Xuất hiện chủng virus mới
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quang Trung cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh, dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại 243 hộ chăn nuôi thuộc 86 thôn của 34 xã, phường, làm 1.611 con lợn mắc bệnh, chết và buộc tiêu hủy, với tổng khối lượng hơn 96,6 tấn.
Riêng từ đầu tháng 7 đến nay, dịch có xu hướng gia tăng, bùng phát tại 178 hộ ở 51 thôn thuộc 19 xã, phường, với 1.076 con lợn bị ảnh hưởng. Đáng lo ngại, tại xã Mộ Đức, chỉ trong vòng một tháng, dịch lây lan ra 10 thôn khiến 172 con lợn phải xử lý với tổng khối lượng hơn 3,9 tấn.
Theo Chi cục trưởng Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Văn Chung, có nhiều nguyên nhân dẫn đến dịch tả lợn châu Phi bùng phát. Cụ thể, thời gian qua, thời tiết diễn biến phức tạp (mưa nắng đan xen) làm cho sức đề kháng của vật nuôi suy giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh còn lưu hành trong môi trường phát sinh và lây lan.
Trong khi đó, giá lợn hơi duy trì ở mức cao trong thời gian dài cho nên nhiều hộ chăn nuôi đẩy mạnh tái đàn, tăng đàn nhưng chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học.
Một bộ phận người chăn nuôi chưa chủ động khai báo khi phát hiện động vật mắc bệnh, chết; công tác vệ sinh tiêu độc khử trùng còn hạn chế. Bên cạnh đó, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, lực lượng thú y cơ sở tại nhiều địa phương còn thiếu, chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác phòng, chống dịch dẫn đến ảnh hưởng việc tham mưu, tổ chức xử lý ổ dịch, hiệu quả khống chế dịch bệnh.
“Dịch tả lợn châu Phi tại Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng đã xuất hiện chủng virus tái tổ hợp, lai giữa kiểu gen genotype I và gen genotype II, tạo ra dòng virus mới rASFV I/II. Dòng virus lai này đã biến đổi mạnh về đặc tính sinh học, mang độc lực mạnh, làm lợn bệnh chết nhanh, tỷ lệ chết cao và gây nhiều khó khăn cho công tác phòng, chống dịch”, ông Đỗ Văn Chung chia sẻ.
Tăng cường giám sát dịch bệnh
Theo ông Đỗ Văn Chung, trước diễn biến phức tạp, nguy cơ dịch bệnh lây lan vì vaccine phòng bệnh đang sử dụng không hiệu quả, chỉ phòng được bệnh dịch tả lợn châu Phi có genotype II. Vì vậy, việc kiểm soát bệnh hiện tại chủ yếu dựa vào các biện pháp an toàn sinh học, quản lý chăn nuôi và phát hiện, xử lý dịch kịp thời.
Để chủ động kiểm soát, khống chế và ngăn chặn hiệu quả dịch bệnh trên đàn vật nuôi, ông Nguyễn Quang Trung cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo đơn vị trực thuộc tăng cường công tác giám sát dịch bệnh trên đàn gia súc, chủ động lấy mẫu giám sát, cảnh báo sớm, phát hiện, xử lý dứt điểm các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh.
Đồng thời, Sở đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn nhằm nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, khai báo dịch bệnh và tiêm phòng vaccine; phân công lãnh đạo, công chức chuyên môn phối hợp, hỗ trợ địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, nhất là các địa bàn đang có dịch hoặc có nguy cơ cao.
Đối với các xã, phường, đặc khu, ông Nguyễn Quang Trung đề nghị chủ động xây dựng phương án ứng phó, xử lý kịp thời khi phát sinh ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan. Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, kiểm soát vận chuyển, mua bán, giết mổ động vật, sản phẩm động vật, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm ngăn chặn nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh; hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh tiêu độc khử trùng, khai báo dịch bệnh kịp thời và thực hiện đầy đủ việc tiêm phòng vaccine.
Riêng 19 địa phương đang xảy ra các ổ dịch tả lợn châu Phi chưa qua 21 ngày, cần khẩn trương huy động mọi nguồn lực tổ chức triển khai các biện pháp nhằm sớm khống chế, dập tắt các ổ dịch, không để dịch bệnh tiếp tục phát sinh, lây lan và kéo dài. Khi có thông tin ổ dịch do hộ dân báo về, địa phương phải khẩn trương tổ chức kiểm tra, xác minh, lấy mẫu xét nghiệm và tổ chức tiêu hủy ngay.
Trong bối cảnh dịch tả lợn châu Phi diễn biến khó lường, mầm bệnh vẫn còn lưu hành trong môi trường, trong khi nhu cầu tái đàn, tăng đàn để phục vụ thị trường cuối năm gia tăng, hoạt động vận chuyển, mua bán, giết mổ động vật và sản phẩm động vật vẫn diễn ra sôi động, nguy cơ dịch tiếp tục phát sinh và lây lan khá lớn.
“Thực tế này đòi hỏi các ngành, địa phương cần vào cuộc quyết liệt, tập trung rà soát tổng đàn vật nuôi, theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng, nhất là tại những khu vực đã xuất hiện ổ dịch hoặc có nguy cơ cao. Cần chủ động phát hiện, xử lý kịp thời các ổ dịch và có giải pháp quản lý hiệu quả hoạt động giết, mổ nhằm hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh”, ông Nguyễn Quang Trung yêu cầu.
