Để nhân lên những miền quê đáng sống, mỗi thôn, xã của tỉnh Bắc Ninh đều chọn cho mình những cách làm riêng, phù hợp với thực tế địa phương song cùng chung mục đích hướng tới đó là đầu tư hạ tầng đồng bộ, tập trung phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, chất lượng đời sống nhân dân ngày một nâng cao.
Thôn Đại Bái, xã Gia Bình lâu nay vẫn được gọi là “thôn thông minh” nhờ tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành, hoạt động. Toàn thôn hiện có 2.190 hộ gia đình với khoảng 10.000 khẩu đặt ra áp lực lớn cho chính quyền địa phương trong công tác quản lý. Nhanh nhạy ứng dụng công nghệ thông tin, thôn đã lập nhóm zalo điều hành, triển khai công việc theo từng nhóm như nhóm Chi bộ, nhóm Ban công tác mặt trận, nhóm người dân toàn thôn.
Hơn 90% người trong độ tuổi lao động sử dụng điện thoại thông minh, 98% các hộ gia đình kết nối internet. Nhờ đó, mọi ý kiến, phản ánh của người dân được tiếp nhận kịp thời, minh bạch và có thể xử lý ngay trong ngày. Việc hình thành các cộng đồng dân cư số là một bước tiến quan trọng giúp các làng quê hiện đại hơn và thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
Đáng chú ý, từ năm 2020, thôn Đại Bái đã lắp đặt hơn 30 camera tại nơi công cộng, đường trục chính của làng và các điểm di tích như đình, chùa, nhà văn hóa. 60% các hộ dân ở thôn cũng lắp đặt camera tại gia đình mình. Trưởng thôn Nguyễn Đức Khôi đánh giá: Hệ thống camera an ninh đã thật sự phát huy hiệu quả, góp phần bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương.
Điển hình như ngày 18/9 vừa qua, nhờ hệ thống camera an ninh công cộng và nhà dân, công an xã Gia Bình đã truy vết, bắt giữ đối tượng nghiện ma túy khi đang lưu thông trong đường làng của thôn.
Đến tổ dân phố Phú Mỹ, phường Trí Quả (thôn Phú Mỹ, xã Đình Tổ, thị xã Thuận Thành cũ), nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi thấy đường sá phong quang, sạch sẽ với những thùng rác mầu xanh có nắp đậy, xếp ngay ngắn trước cửa mỗi hộ gia đình.
Một vật dụng tuy nhỏ nhưng “Thùng rác gia đình” lại là bước chuyển trong nhận thức, mang lại những đổi thay tích cực về vệ sinh công cộng của vùng quê đang trong quá trình đô thị hóa. Chị Nguyễn Thị Huyền, một người dân trong vùng chia sẻ: Trước đây, các gia đình vẫn có thói quen đựng rác vào túi treo hoặc đặt trước cổng nhà chờ người thu gom, nhìn rất nhếch nhác, mất vệ sinh. Từ năm 2021, khi xã Đình Tổ (cũ) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, các cấp hội phụ nữ đã vận động, thí điểm triển khai mô hình “Thùng rác gia đình” - mỗi hộ gia đình có một thùng rác với nắp đậy.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021- 2025 của Bắc Ninh thu được nhiều kết quả quan trọng. Bên cạnh việc xây dựng hạ tầng kinh tế xã hội nông thôn đồng bộ và từng bước hiện đại, bảo đảm môi trường, cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, giàu bản sắc văn hóa, các thôn còn tập trung phát triển kinh tế nông thôn.
Chương trình mỗi xã, phường, thị trấn một sản phẩm (OCOP) tiếp tục được quan tâm với 773 sản phẩm OCOP được công nhận đạt hạng từ 3 sao trở lên. Tỉnh cũng chú trọng định hướng phát triển, bảo tồn 87 làng nghề, làng nghề truyền thống và 35 thôn, tổ dân phố có nghề truyền thống.
Dự kiến đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 51/66 xã đạt chuẩn nông thôn mới và 432 thôn đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Bắc Ninh đặt mục tiêu giai đoạn 2026- 2030 có hơn 90% xã đạt chuẩn nông thôn mới. Trong đó, 50% xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 30% xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Để hiện thực hóa mục tiêu, Bắc Ninh dự kiến huy động nguồn lực hơn 7 nghìn tỷ đồng.
Tại Văn kiện Đại hội Đại biểu tỉnh Bắc Ninh lần thứ 1 xác định rõ, giai đoạn 2025-2030, Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Chung sức xây dựng nông thôn mới”, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho xây dựng nông thôn mới toàn diện, bền vững, gắn với đô thị hóa, bảo đảm thực chất, đi vào chiều sâu, hiệu quả, vì lợi ích của người dân.
Trong đó, ưu tiên nguồn lực cho phát triển sản xuất, nâng cao đời sống dân cư nông thôn, nhất là các xã đặc biệt khó khăn; lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, một số chương trình, chính sách đầu tư đang triển khai trên địa bàn; tập trung hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao theo chỉ đạo của Trung ương.
Tỉnh cũng định hướng phát triển các khu dân cư nông thôn theo định hướng xanh, sinh thái, bền vững, có khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu. Đồng thời tiếp tục thực hiện có hiệu quả Chương trình OCOP, chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao số lượng sản phẩm đạt 5 sao để khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của các địa phương, nâng cao thu nhập, đời sống cho người dân nông thôn, để mỗi vùng đất, miền quê của mảnh đất Bắc Ninh- Kinh Bắc thật sự trở thành nơi đáng sống.
