Các trải nghiệm số đã mở rộng cánh cửa tiếp cận di sản giúp du khách trong nước và quốc tế “chạm, hiểu và yêu” những giá trị văn hóa vùng Kinh Bắc.
Quảng bá văn hóa thông qua số hóa
Ra mắt đúng dịp 20 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam, sau gần một năm triển khai, Dự án số hóa quảng bá văn hóa - du lịch Kinh Bắc “Go to Bac Ninh” do Bảo tàng Bắc Ninh số 2 thực hiện đã thu hút gần 10 triệu lượt người xem, tương tác.
Hình ảnh đẹp, nội dung chắt lọc, cùng lời dẫn đầy cảm xúc của đội ngũ hướng dẫn viên, “Go to Bac Ninh” đã góp phần quảng bá rộng rãi hình ảnh văn hóa, con người và tiềm năng du lịch của tỉnh trên các nền tảng mạng xã hội phổ biến như Facebook, Instagram, TikTok, YouTube...
Vinh dự được lựa chọn là một trong những người hướng dẫn tại “Go to Bac Ninh”, Nguyễn Hữu Chiến, hướng dẫn viên trẻ tuổi của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh chia sẻ: “Tôi rất may mắn khi được lựa chọn đồng hành cùng chương trình để giới thiệu với du khách những điểm đến, di tích lịch sử, lễ hội truyền thống, làng nghề, ẩm thực và các sản phẩm du lịch đặc trưng tại Bắc Ninh. Từ Đền Đô, chùa Dâu, chùa Phật Tích, làng Diềm - cái nôi của quan họ đến chùa Vĩnh Nghiêm, lễ hội Thổ Hà hay bản vùng cao Bắc Hoa với những ngôi nhà trình tường hàng trăm năm tuổi, ê-kíp luôn nỗ lực để truyền tải cảm xúc, sự hào hứng và tình yêu với địa điểm, đồng thời mang đến những hình ảnh đẹp nhất, giới thiệu nội dung tiêu biểu, cô đọng nhất để thu hút người xem”.
Cùng với việc đẩy mạnh quảng bá di sản trên môi trường số, tỉnh đã triển khai ứng dụng mã QR tại các di tích và hiện vật liên quan, đưa công nghệ thực tế ảo (VR) vào tái hiện di sản, góp phần nâng cao trải nghiệm tham quan của du khách.
Ghé thăm đền Đô, ngôi đền thờ tám vị vua nhà Lý tại phường Từ Sơn, chị Vũ Thu Nga, du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Chỉ với một thao tác quét mã bằng điện thoại thông minh, tôi đã có thể nhanh chóng tiếp cận các thông tin về lịch sử, kiến trúc, giá trị văn hóa, lễ hội của điểm đến để giới thiệu cho các bạn nhỏ đi cùng”.
Bắc Ninh hiện có hơn 20 khu, điểm du lịch, di tích đã ứng dụng công nghệ tham quan thực tế ảo, giúp người dân và du khách có thể khám phá di sản từ xa thông qua hình ảnh 360 độ, mô hình 3D và hệ thống thuyết minh tự động. Kết hợp giữa di sản và công nghệ, các di tích như đền Đô, Văn Miếu Bắc Ninh, chùa Dâu, chùa Phật Tích, chùa Bút Tháp, chùa Bổ Đà, chùa Vĩnh Nghiêm, địa điểm chiến thắng Xương Giang, lăng và đền thờ Kinh Dương Vương đã trở thành những điểm đến số, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Kinh Bắc đến cộng đồng.
Hình thành hệ sinh thái văn hóa số
Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, đến nay, tỉnh đã số hóa 1.262 trong tổng số 1.455 hồ sơ di tích được xếp hạng. Toàn bộ bảo vật quốc gia thuộc địa bàn Bắc Ninh trước đây đã được số hóa, các bảo vật quốc gia thuộc địa bàn tỉnh Bắc Giang cũ cũng đang được tích cực cập nhật.
Bên cạnh đó, có 8 di sản văn hóa phi vật thể được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh và 27 di sản văn hóa được đưa vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia đã được địa phương thu âm, ghi hình và lưu trữ dưới dạng dữ liệu số phục vụ công tác bảo tồn lâu dài, nghiên cứu và truyền dạy cho các thế hệ sau.
Với 8 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh, hiện Bắc Ninh cùng với thành phố Huế là hai địa phương đứng đầu cả nước về số lượng di sản thế giới. Toàn tỉnh hiện có gần 4.000 di tích, trong đó 1.455 di tích xếp hạng các cấp. Tỉnh còn sở hữu không gian sinh động của gần 1.400 lễ hội truyền thống, khoảng 200 làng nghề. Hệ thống di tích, di sản đặc sắc, phong phú, với Bắc Ninh, việc xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa số vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là giải pháp đưa di sản đến gần hơn với công chúng.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, mỗi giá trị văn hóa đều có sức sống mạnh mẽ nếu được trao đúng phương thức tiếp cận. Công nghệ số giúp những giá trị ấy đến với công chúng một cách tự nhiên, sinh động và gần gũi hơn. Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ di tích quốc gia đặc biệt, bảo vật quốc gia, di sản văn hóa phi vật thể và di sản tư liệu thuộc Danh mục di sản quốc gia Bắc Ninh sẽ được số hóa; ít nhất 50% số di tích trọng điểm có mô hình tham quan số 3D hoặc thực tế ảo, hoàn thành số hóa toàn bộ hồ sơ khoa học của các di sản văn hóa phi vật thể đã được kiểm kê.
