Nguy cơ Biển Đỏ lại dậy sóng

Tình hình Yemen diễn biến phức tạp khi liên minh hải quân Mỹ-Anh tiến hành cuộc không kích mới nhằm vào thủ đô Sanaa do lực lượng Houthi kiểm soát, ngay sau khi Israel thực hiện loạt không kích vào nhiều mục tiêu Houthi tại Yemen. Leo thang xung đột ở Yemen đe dọa hoạt động vận tải hàng hải quốc tế ở Biển Đỏ và có nguy cơ đổ thêm dầu vào “chảo lửa” xung đột ở Trung Đông.
Một góc nhìn về trung tâm thành phố cảng Aden, Yemen, ngày 31/10/2019. Ảnh: Reuters
Một góc nhìn về trung tâm thành phố cảng Aden, Yemen, ngày 31/10/2019. Ảnh: Reuters

Mục tiêu của cuộc tấn công do liên quân tiến hành là căn cứ Sư đoàn Thiết giáp số 1, cơ sở quân sự quan trọng thuộc quyền kiểm soát của Houthi. Cuộc không kích đã làm rung chuyển toàn bộ thành phố, với tiếng còi xe cứu thương vang vọng khắp khu vực mục tiêu.

Đáng chú ý, cuộc tấn công này xảy ra chỉ một ngày sau khi Israel thực hiện loạt không kích lần thứ tư trong năm nay tấn công nhiều mục tiêu Houthi tại Yemen, bao gồm sân bay, hai trạm điện và một số cảng biển, nhằm đáp trả cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa của Houthi vào các thành phố của Israel. Những tháng qua, liên quân do Mỹ đứng đầu đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm tiêu diệt các kho tên lửa và cơ sở chỉ huy của Houthi ở Yemen, đồng thời bắn hạ nhiều thiết bị bay không người lái và tên lửa hành trình chống hạm của Houthi trên Biển Đỏ.

Quân đội Mỹ gần đây đã thực hiện một loạt cuộc không kích vào các cơ sở lưu trữ kiên cố dưới lòng đất ở Yemen, nơi Houthi cất giấu tên lửa và các vũ khí khác được sử dụng để tấn công các tàu trên các tuyến đường vận chuyển quốc tế. Các cuộc không kích của quân đội Mỹ sử dụng máy bay ném bom tàng hình tầm xa B-2 Spirit nhằm làm suy yếu sức mạnh quân sự của Houthi và buộc lực lượng này phải ngừng đe dọa hải quân Mỹ và quốc tế cũng như các tàu thương mại ở Biển Đỏ, Eo biển Bab Al-Mandeb và Vịnh Aden.

Cộng đồng quốc tế lo ngại tình trạng xung đột leo thang hiện nay giữa Israel và Houthi đe dọa nghiêm trọng an ninh ở khu vực. Các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng giao thông ở Yemen - nơi 80% dân số phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo, sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng. Các cuộc tấn công vào các cảng ở Biển Đỏ và sân bay quốc tế Sanaa đe dọa hoạt động cứu trợ trong khi có tới hàng triệu người cần hỗ trợ khẩn cấp. Trong khi đó, việc lực lượng Houthi gia tăng tấn công trên Biển Đỏ và khu vực gây nguy hiểm cho dân thường, sự ổn định và tự do hàng hải.

Lực lượng này đã gây gián đoạn các tuyến vận tải biển liên quan đến Israel tại Biển Đỏ kể từ tháng 11/2023. Houthi đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái và tàu không người lái vào các tàu hải quân và tàu thương mại quốc tế ở Biển Đỏ và các vùng biển khác ngoài khơi Yemen. Các tàu thương mại bị đánh chìm và hư hỏng, làm gián đoạn hoạt động thương mại quốc tế cũng như gây thương vong cho dân thường. Các cuộc tấn công của Houthi đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động lưu thông của các tàu thương mại, buộc các công ty vận tải quốc tế phải tránh Biển Đỏ và chọn tuyến đường dài hơn và tốn kém hơn qua Mũi Hảo Vọng ở miền nam châu Phi.

Lực lượng Houthi kiểm soát phần lớn lãnh thổ miền bắc Yemen từ cuối năm 2014, buộc chính phủ được quốc tế công nhận ở nước này phải rời khỏi thủ đô Sanaa. Từ tháng 11/2023, Houthi đã tiến hành nhiều vụ tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái vào các thành phố của Israel và các tàu có liên quan đến Israel trên Biển Đỏ, với cái cớ là “thể hiện sự ủng hộ với người Palestine ở Dải Gaza”.

Houthi tuyên bố chỉ tấn công các tàu có liên hệ với Israel và những tàu đi đến Israel như một biện pháp để gây áp lực buộc Israel chấm dứt chiến tranh ở Dải Gaza. Thế nhưng, hành động trả đũa lẫn nhau giữa các lực lượng Houthi và Israel với cấp độ bạo lực mới ngày càng leo thang nguy hiểm làm gia tăng căng thẳng ở khu vực, khiến Biển Đỏ “dậy sóng”.

Trong bối cảnh Yemen vốn đang phải vật lộn với khó khăn kinh tế, hàng triệu người cận kề nạn đói, xung đột leo thang đẩy quốc gia nghèo trên báo đảo Arab chìm sâu vào cuộc khủng hoảng toàn diện, đồng thời đe dọa an ninh, ổn định của cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.