KỶ NIỆM 133 NĂM NGÀY SINH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (19/5/1890 - 19/5/2023)

Những người góp phần làm sống động Khu di tích Kim Liên

Mỗi lần về thăm Khu di tích Kim Liên-Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, không ai không khỏi xúc động khi tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cùng với đó, du khách luôn dành tình cảm đặc biệt với những nữ thuyết minh nhỏ nhẹ nhưng đằm sâu giọng Nghệ, tiếng Nghệ khi kể lại những câu chuyện lay động lòng người về Bác Hồ kính yêu. Chính họ là những người làm sống động Khu di tích Kim Liên từng phút, từng giây.
Hướng dẫn khách tham quan Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nam Đàn, Nghệ An). Ảnh: SÁCH NGUYỄN
Hướng dẫn khách tham quan Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nam Đàn, Nghệ An). Ảnh: SÁCH NGUYỄN

17 tâm hồn đồng điệu

Chị Phan Thị Quý, Phó Trưởng phòng Truyên truyền giáo dục Khu di tích Kim Liên kiêm thuyết minh viên nêu một thông tin gây tò mò, là “17 thuyết minh viên ở đây phục vụ tại ba cụm di tích chính, gồm cụm di tích Hoàng Trù, cụm di tích Làng Sen và Khu mộ Bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu của Bác, nhưng khi cần, một thuyết minh viên có thể dẫn đoàn tham quan và thuyết minh khắp lượt ba cụm di tích. Nghĩa là, một thuyết minh viên ở đây có khả năng thuyết minh tại bất cứ cụm di tích nào”.

Ngay lúc đó, chúng tôi trao đổi thông tin này với thuyết minh viên Lê Thị Hà. Chị Hà nở nụ cười điềm đạm: “Chúng tôi là thuyết minh viên cơ động, không ai làm nhiệm vụ cố định cả. Cứ một thuyết minh viên đảm trách một tuần tại một cụm di tích, sau đó luân phiên. Từ xưa (1956) đến nay, Khu di tích Kim Liên đều có đội ngũ thuyết minh viên như vậy. Hiện, thuyết minh viên cao tuổi nhất là 54 tuổi đến thuyết minh viên trẻ nhất là 24 tuổi đang nối nghiệp các thế hệ đi trước”.

Một thông tin khác cũng gây tò mò là “tất cả thuyết minh viên được tuyển chọn vào Khu di tích Kim Liên đều tuân thủ một quy định bắt buộc. Đó là, 100% người được tuyển chọn phải là người Nghệ. Còn tốt nghiệp trường đại học ở tỉnh nào cũng được, miễn là sinh viên ngành Văn hóa-Xã hội (Văn, Sử, Bảo tàng, Du lịch, Ngoại ngữ)”. Thực tế cho thấy nữ sinh viên người Nghệ tốt nghiệp các trường đại học văn hóa, đại học Vinh và đại học Huế chiếm tỷ lệ cao. Chị Quý giải thích: “Du khách trong và ngoài nước về Khu di tích Kim Liên ai cũng muốn thuyết minh viên kể chuyện về Bác Hồ bằng giọng Nghệ, tiếng Nghệ, là quê hương đã sinh ra Bác. Ở đâu tiếng Nghệ có vẻ mộc, thậm chí khó nghe nhưng trong Khu di tích Kim Liên người ta thích nghe giọng Nghệ, tiếng Nghệ 100%. Dĩ nhiên là tiếng Nghệ được diễn tả bằng từ ngữ phổ thông. Mà con gái Nghệ, nói tiếng Nghệ bằng từ ngữ phổ thông nghe lọt tai lắm đó”. Chúng tôi không giấu giếm cảm xúc thật sự này khi bản thân mình là người Nghệ nghe giọng Nghệ, tiếng Nghệ của thuyết minh viên mới cảm hết sự đằm thắm, dịu ngọt của quê hương, xứ sở mình.

Thêm một thông tin thứ ba cũng gây không ít tò mò. Đó là, ngoài trọng trách làm thuyết minh tại các cụm di tích, chị em thuyết minh viên ở đây còn đảm nhiệm một số công tác tuyên truyền ngoài di tích. Thí như, thuyết minh triển lãm; thuyết minh online; viết bài nghiên cứu về quê hương Bác Hồ, về Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng các báo Văn hóa, báo Nghệ An, tạp chí Di sản hoặc trang web của Khu di tích Kim Liên (khuditichkimlien.gov.vn). 17 thuyết minh viên còn thay nhau đi nói chuyện tại các cơ quan, đơn vị trong và ngoài tỉnh về quê hương, gia đình, thời niên thiếu của Bác; tình cảm của Bác Hồ dành cho các ngành, các tỉnh, thành trong cả nước.

