Nỗ lực bảo vệ công nhân khỏi hiểm họa ma túy

Khu công nghiệp - địa chỉ hấp dẫn tội phạm ma túy

Những năm gần đây, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp. Tệ nạn này không chỉ xâm nhập học đường, nông thôn mà còn len lỏi sâu vào các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi tập trung đông đảo công nhân, người lao động.

Thống kê từ cơ quan chức năng cho thấy người nghiện ma túy chủ yếu nằm trong độ tuổi 18-35 (chiếm 70%). Đây cũng là độ tuổi chiếm tỷ lệ lớn của công nhân lao động ở các khu công nghiệp. Ở nhiều tỉnh, thành phố lớn có nhiều khu công nghiệp, đông công nhân lao động tới làm việc, trở thành những địa chỉ hấp dẫn tội phạm ma túy.

Theo số liệu từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, trong 9 tháng đầu năm 2025, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã khám phá gần 22 nghìn vụ, bắt giữ hơn 44,3 nghìn đối tượng.

Trong đó, cơ quan chức năng phát hiện nhiều vụ việc liên quan đến công nhân, nhân viên kỹ thuật, lái xe, thậm chí cả cán bộ quản lý có hành vi sử dụng hoặc mua bán ma túy. Đã có trường hợp ở một số nơi, quản lý trả lương cho công nhân lao động bằng ma túy.

Đề cập đến tác động của ma túy đối với môi trường lao động và an ninh trật tự, Thiếu tá, Thạc sĩ Nguyễn Đăng Khoa, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an cho biết: "Ma túy làm tổn hại hệ thần kinh, tim mạch, rối loạn tâm lý dẫn đến suy giảm năng suất, kỷ luật lao động, dẫn đến nguy cơ tai nạn lao động; gia tăng hành vi vi phạm nội quy doanh nghiệp, phá vỡ hạnh phúc gia đình, gia tăng bạo lực, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, xã hội".

Khi doanh nghiệp có công nhân liên quan đến ma túy dần dà sẽ hình thành các tụ điểm phức tạp về ma túy, cờ bạc, mại dâm, gia tăng tội phạm hình sự liên quan ma túy, tác động tiêu cực đến địa phương, ảnh hưởng môi trường đầu tư.

Trong bối cảnh đó, công tác phòng, chống ma túy không thể chỉ trông chờ vào các biện pháp đấu tranh, xử lý của lực lượng chuyên trách mà phải triển khai đồng bộ, lâu dài từ cơ sở lấy công tác tuyên truyền, phòng ngừa trong đoàn viên, người lao động làm giải pháp nền tảng.

Nỗ lực bảo vệ đoàn viên, người lao động

Xác định tầm quan trọng của việc tham gia bảo đảm an ninh, an toàn, phòng, chống ma túy cho công nhân lao động, trong những năm qua, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ Bộ Công an triển khai nghiêm túc, hiệu quả công tác tuyên truyền.

Bên cạnh các hình thức tuyên truyền, vận động truyền thống như tuyên truyền cổ động trực quan: pa-nô, áp-phích, poster; cấp phát tài liệu, sổ tay, cẩm nang, tờ gấp, sổ tay pháp luật công nhân, tuyên truyền trực tiếp, các cấp công đoàn ứng dụng rộng rãi công nghệ số, nhất là Internet, mạng xã hội nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy như: tổ chức cuộc thi trực tuyến, xây dựng các video, clip, infographic....

Tổng Liên đoàn cũng đã có nhiều đổi mới như: Tổ chức chương trình trải nghiệm thực tế tuyên truyền phòng, chống ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy; tập huấn, tuyên truyền trực tiếp cho công nhân, cán bộ công đoàn cơ sở; mời lãnh đạo, chuyên gia có nhiều kinh nghiệm đến truyền đạt các nội dung cô đọng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ tiếp thu, "chạm" đến cảm xúc của người tham dự.

Tổ chức thành công, hiệu quả cuộc thi “Sáng tạo sản phẩm truyền thông phòng, chống ma túy”; thông qua YouTube, Facebook, Website giúp tiếp cận nhiều đối tượng khác nhau, tăng cơ hội lan tỏa những thông điệp về phòng, chống ma túy…

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền còn gặp một số khó khăn, vướng mắc như: Nhiều chủ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước nhận thức chưa đầy đủ về chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tội phạm ma túy, coi đó là việc của chính quyền và công an.

