Hạt trưởng Kiểm lâm Đan Phượng Nguyễn Việt Hà cho biết, trong khi hầu hết địa phương khác của Thủ đô đã chấm dứt nuôi nhốt gấu, thì trên địa bàn huyện Phúc Thọ vẫn đang nuôi nhốt 86 cá thể. Tất cả số gấu nuôi trên địa bàn huyện tồn tại trước khi có Nghị định số 32/2006/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý các loài động vật và thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm. Thời điểm đó, cũng như các loài vật khác, nuôi gấu là một ngành chăn nuôi, mang lại hiệu quả kinh tế, góp phần phát triển kinh tế nông hộ. Từ một vài hộ dân trong xã đã phát triển dần lên thành hàng chục hộ nuôi với hàng trăm cá thể gấu. Khi có quy định của Chính phủ, công tác quản lý, kiểm soát bằng hình thức gắn chíp cho gấu đã đi vào nền nếp. Do pháp luật nghiêm cấm các hoạt động buôn bán gấu và các sản phẩm từ gấu, đã ảnh hưởng lớn đến việc nuôi nhốt gấu tại các hộ gia đình.
Hiện nay, nhiều hộ gia đình gặp khó khăn về kinh tế do giá thức ăn tăng, không ít hộ “khóc dở, mếu dở” vì gấu, do phải vay mượn tiền để đầu tư chăn nuôi. Một người nuôi gấu ở xã Phụng Thượng chia sẻ, chi phí thức ăn không ngừng tăng lên trong khi không có thu nhập thương mại từ loại vật nuôi này. Sở dĩ vẫn còn phải tiếp tục chăn nuôi do tiếc bởi số vốn bỏ ra lớn để chi phí cho chuồng trại, con giống và đầu tư ban đầu. Để quản lý và giám sát hiệu quả, hiện nay, lực lượng kiểm lâm địa phương đã tuyên truyền, vận động người dân ngừng nuôi gấu, trao trả các cá thể gấu cho cơ quan chức năng để quản lý tại các cơ sở chăm sóc, bảo vệ theo quy định.
Theo đại diện Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, do kiên trì vận động, thuyết phục, một số hộ dân đã bỏ nuôi, tự giác giao nộp gấu cho cơ quan quản lý nhà nước. Tính đến nay, sáu cá thể gấu được bàn giao cho các trung tâm cứu hộ gấu. Ngày 9/4/2024, Tổ chức Động vật châu Á (Animals Asia) đã thực hiện cứu hộ thành công ba gấu ngựa từ một hộ gia đình ở xã Phụng Thượng, huyện Phúc Thọ. Chi cục Kiểm lâm thành phố Hà Nội, Hạt Kiểm lâm số 5 đã đồng hành, hỗ trợ mọi thủ tục bàn giao và phối hợp chặt chẽ với Animals Asia trong công tác cứu hộ gấu, hoàn thiện thủ tục pháp lý đưa gấu về Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, cơ sở mới vận hành tại Vườn quốc gia Bạch Mã, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Trước thực tế nuôi gấu không được thụ hưởng kết quả nuôi, do pháp luật nghiêm cấm mua, bán, sử dụng động vật hoang dã, cho nên việc dừng nuôi nhốt gấu chỉ còn là thời gian. Muốn sớm chấm dứt hành vi này, một mặt, các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm, mặt khác cần có các trung tâm cứu hộ, bảo tồn động vật hoang dã nói chung và cá thể gấu nói riêng để tiếp nhận giao nộp từ người nuôi và chăm sóc hiệu quả, trước khi thả chúng về với thiên nhiên.
Giám đốc Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Nước Việt (Four Paws Việt) Trần Quốc Bảo cho rằng, việc chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật không chỉ là mục tiêu trong việc bảo vệ loài gấu mà còn giúp bảo tồn hệ sinh thái của Việt Nam. Các trung tâm cứu hộ hiện đang đảm nhận vai trò quan trọng trong việc chăm sóc và phục hồi gấu, giúp chúng có cơ hội sống tốt hơn trong môi trường tự nhiên. Rất mong sự hợp tác từ chính quyền địa phương và các tổ chức quốc tế để hỗ trợ quá trình chuyển giao các cá thể gấu còn lại đến các trung tâm cứu hộ, nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu.
