Nguy cơ Biển Đỏ lại dậy sóng

Tình hình Yemen diễn biến phức tạp khi liên minh hải quân Mỹ-Anh tiến hành cuộc không kích mới nhằm vào thủ đô Sanaa do lực lượng Houthi kiểm soát, ngay sau khi Israel thực hiện loạt không kích vào nhiều mục tiêu Houthi tại Yemen. Leo thang xung đột ở Yemen đe dọa hoạt động vận tải hàng hải quốc tế ở Biển Đỏ và có nguy cơ đổ thêm dầu vào “chảo lửa” xung đột ở Trung Đông.
Một góc nhìn về trung tâm thành phố cảng Aden, Yemen, ngày 31/10/2019. Ảnh: Reuters
Một góc nhìn về trung tâm thành phố cảng Aden, Yemen, ngày 31/10/2019. Ảnh: Reuters

Mục tiêu của cuộc tấn công do liên quân tiến hành là căn cứ Sư đoàn Thiết giáp số 1, cơ sở quân sự quan trọng thuộc quyền kiểm soát của Houthi. Cuộc không kích đã làm rung chuyển toàn bộ thành phố, với tiếng còi xe cứu thương vang vọng khắp khu vực mục tiêu.

Đáng chú ý, cuộc tấn công này xảy ra chỉ một ngày sau khi Israel thực hiện loạt không kích lần thứ tư trong năm nay tấn công nhiều mục tiêu Houthi tại Yemen, bao gồm sân bay, hai trạm điện và một số cảng biển, nhằm đáp trả cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa của Houthi vào các thành phố của Israel. Những tháng qua, liên quân do Mỹ đứng đầu đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm tiêu diệt các kho tên lửa và cơ sở chỉ huy của Houthi ở Yemen, đồng thời bắn hạ nhiều thiết bị bay không người lái và tên lửa hành trình chống hạm của Houthi trên Biển Đỏ.

Quân đội Mỹ gần đây đã thực hiện một loạt cuộc không kích vào các cơ sở lưu trữ kiên cố dưới lòng đất ở Yemen, nơi Houthi cất giấu tên lửa và các vũ khí khác được sử dụng để tấn công các tàu trên các tuyến đường vận chuyển quốc tế. Các cuộc không kích của quân đội Mỹ sử dụng máy bay ném bom tàng hình tầm xa B-2 Spirit nhằm làm suy yếu sức mạnh quân sự của Houthi và buộc lực lượng này phải ngừng đe dọa hải quân Mỹ và quốc tế cũng như các tàu thương mại ở Biển Đỏ, Eo biển Bab Al-Mandeb và Vịnh Aden.

Cộng đồng quốc tế lo ngại tình trạng xung đột leo thang hiện nay giữa Israel và Houthi đe dọa nghiêm trọng an ninh ở khu vực. Các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng giao thông ở Yemen - nơi 80% dân số phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo, sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng. Các cuộc tấn công vào các cảng ở Biển Đỏ và sân bay quốc tế Sanaa đe dọa hoạt động cứu trợ trong khi có tới hàng triệu người cần hỗ trợ khẩn cấp. Trong khi đó, việc lực lượng Houthi gia tăng tấn công trên Biển Đỏ và khu vực gây nguy hiểm cho dân thường, sự ổn định và tự do hàng hải.

Lực lượng này đã gây gián đoạn các tuyến vận tải biển liên quan đến Israel tại Biển Đỏ kể từ tháng 11/2023. Houthi đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái và tàu không người lái vào các tàu hải quân và tàu thương mại quốc tế ở Biển Đỏ và các vùng biển khác ngoài khơi Yemen. Các tàu thương mại bị đánh chìm và hư hỏng, làm gián đoạn hoạt động thương mại quốc tế cũng như gây thương vong cho dân thường. Các cuộc tấn công của Houthi đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động lưu thông của các tàu thương mại, buộc các công ty vận tải quốc tế phải tránh Biển Đỏ và chọn tuyến đường dài hơn và tốn kém hơn qua Mũi Hảo Vọng ở miền nam châu Phi.

Lực lượng Houthi kiểm soát phần lớn lãnh thổ miền bắc Yemen từ cuối năm 2014, buộc chính phủ được quốc tế công nhận ở nước này phải rời khỏi thủ đô Sanaa. Từ tháng 11/2023, Houthi đã tiến hành nhiều vụ tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái vào các thành phố của Israel và các tàu có liên quan đến Israel trên Biển Đỏ, với cái cớ là “thể hiện sự ủng hộ với người Palestine ở Dải Gaza”.

Houthi tuyên bố chỉ tấn công các tàu có liên hệ với Israel và những tàu đi đến Israel như một biện pháp để gây áp lực buộc Israel chấm dứt chiến tranh ở Dải Gaza. Thế nhưng, hành động trả đũa lẫn nhau giữa các lực lượng Houthi và Israel với cấp độ bạo lực mới ngày càng leo thang nguy hiểm làm gia tăng căng thẳng ở khu vực, khiến Biển Đỏ “dậy sóng”.

Trong bối cảnh Yemen vốn đang phải vật lộn với khó khăn kinh tế, hàng triệu người cận kề nạn đói, xung đột leo thang đẩy quốc gia nghèo trên báo đảo Arab chìm sâu vào cuộc khủng hoảng toàn diện, đồng thời đe dọa an ninh, ổn định của cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.