Nguồn lực, kinh phí dành cho chương trình còn hạn chế, chưa được quan tâm đúng mức. Các cấp chính quyền, doanh nghiệp chưa quan tâm đầu tư nguồn lực triển khai cho công tác này.

Cán bộ công đoàn, nhất là ở cơ sở còn mỏng, thường xuyên biến động, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về tuyên truyền phòng, chống ma túy; một bộ phận cán bộ công đoàn ở cơ sở chưa coi trọng hoặc thiếu các giải pháp tuyên truyền, tham gia đấu tranh phòng, chống, kiểm soát ma túy để triển khai trong đoàn viên, người lao động.

Trong khi đó, lực lượng công nhân thường xuyên có biến động theo chiều hướng gia tăng nhanh về số lượng, dịch chuyển nhiều; cường độ lao động căng thẳng, thường xuyên phải tăng ca gây khó khăn cho việc tổ chức tuyên truyền.

Kiến nghị từ thực tiễn

Tại tọa đàm “Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy trong công nhân lao động” do Ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, phối hợp Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An tổ chức, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu nhấn mạnh: "Nếu công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy của tổ chức công đoàn chưa được triển khai đồng bộ, thường xuyên, sát đối tượng thì nguy cơ ma túy xâm nhập vào môi trường lao động là hiện hữu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và sự ổn định quan hệ lao động trên địa bàn".

Đồng chí Ngọ Duy Hiểu thông tin: Bộ trưởng Công an đã ban hành Quyết định số 7619/QĐ-BCA ngày 08/9/2025 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.

Trong đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam được giao chủ trì triển khai Tiểu dự án 4: “Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy cho công nhân lao động ở các khu công nghiệp đến năm 2030” thuộc Dự án 7 của Chương trình. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Tổng Liên đoàn thời gian tới. Trong đó, tập trung mục tiêu tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kiến thức, kỹ năng về phòng, chống ma túy cho hơn 70% công nhân lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh: Bước vào giai đoạn mới với nhiều thách thức lớn hơn, tổ chức công đoàn cần nâng cấp hiệu quả tuyên truyền, có nhiều giải pháp mới, phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ. Qua đó, giúp anh chị em công nhân lao động thuận tiện trong việc nhận diện rõ hơn mức độ nguy hại của ma túy, phấn đấu đạt được mục tiêu đề ra trong Chương trình mục tiêu quốc gia.

Tại tọa đàm, Phó Trưởng Ban Công tác Công đoàn, Liên đoàn Lao động tỉnh Hà Tĩnh Phan Mạnh Hùng cho rằng: Việc trang bị kiến thức, kỹ năng về phòng, chống ma túy cho 100% cán bộ làm công tác tuyên truyền của tổ chức công đoàn là nhiệm vụ chiến lược, góp phần quan trọng và thành công của Chương trình mục tiêu quốc gia.

Để đạt được mục tiêu này, đồng chí Phan Mạnh Hùng đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chỉ đạo triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng bắt buộc về chương trình phòng, chống ma túy cho cán bộ tuyên truyền công đoàn các cấp. Liên đoàn lao động ngành, địa phương cần coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh cho người lao động trên địa bàn, lĩnh vực.

Chủ tịch Công đoàn phường Thái Hòa (Nghệ An) Hoàng Thị Oanh chia sẻ: "Việc đổi mới, tuyên truyền phòng, chống ma túy trong công nhân lao động phải bắt đầu từ việc thay đổi cách tiếp cận. Thay vì tuyên truyền theo nặng hướng thông tin hành chính, chúng tôi tập trung lựa chọn những nội dung sát sườn với đời sống, việc làm và mối quan tâm thiết thân của công nhân".

Một điểm nhấn trong cách làm là phối hợp tuyên truyền trực tiếp tại doanh nghiệp gắn với tổ chức xét nghiệm chất ma túy với người lao động. Trong năm 2025 đã có 314 lượt xét nghiệm được triển khai. Đây không chỉ là biện pháp phòng ngừa hiệu quả mà còn tạo sự chuyển biến nhận thức rõ rệt trong ý thức chấp hành của người lao động.

Qua thực tiễn triển khai cho thấy, khi công đoàn thật sự chủ động vào cuộc, từ khâu đề xuất nội dung đến cách thức tổ chức, phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và doanh nghiệp thì công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy không còn là nhiệm vụ mang tính phối hợp đơn thuần mà trở thành một phần tự nhiên trong hoạt động chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.