Học nhưng không áp lực
Cô Phạm Thúy Hà, Hiệu trưởng Trường tiểu học Đặng Trần Côn (phường Vĩnh Hội) cũng như nhiều thầy cô khác trong trường rất vui khi phụ huynh học sinh nhắn tin: “Về nhà, con háo hức ăn sạch phần rau do cô trò thu hoạch tại trường”. Muốn học sinh có thêm sân chơi trải nghiệm giáo dục tích hợp bên cạnh các câu lạc bộ STEM, Robotic, khoa học vui định kỳ, đầu năm học 2025-2026, trường quyết định tạo một vườn rau sạch.
Dưới sự hướng dẫn của thầy cô giáo, học sinh làm quen tập xới, làm ẩm đất, gieo hạt, tưới nước và quan sát cây mỗi ngày. Các em được phân công chăm cây theo lịch. Đến đợt thu hoạch, cô trò hào hứng ra vườn, cắt rau và đóng gói. Rau chưa đến lịch cắt đã được cha mẹ học sinh đăng ký mua hết vì ai cũng muốn thưởng thức sản phẩm từ tay con em mình tạo ra.
Toàn bộ số tiền bán rau dùng để mua hạt giống duy trì vườn và đưa vào quỹ phục vụ học tập, chăm lo học sinh có hoàn cảnh khó khăn. “Không đóng khung mọi thứ trong tiết học, chúng tôi tạo điều kiện để các em trải nghiệm môi trường an toàn nhưng sáng tạo. Trực tiếp tham gia quá trình làm đất, gieo hạt, tưới cây, thu hoạch, học sinh không chỉ biết thêm kiến thức nhiều môn học cùng lúc mà còn tập làm việc nhóm và quý trọng thành quả lao động của mình. Vườn rau cũng giúp không gian của trường thêm tươi mát, sinh động hơn”, cô Hà cho biết.
Phát triển văn hóa đọc cũng là thế mạnh của Trường tiểu học Đặng Trần Côn. Ban giám hiệu dành khu vực đẹp và mát tại sân trường để thiết kế không gian đọc sách ngoài trời giúp học sinh thuận lợi sử dụng vào giờ ra chơi. Bên cạnh những tủ sách di động và bàn đọc rải rác quanh sân, trường còn treo 36 ống sách thuộc các chủ đề, thể loại và thay đổi mỗi tuần nhằm thu hút sự tò mò của các em.
Hơn một năm nay, buổi chào cờ đầu tuần luôn là “sự kiện” được học sinh toàn trường mong đợi. Thay vì chỉ nhận xét hoạt động tuần qua, lên kế hoạch cho tuần mới, giờ chào cờ được nâng cấp thành chương trình sinh hoạt chủ đề. Cô hiệu trưởng phân công cho mỗi tổ, khối thay phiên nhau phụ trách từng chuyên đề cụ thể như phát triển văn hóa đọc, giáo dục truyền thống nhà trường, văn hóa, thể dục-thể thao và thể hiện bằng tiểu phẩm, trích đoạn, biểu diễn, giao lưu khiến học sinh vừa tò mò, vừa thích thú.
Trường tiểu học Đặng Trần Côn còn duy trì tốt mô hình “Open House”, mời cha mẹ đến dự giờ tiết học và tương tác cùng con ngay tại lớp học theo lịch đăng ký từ 1-2 lần/năm. Giáo viên được yêu cầu thiết kế giờ học có hoạt động kết nối cha mẹ với học sinh. Sau buổi dự giờ, cha mẹ sẽ góp ý, trao đổi cùng giáo viên nhằm xây dựng chương trình giáo dục tốt hơn.
Cùng với đó là chương trình trải nghiệm giờ ăn cùng con, các hoạt động ngoại khóa, văn hóa, thể thao… nhằm tăng sự gắn kết giữa nhà trường và gia đình học sinh.