Ngoài 17 thuyết minh viên, Khu di tích Kim Liên còn có một tổ truyền thông gồm bảy thành viên phục vụ ba fanpage, chuyên thuyết minh về quê hương Kim Liên của Bác, về Khu di tích Kim Liên-Di tích quốc gia đặc biệt và Khu mộ Bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu của Bác Hồ. Ba fanpage này thật sự đã truyền tải nhiều thông tin quan trọng, hình ảnh tươi mới, sự kiện thời sự liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Bác và Khu di tích Kim Liên.

Khách tham quan Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nam Đàn, Nghệ An). Ảnh: ĐĂNG KHOA

Khách tham quan Khu Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nam Đàn, Nghệ An). Ảnh: ĐĂNG KHOA

Giữ “lửa” cho cội nguồn

Giữa chừng câu chuyện, chị Lê Thị Hà vui nói: “Nhà báo gọi chúng tôi là những người làm sống động Khu di tích Kim Liên, còn một số du khách sau buổi tham quan đã cảm ơn và lưu lại tình cảm bằng lời dặn dò nồng ấm: “Hãy là những người giữ “lửa” cho cội nguồn, cho quê hương các nữ thuyết minh nhé”.

Chúng tôi đi tìm những câu trả lời-bằng cách làm thế nào để các thuyết minh viên tạo dựng cho bản thân mình vốn sống rồi biến vốn sống thành kinh nghiệm để không ngừng giữ “lửa sáng”, làm sống động Khu di tích Kim Liên, để Khu di tích Kim Liên không chỉ là nơi tôn nghiêm, trầm mặc bởi sự ngưỡng mộ và lòng tôn kính đối với Bác. Anh Nguyễn Bảo Tuấn, Giám đốc Khu di tích Kim Liên nói như một đúc kết: “Chính cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Bác làm sống động mỗi ý nghĩ, tâm can không chỉ của con người Việt Nam. Vậy, cán bộ nhân viên của Khu di tích Kim Liên muốn kể chuyện sâu sắc về Bác, muốn nhắc lại kỷ niệm sâu sắc về Bác thì chính họ đã, đang học tập Bác ngay trong Khu di tích Kim Liên này”.

Cách học tập Bác được anh Tuấn kể ra rất cụ thể. Đó là cách xây dựng các chuyên đề để bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ thuyết minh. Thí như các chuyên đề “Bác Hồ với quân đội”, “Bác Hồ với công an”, “Bác Hồ với thiếu niên, nhi đồng”, Bác Hồ với ngành y”, “Bác Hồ với các tỉnh thành”… Các chuyên đề do giám đốc và trưởng phòng tuyên truyền, phòng nghiên cứu xây dựng. Sau khi thông qua Hội đồng khoa học của cơ quan, các chuyên đề được đưa ra tọa đàm nhằm củng cố, xác minh thật chính xác tư liệu phong phú về Bác. Tiếp đến là giảng dạy, học tập rồi sát hạch, kiểm tra. Công đoạn cuối cùng được thực hiện, đó là lúc các thuyết minh viên tổ chức một mục riêng, gọi là “nói cho nhau nghe”. Tại đây, các thuyết minh viên lắng nghe đồng nghiệp mình thuyết minh rồi chỉnh sửa, bổ sung cho nhau từng tí một rất tỉ mẩn, tạo nên một kịch bản hoàn chỉnh nhất từ giọng nói, từ ngữ, cách nói, cách dẫn giải câu chuyện, kỷ niệm về Bác. Mỗi năm, Khu di tích Kim Liên hoàn chỉnh một chuyên đề theo quy trình như thế này. Đây là nhiệm vụ thường xuyên-xuyên suốt, trở thành niềm đam mê của Ban quản lý Khu di tích Kim Liên và các thuyết minh viên.

Riêng về ngoại ngữ? Anh Tuấn nói: “Càng ngày, du khách thập phương về thăm viếng, tham quan Khu di tích Kim Liên ngày càng đông. Riêng trong 5 ngày nghỉ lễ từ 29/4 đến hết ngày 3/5 có 5.908 đoàn du khách (67.851 lượt người), trong đó du khách nước ngoài có tám đoàn (13 lượt người) gồm các quốc tịch Angola, Canada, Anh… Trước đó, năm 2022 có 71.902 đoàn (1.271.096 lượt người), trong đó 296 đoàn du khách nước ngoài (1.829 lượt người) đến từ Lào, Thailand, Australia, Ấn Độ, Pháp, Cộng hòa Séc, Hàn Quốc, Thụy Sĩ, Trung Quốc, Thụy Điển, Hà Lan, Tây Ban Nha…”. Anh Tuấn bảo, liệt kê như vậy để thấy rằng khả năng ngoại ngữ của các thuyết minh viên rất cần thiết. Hiện, Khu di tích Kim Liên có những thuyết minh viên nói được ba thứ tiếng, gồm Anh, Pháp, Lào. Có thuyết minh viên nói được cả tiếng Anh và tiếng Lào hoặc tiếng Pháp và tiếng Anh. “Tất cả đều là tự học hoặc mời thầy là người nước ngoài đến dạy, bồi dưỡng thường xuyên, liên tục”.

