Vì môi trường sống xanh, trong lành
Theo báo cáo của Sở Xây dựng trình Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, khu vực từ Quốc lộ 1A đến bờ biển hiện có 394.471 ngôi mộ cần di dời do không bảo đảm khoảng cách ly môi trường sống. Bên cạnh đó, vùng đồng bằng tính từ tuyến đường sắt cao tốc bắc-nam đến ven biển hiện có 256 nghĩa trang với tổng diện tích khoảng 1.420 ha, bao gồm khoảng 1,461 triệu ngôi mộ, phân bố rải rác, xen lẫn trong khu dân cư và các khu quy hoạch.
Nhiều nghĩa trang không bảo đảm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống công trình kỹ thuật và quy hoạch xây dựng. Nhiều khu mộ không bảo đảm các quy định về khoảng cách ly môi trường, cây xanh.
Qua khảo sát, Sở Xây dựng đề xuất quy hoạch 5 nghĩa trang tập trung để làm cơ sở triển khai các bước đầu tư, di dời gần 400.000 ngôi mộ nói trên đồng thời đáp ứng nhu cầu địa táng của nhân dân đến năm 2045 và phục vụ yêu cầu mở rộng sau năm 2045.
Theo đề xuất, quy hoạch nghĩa trang sẽ tập trung tại khu vực Đại Nghĩa thuộc xã Đại Lộc; nghĩa trang khu vực Quế Xuân 2 thuộc xã Xuân Phú; nghĩa trang nhân dân tại khu vực Tam Anh Nam thuộc xã Tam Anh.
Ông Nguyễn Thanh Vỹ, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Điện Bàn Đông cho biết, địa phương ủng hộ chủ trương di dời mộ để phục vụ tái thiết đô thị. Hiện nay, phường có hơn 100 dự án với khoảng 1.400 ngôi mộ cần phải giải tỏa, di dời.
Việc di dời sẽ góp phần khơi thông các vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất và điều kiện để triển khai đồng bộ hạ tầng.
Theo ông Vỹ, địa phương đang hoàn thiện kế hoạch, lộ trình di dời chi tiết để sẵn sàng triển khai khi được phê duyệt. Việc di dời các nghĩa trang nội đô sang khu tập trung không chỉ cởi nút thắt tiến độ các dự án, mà còn tạo dư địa để địa phương đầu tư hạ tầng, thiết chế văn hóa và công trình công cộng, góp phần xây dựng đô thị Điện Bàn Đông văn minh, hiện đại.
Bảo đảm vệ sinh, mỹ quan đô thị, ổn định đời sống Nhân dân
Ngày 12/5/2025, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng (cũ) đã ban hành Quyết định số 1494/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch nghĩa trang thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với kinh phí dự tính 2.882,48 tỷ đồng.
Theo quy hoạch, tính đến năm 2030, tổng diện tích đất cần thiết để đáp ứng nhu cầu mai táng và phục vụ di dời mồ mả giải tỏa trên địa bàn thành phố là 116,41 ha, trong khi quỹ đất trống hiện tại chỉ còn 68,11 ha, thiếu 48,30 ha.
Để giải quyết bài toán này, Đà Nẵng đã quy định dừng chôn cất tại các nghĩa trang đã hết khả năng khai thác; tiến hành cắm mốc ranh giới quản lý, nghiêm cấm các hoạt động chôn cất phát sinh mới và xây dựng lộ trình di dời toàn bộ về các nghĩa trang tập trung; đồng thời phát triển mạng lưới nhà tang lễ.
Tại Tổ 2, khối An Bàng, phường Hội An Tây, người dân mong muốn thành phố sớm triển khai di dời, giải tỏa hàng trăm ngôi mộ khu vực xóm Chùa.
Ông Phạm Minh Hoàng, 83 tuổi cho biết, khu vực này có khoảng 400 đến 500 ngôi mộ; nhiều gia đình đã bốc hốt, di dời nhưng vẫn còn vỏ mộ, bia đá hoặc những vách gạch dang dở. Chủ trương giải tỏa, di dời mồ mả ở khu vực này kéo dài trong nhiều năm qua nhưng hiện vẫn chưa được tiến hành triệt để. “Người dân nơi đây luôn đồng thuận với chủ trương của Nhà nước, nhưng mong thành phố sớm có chính sách đền bù, hỗ trợ cụ thể, rõ ràng để yên tâm di dời, ổn định nơi an nghỉ mới cho tổ tiên”, ông Hoàng kiến nghị.
Ông Lê Quang Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng cho biết, thành phố đang đẩy nhanh kế hoạch di dời mồ mả ra khỏi các khu dân cư, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị và ổn định đời sống Nhân dân.
Đến nay, công tác di dời đã hoàn thành tại các địa bàn như Hải Châu, Thanh Khê, Cẩm Lệ và một phần tại phường Sơn Trà; các khu vực còn lại đang tiếp tục được rà soát để triển khai theo đúng lộ trình. Thành phố dự kiến quy hoạch lại toàn bộ hệ thống nghĩa trang theo hướng tập trung, hiện đại nhằm thay thế các nghĩa trang tự phát.
Đặc biệt, dọc trục phía đông, thành phố sẽ triển khai 5 công viên vĩnh hằng trong giai đoạn 2026-2027 để đáp ứng nhu cầu lâu dài, đồng bộ với quy hoạch đô thị. Về phương án quản lý quỹ đất sau giải tỏa, ông Lê Quang Nam nhấn mạnh quan điểm không để đất bỏ hoang, lãng phí mà phải khai thác hiệu quả, phục vụ cộng đồng và phát triển đô thị.
Hiện, thành phố Đà Nẵng giao Ủy ban nhân dân các xã, phường tăng cường quản lý hiện trạng các nghĩa trang, không để phát sinh các vị trí chôn cất mới trái với các quy hoạch; đồng thời lập kế hoạch đóng cửa, di dời nghĩa trang, các phần mộ riêng lẻ xen lẫn trong khu dân cư đến năm 2030, theo thứ tự ưu tiên từ vùng đông sang vùng tây của thành phố.
Chủ trương tái thiết không gian đô thị thông qua việc di dời gần 400.000 ngôi mộ thể hiện rõ tầm nhìn và quyết tâm đổi mới của lãnh đạo Đà Nẵng. Đó chính là “lời giải căn cơ” để nâng tầm thành phố, đưa Đà Nẵng bứt phá vượt lên danh xưng “thành phố đáng sống” quen thuộc, vươn mình trở thành một đô thị biển văn minh, sinh thái, phát triển bền vững.
