hình thức quỹ đầu tư nào của các công ty, tổ chức; công ty thành viên hoặc các Công ty thành viên tại Việt Nam trong cùng một Tập đoàn có tổng doanh thu trung bình tại Việt Nam thấp hơn 10 triệu EUR; và có tổng thu nhập trung bình hoặc lỗ tại Việt Nam thấp hơn 1 triệu EUR; thu nhập từ vận tải quốc tế (bao gồm cả vận tải hàng hóa và vận tải hành khách) nếu đáp ứng điều kiện loại trừ của tập đoàn công ty đa quốc gia.

Trên nền tảng đó, các quy định của thuế tối thiểu toàn cầu bao gồm: Quy định tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (Income Inclusion Rule - IIR) là quy định cho phép quốc gia có công ty mẹ tối cao đặt trụ sở chính được đánh thuế công ty mẹ tối cao đối với thu nhập của công ty con ở các quốc gia khác đang chịu thuế thực tế ở dưới mức thuế tối thiểu 15%. Mức thực tế là mức thuế tính cho công ty con hoặc nhóm các công ty con hoạt động tại một nước nhận đầu tư gộp lại (sau khi bù trừ lãi, lỗ giữa các công ty) và được điều chỉnh theo quy định.

Quy định lợi nhuận chịu thuế dưới mức tối thiểu (Undertaxed Payment Rule - UTPR): Trường hợp quốc gia của tất cả các công ty mẹ chưa áp dụng Quy định IIR thì các quốc gia có công ty trung gian thuộc tập đoàn có quyền đánh thuế công ty mẹ trung gian ở quốc gia đó đối với thu nhập của công ty con ở các quốc gia khác đang chịu thuế ở dưới mức thuế tối thiểu 15%.

Bên cạnh đó, còn có quy định thuế khấu trừ tại nguồn tối thiểu (The Subject to Tax Rule-STTR) cho phép quốc gia nơi phát sinh thu nhập (lãi tiền vay, tiền bản quyền và một số khoản thanh toán khác) được quyền đánh thuế ở mức thuế suất tối thiểu 9% đối với các khoản thanh toán thu nhập nêu trên cho bên liên kết chịu thuế ở dưới mức thuế suất tối thiểu 9% này. Để thực hiện quyền này, các nước phải tham gia ký Hiệp định đa phương sửa đổi quy định tại các hiệp định tránh đánh thuế 2 lần giữa các nước.

Ngoài ra, còn có thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT): theo quy định mẫu của OECD, các nước có mức thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế thấp hơn 15% được quyền ban hành quy định pháp luật để thu thuế bổ sung theo Quy định QDMTT. Việc ban hành các quy định này phải bảo đảm “đạt tiêu chuẩn” theo hướng dẫn của OECD. Các nước nhận đầu tư được quyền ưu tiên thu thuế QDMTT trước khi nước đầu tư áp dụng thuế tối thiểu 15%.

Tổng cục Thuế cũng khẳng định, thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (thường dành cho nước nhận đầu tư) là một loại thuế tối thiểu được quy định tại nội luật của một nước. Theo đó sẽ xác định các khoản thu nhập chịu thuế tối thiểu (sau khi giảm trừ các khoản thu nhập cơ bản gắn với tài sản hữu hình và lao động) của các công ty thành viên tại một nước (thu nhập chịu thuế tối thiểu nội địa) theo cách tính tương đương với quy định thuế tối thiểu toàn cầu; quy định nhằm tăng nghĩa vụ thuế nội địa đối với thu nhập chịu thuế tối thiểu nội địa lên mức tối thiểu tính cho các công ty thành viên tại nước đó trong năm tài chính; được thực hiện và quản lý sao cho tương ứng với kết quả được quy định theo các quy định thuế tối thiểu toàn cầu và tài liệu diễn giải, với điều kiện là nước đó không quy định cho các công ty được hưởng bất kỳ lợi ích nào liên quan trực tiếp đến các quy định về thuế thu nhập bổ sung.