Theo anh Tuấn, cán bộ làm việc ở Khu di tích Kim Liên không có ngày nghỉ. Càng ngày lễ càng phải làm việc thông tầm, xuyên trưa, buổi chiều còn thêm một giờ nữa mới đạt 100% ý muốn làm hài lòng từng du khách trong Khu di tích Kim Liên. Đây cũng là một cách làm cho Khu di tích Kim Liên luôn luôn sống động.

Có thể bạn quan tâm

Bộ Công an hỗ trợ nhà ở cho gia đình ông A Drua tại thôn Kon Teo Đăk Lấp, xã Đăk Pxi.

Không chỉ giữ gìn bình yên mà còn chăm lo mái ấm

Những ngày này, các xã vùng cao Đăk Pxi, Đăk Hà, Đăk Mar (tỉnh Quảng Ngãi) đang đón thêm những công trình an sinh thiết thực. Được triển khai từ sự phối hợp giữa Văn phòng Bộ Công an và Công an tỉnh Quảng Ngãi, các công trình đã góp phần cải thiện đời sống, vun đắp sự gắn bó giữa lực lượng công an với đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Ấn Độ có khả năng cung cấp nguồn nguyên phụ liệu lớn cho ngành dệt may, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Ảnh: NAM HẢI

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Ấn Độ

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Ấn Độ. Trên nền tảng tin cậy chính trị được bồi đắp qua nhiều thập niên, hai nước đang đứng trước những cơ hội lớn để chuyển hóa tầm nhìn chung, sự hội tụ chiến lược thành các chương trình hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực tiềm năng.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai.

Gia Lai phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ bức thư của Bác Hồ

“Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào” - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946 thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và tư tưởng nhất quán về một Nhà nước gắn bó với nhân dân, vì nhân dân. 80 năm qua, tinh thần ấy vẫn đặt ra trách nhiệm chăm lo, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm sự phát triển của mọi dân tộc trong cộng đồng Việt Nam.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thiếu tá Trương Mai Hoa và Đại úy Đặng Thị Thanh Phượng được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Vinh dự dưới cờ Đảng ở Bentiu

Với các quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ và quá trình phấn đấu của mỗi đồng chí.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Cụ Phí Văn Bái (1914-2014).

Báo Khởi nghĩa và Tuốt kiếm, trước Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội

Ngay trước ngày Tổng khởi nghĩa 19/8/1945 ở Hà Nội đã xuất hiện hai tờ báo của mặt trận Việt Minh có tên gọi Khởi nghĩa và Tuốt kiếm. Một trong hai người chủ nhiệm kiêm chủ bút đầu tiên là cụ Phí Văn Bái (1914-2014), sinh thời trú tại đường Trường Chinh, Thành phố Hà Nội.

Các nhà văn thực tế tại doanh trại Sư đoàn 302.

Dải ngân hà vùng duyên hải

Miền Đông Nam Bộ những ngày cuối tháng 5 nắng nóng. Mùa khô chưa qua, mùa mưa chưa đến. “Cây lúa non chờ từng cơn mưa nhỏ, cây lúa trổ chờ nước đổ trên nguồn”, còn chúng tôi chờ xe Sư đoàn 302 qua đón dưới cơn mưa rực rỡ đầu mùa mong đợi. Cơn mưa dào dạt đến như lời chào mùa hạ, một điềm báo an lành.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.

Hoạt động của Đoàn ngoại giao tại Hà Nội. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Phát huy vai trò tiên phong toàn ngành đối ngoại

“Để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra, điều quan trọng nhất là phải đổi mới tư duy, đổi mới cách làm và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Trên tinh thần đó, chúng tôi đang xây dựng và hướng tới một phương châm hành động chung của toàn ngành Ngoại giao: Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung chia sẻ với báo chí nhân dịp Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra từ ngày 1-7/8 tại Hà Nội.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Phương pháp giám định ADN đóng vai trò quan trọng giải mã danh tính cho các liệt sĩ. Ảnh: LÊ MINH

Nỗi đau không của riêng ai

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những vết thương mà nó để lại trên mảnh đất hình chữ S vẫn chưa trọn vẹn lên da non. Giữa những ngày tháng 7 tri ân, lòng người Việt Nam lại quặn thắt khi nhớ về hàng trăm ngàn người con ưu tú vẫn đang nằm lại đâu đó giữa đại ngàn sâu thẳm, dưới lòng sông lạnh lẽo hay mang trên mình tấm bia mộ “chưa biết tên". Đây là “nỗi đau không của riêng ai”, mà là nỗi đau của cả dân tộc cần được chữa lành.

Tặng quà cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ

Tặng quà cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ

Vừa qua tại Khóm 7, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, Nhóm Ong chăm (Hà Nội) đã trao tặng 16 suất quà trị giá tương đương 20 triệu đồng cho Đội quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Đoàn kinh tế - Quốc phòng 337 (Quân khu 4).