Ngưỡng cửa nguy hiểm: Trung Đông sục sôi trước vòng xoáy đối đầu giữa Mỹ và Iran

“Chảo lửa” Trung Đông sục sôi trở lại sau hàng loạt lời đe dọa cùng các động thái gia tăng sức ép quân sự của Mỹ và Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Dù cơ hội ngoại giao được để ngỏ, khu vực này đang đứng trước một ngưỡng cửa nguy hiểm, nơi mà chỉ một quyết định sai lầm dù nhỏ nhất cũng đủ để kích hoạt một chuỗi phản ứng dây chuyền gay gắt dẫn đến cuộc chiến tranh toàn diện, quy mô lớn.

Mỹ và Iran đang bị cuốn vào vòng xoáy đối đầu mới, bắt nguồn từ làn sóng biểu tình tại Iran hồi cuối tháng 12/2025 nhằm phản đối lạm phát tăng cao, khiến quốc gia Trung Đông này chao đảo trong khủng hoảng. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cân nhắc các “lựa chọn rất cứng rắn”, bao gồm khả năng triển khai hành động quân sự nhằm vào Iran, do lo ngại về các biện pháp trấn áp người biểu tình. Tuyên bố này ngay lập tức kích hoạt phản ứng gay gắt của Iran.

Mối quan hệ Mỹ-Iran sau đó chứng kiến hàng loạt diễn biến theo chiều hướng nguy hiểm. Washington điều động nhóm tàu sân bay USS Abraham Lincoln tới Trung Đông và cảnh báo sẽ có biện pháp quân sự nếu Tehran tiếp tục mạnh tay với người biểu tình. Về phần mình, Iran tuyên bố sẵn sàng đáp trả không giới hạn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định “ngón tay đã ở trên cò súng”.

Các động thái phô trương sức mạnh quân sự dồn dập, những “lằn ranh đỏ” mong manh dễ bị vượt qua đang khiến tình hình khu vực Trung Đông như “chỉ mành treo chuông”. Cả Mỹ và Iran đều bày tỏ sẵn sàng đàm phán về thỏa thuận hạt nhân như một cơ hội lớn để giảm sức nóng cho thùng thuốc súng đang trực chờ phát nổ, nhưng thực tế cho thấy, không gian chiến lược cho cả hai kiểm soát căng thẳng đang rất hẹp, do thiếu hụt lòng tin lẫn nhau.

Chính Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cũng thừa nhận với truyền thông rằng Tehran đã mất niềm tin vào Mỹ với tư cách là một đối tác đàm phán. Điều này không khó hiểu khi cách đây hơn nửa năm, vào tháng 6/2025, Mỹ cùng Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran, giữa lúc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran đang được thúc đẩy tại Oman.

Trong cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, Israel là nhân tố can dự chính, bị cho là có thể làm phức tạp thêm tình hình. Israel vừa tiến hành tập trận chung với Mỹ tại Biển Đỏ trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục gia tăng. Iran tuyên bố, trong trường hợp nước này bị tấn công, Israel cũng như toàn bộ căn cứ và tàu quân sự của Mỹ trong khu vực sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Có ý kiến nhà quan sát quốc tế cho rằng, việc công khai các lựa chọn quân sự là một phần chiến lược của Washington nhằm gia tăng sức ép lên Tehran, buộc Nhà nước Hồi giáo này phải quay lại bàn đàm phán về thỏa thuận hạt nhân, với những ưu thế nghiêng về phía Xứ Cờ hoa. Nói cách khác, những tuyên bố cứng rắn và sự phô trương sức mạnh quân sự chủ yếu mang tính răn đe nhằm tăng đòn bẩy cho biện pháp ngoại giao. Mục tiêu lớn của Mỹ vẫn là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Dù là hai cực chính trong cuộc đối đầu gay gắt tại Trung Đông, Mỹ và Iran vẫn đang bị cản trở bởi các yếu tố kinh tế, chính trị, ngoại giao… để có thể đẩy cuộc đối đầu thành chiến tranh toàn diện. Chính trường Mỹ lâu nay luôn chia rẽ về một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Bất kỳ hoạt động quân sự nào nhằm vào Iran cũng hoàn toàn có thể kéo theo phản ứng mạnh từ các đồng minh của Mỹ trong khu vực. Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), đồng minh của Mỹ, tuyên bố sẽ không cho phép tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ lãnh thổ UAE. Ở phía bên kia, Iran cũng phải cân nhắc về những tổn thất nếu sa chân vào một cuộc xung đột, khi các lệnh trừng phạt kinh tế áp đặt lên nước này lâu nay đã bóp nghẹt đời sống người dân.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, nếu diễn ra, cũng sẽ chênh vênh trên lằn ranh xung đột. Đằng sau những tuyên bố có phần hòa dịu để mở đường cho đối thoại vẫn là những hành động mang tính răn đe quân sự dồn dập. Trung Đông vẫn đứng trước ngưỡng cửa nguy hiểm, khi triển vọng hạ nhiệt căng thẳng thông qua ngoại giao còn thấp do khác biệt chiến lược và sự thiếu vắng lòng tin nghiêm trọng giữa Mỹ và Iran.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.