Về tình hình áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu ở các nước, Tổng cục Thuế cho biết, trong khối các nước chủ yếu có vốn đầu tư ra nước ngoài, các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), các nước châu Âu không phải thành viên của EU (bao gồm Thụy Sĩ, Vương Quốc Anh, Na Uy), các nước châu Á (bao gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông, Úc) sẽ áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2024. Singapore sẽ áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2025.

Với nước Mỹ, ngày 9/3/2023, Mỹ đã công bố Báo cáo ngân sách năm tài chính 2024, cùng với phần giải thích chung, trong đó đề xuất nâng mức thuế suất tối thiểu của Global intangible low-taxed income - GILTI (một cơ chế thuế tối thiểu của hiện hành của Hoa Kỳ) từ 10/5 - 21% và sửa đổi các quy tắc liên quan để phù hợp với các quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.

Như vậy, đối với các nước có vốn đầu tư ra nước ngoài, phần lớn sẽ áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2024 để thu thêm phần chênh lệch từ mức thuế thực tế so với thuế tối thiểu toàn cầu (15%), trong đó có các nước có số vốn đầu tư lớn vào Việt Nam như Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông và Singapore.

Tại Trung Quốc, hiện tại Trung Quốc chưa xác định thời gian bắt đầu áp dụng các quy định của thuế tối thiểu toàn cầu nhưng cũng đã thành lập Tổ công tác với các thành viên chủ chốt là Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế, tổng hợp lấy ý kiến các công ty đa quốc gia. Trung Quốc dự kiến thực hiện luật hóa theo hướng có thể thúc đẩy tăng trưởng FDI của các công ty đa quốc gia.

Ngoài ra, một số nước đã có các giải pháp bảo đảm tính cạnh tranh trong thu hút đầu tư nước ngoài, như Chính phủ Thái Lan dự kiến sẽ xây dựng một “gói” pháp lý chính sách để thực hiện thuế tối thiểu toàn cầu. Trong đó bao gồm các chính sách mới về ưu đãi thuế nội địa, mức thuế tối thiểu trong nước và quy định hỗ trợ khác như hỗ trợ chi phí phát triển cơ sở hạ tầng, trợ giá điện. Ấn Độ có chính sách hỗ trợ chi phí sản xuất công nghệ cao bằng một khoản tiền đối với mỗi chiếc điện thoại trị giá khoảng 130 USD.

Trong dòng chảy đó của thời đại, Việt Nam cũng không thể nằm ngoài sự thống nhất thực hiện của quy tắc đánh thuế tối thiểu toàn cầu.

Tin liên quan

chính sách thuế thuế tối thiểu toàn cầu toàn cầu hóa

Có thể bạn quan tâm

Ông Adam Kendrick, Chuyên gia thuế của ADB.

Tổng kết đợt khảo sát hỗ trợ kỹ thuật của ADB về khảo sát hoàn thuế giá trị gia tăng

Sau bốn ngày làm việc, ngày 26/6, Cục Thuế phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức cuộc họp tổng kết nhằm thống nhất các định hướng hỗ trợ kỹ thuật. Cuộc họp có sự tham gia của Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, đại diện các đơn vị nghiệp vụ thuộc Cục Thuế cùng đoàn chuyên gia của ADB.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Vũ Chí Hùng phát biểu khai mạc hội thảo.

Rà soát tổ chức bộ máy ngành Thuế theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp

Sáng 25/6, Cục Thuế tổ chức Hội thảo sơ kết một năm triển khai mô hình tổ chức bộ máy theo chính quyền địa phương hai cấp, đánh giá kết quả vận hành thực tế, đồng thời rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của cơ quan thuế các cấp. Hội thảo do Phó Cục trưởng Cục Thuế Vũ Chí Hùng chủ trì.

Thứ trưởng Tài chính Cao Anh Tuấn phát chỉ đạo hội thảo.

Rà soát, hoàn thiện dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế

Ngày 24/6, tại tỉnh Quảng Ninh, Cục Thuế tổ chức Hội thảo rà soát, hoàn thiện dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều, biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế. Thứ trưởng Tài chính Cao Anh Tuấn dự và phát biểu chỉ đạo tại hội thảo.