Những lớp kỹ năng "0 đồng"
Năm học này, Võ Ngọc Minh Anh, học sinh lớp 10A3, Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành) đăng ký tham gia ba lớp kỹ năng miễn phí là nấu ăn, yoga và tiếng Anh với người bản ngữ. Cô bé thích nhất là giờ học nấu ăn khi có thể cùng các bạn đi siêu thị mua sắm nguyên liệu, sơ chế và nấu nhiều món ngon nhờ sự hướng dẫn tận tình của giáo viên phụ trách. Nấu và trang trí xong, cả lớp ngồi vào bàn, cùng ăn.
Minh Anh chia sẻ: “Ở bậc trung học cơ sở, em chưa từng được tham gia những lớp kỹ năng như thế này cho nên vô cùng bất ngờ, phấn khích. Thời gian của buổi thực hành đủ để tụi em nắm được kiến thức, kỹ năng, cùng nhau vui chơi. Em còn học nấu nhiều món như súp, bánh phục linh, gà rán, mỳ ý, chả giò, cơm chiên…”.
Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân đang triển khai 11 lớp kỹ năng “0 đồng” cho học sinh trong năm học 2025-2026 gồm: Công dân toàn cầu, mỹ thuật, nấu ăn, yoga, vovinam, thủ công mỹ nghệ, kỹ năng sống, xem phim, đọc sách, tin học MOS, tiếng Anh người bản ngữ. Nhà trường tận dụng tối đa nguồn lực về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, phối hợp các đối tác, cha mẹ học sinh, để xây dựng chương trình, nội dung giảng dạy trên tinh thần hoàn toàn miễn phí.
Giáo viên nhà trường phụ trách giảng dạy nấu ăn, thủ công mỹ nghệ, vovinam và tin học MOS. Trong khi đó, Đoàn Thanh niên trường cùng giáo viên chủ nhiệm, thư viện sẽ phối hợp triển khai giờ xem phim, đọc sách. Những lớp kỹ năng còn lại do các giảng viên, huấn luyện viên từ các trường đại học đối tác hoặc cựu học sinh, cha mẹ phụ trách xuyên suốt một năm.
“Với chương trình hiện tại, việc lồng ghép các lớp kỹ năng vào khung thời gian trống là hợp lý, vừa trang bị thêm kỹ năng cần thiết cho học sinh, vừa tạo môi trường cho các em giải trí, tiếp cận nhiều bộ môn. Cái gì có ích cho học sinh mà không gia tăng gánh nặng cho cha mẹ thì chúng tôi cố gắng làm”, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng nhà trường cho biết.
Dù không đánh giá bằng điểm số nhưng tất cả lớp kỹ năng đều được sắp xếp vào thời khóa biểu để cha mẹ tiện theo dõi, hỗ trợ học sinh. Cùng với đó là lịch hoạt động sôi nổi của các câu lạc bộ như Trí tuệ nhân tạo, gym, dance sport, đọc sách, thủ công mỹ nghệ…
Năm học này, trường đưa phòng gym trang bị đầy đủ thiết bị chuyên dụng vào hoạt động, tăng thêm tiện ích sau những giờ học chính khóa. Bên cạnh đó, trường cũng hoàn thiện sân bóng mini để học sinh chơi thể thao, nhảy múa, hoạt động từ sáng đến 20 giờ, kể cả chủ nhật. Sắp tới, trường sẽ làm thêm sân pikleball, bóng rổ…
Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đơn vị đầu tiên trên cả nước triển khai có quy mô bộ tiêu chí “Trường học hạnh phúc” tại 100% cơ sở giáo dục. Bộ tiêu chí này được chia làm ba nhóm tiêu chuẩn: Về con người; về dạy học và hoạt động giáo dục; về môi trường với các hướng dẫn và các định hướng để từng đơn vị có thể căn cứ vào tình hình thực tế đề ra kế hoạch, mục tiêu, phương án thực hiện.