Công chức thuế hướng dẫn, hỗ trợ tại cơ sở của người nộp thuế.

Thuế tỉnh Đồng Tháp tăng cường làm sạch mã số thuế

Thực hiện Quyết định số 595/QĐ-CT của Cục Thuế về triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế-Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, Thuế tỉnh Đồng Tháp đã và đang tăng cường các giải pháp, rà soát, xử lý các trường hợp vi phạm nhằm tạo điều kiện môi trường kinh doanh thuận lợi và minh bạch.

Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Tập trung đổi mới để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách với hiệu suất cao nhất

Ngày 23/6, Đảng ủy Cục Thuế tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Đảng 6 tháng đầu năm 2026, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026. Dự hội nghị có tập thể Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ Cục Thuế; Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Cục Thuế, Bí thư các Đảng bộ/Chi bộ trực thuộc Đảng bộ Cục Thuế.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 23/6: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản dẫn dắt thị trường tăng điểm

Phiên giao dịch ngày 23/6, thị trường chứng khoán Việt Nam đóng cửa trong sắc xanh khi nhóm ngân hàng và bất động sản đồng loạt bứt phá, giúp VN-Index tăng 0,6%. Thanh khoản toàn thị trường vọt lên hơn 30.856 tỷ đồng, trong khi khối ngoại quay lại mua ròng mạnh, góp phần củng cố tâm lý tích cực của nhà đầu tư.

[Infographic] Chứng khoán ngày 22/6: VN-Index tăng 1,83%, hướng đến vùng kháng cự 1.870-1.900 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 22/6: VN-Index tăng 1,83%, hướng đến vùng kháng cự 1.870-1.900 điểm

Thị trường có phiên giao dịch đầu tuần tích cực, VN-Index tăng 33,37 điểm lên mức 1.857,91 điểm, hướng đến vùng kháng cự 1.870-1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tiêu cực với 180 mã giảm giá, 128 mã tăng giá, 49 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 15,9%. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 22/6: VN-Index bứt phá gần 34 điểm, nhóm bất động sản dẫn dắt đà tăng

Phiên giao dịch ngày 22/6, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cổ phiếu bất động sản trở thành tâm điểm với VIC và VHM tăng kịch trần đóng góp lớn nhất vào đà đi lên của chỉ số VN-Index, bất chấp áp lực bán ròng từ khối ngoại. Chốt phiên, VN-Index tăng 33,38 điểm, lên mức 1.857,91 điểm.

Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Ngày 5/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế (thay thế Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP).

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 18/6: VN-Index tăng hơn 24 điểm bất chấp khối ngoại xả mạnh cổ phiếu trụ

Phiên giao dịch ngày 18/6, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. VN-Index tăng 24,27 điểm (+1,34%), lên mức 1.830,47 điểm khi chốt phiên. Động lực chính đến từ nhóm bất động sản, đặc biệt là VIC, VHM và VRE đồng loạt tăng trần, bất chấp áp lực điều chỉnh từ nhóm ngân hàng, chứng khoán và thép.

Hộ kinh doanh mới chuyển đổi lên doanh nghiệp sẽ được đơn giản thủ tục thuế, kế toán. Trong ảnh: Cán bộ Thuế cơ sở 5 tỉnh Hà Tĩnh hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế trên ứng dụng eTax Mobile. (Ảnh: PHAN TÂM)

Mở cơ chế vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù chiếm 98% về số lượng nhưng vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chỉ chiếm khoảng 19-20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Bộ Tài chính đề xuất nhiều giải pháp mới trong dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) nhằm thúc đẩy khu vực doanh nghiệp này phát triển nhanh, bền vững.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 17/6: Khối ngoại bán ròng mạnh, VN-Index đảo chiều giảm điểm

Phiên giao dịch ngày 17/6, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến phân hóa. Áp lực bán mạnh tại nhóm bất động sản, đặc biệt là VIC và VHM, đã kéo các chỉ số chính đi xuống, dù nhóm ngân hàng và chứng khoán duy trì sắc xanh hỗ trợ thị trường. Chốt phiên, VN-Index giảm 1,74 điểm (-0,1%), xuống mức 1.806,2 điểm.